Ocena słuchu fonematycznego dziecka z alalią prolongatą. Studium przypadku

Julita Sobańska

doi:10.18778/2544-7238.06.16

Autor

Julita Sobańska Niepubliczna Placówka Doskonalenia Nauczycieli Centrum Usług Dydaktycznych, ul. Kotuli 3A, 35-122 Rzeszów https://orcid.org/0000-0002-8672-2447

DOI:

https://doi.org/10.18778/2544-7238.06.16

Słowa kluczowe:

słuch fonematyczny, zaburzenia słuchu fonematycznego, alalia prolongata

Abstrakt

Słuch fonematyczny pozwala właściwie dekodować znaczenie wyrazów, rozpoznawać sylaby i różnicować głoski, zapewniając odbiór dźwięków mowy na podstawie czynności recepcji, rozróżniania, różnicowania i pamięci słuchowej. Zaprezentowane w artykule wyniki testu słuchu fonematycznego sześcioletniego dziecka z alalią prolongatą wskazują podstawowe trudności, wyznaczają potrzeby programowe, a jednocześnie nakreślają perspektywę zadań edukacyjnych i terapeutycznych. Utrzymujące się deficyty w rozwoju mowy i artykulacji wraz z zaburzeniami słuchu fonematycznego mogą mieć decydujący wpływ na ocenę gotowości szkolnej, a następnie pomyślny start na etapie edukacji wczesnoszkolnej.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Baudouin de Courtenay J., 1984, O języku polskim, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Cieszyńska J., 2003, Metody wywoływania głosek, Kraków: Wydawnictwo Superprint.

Domagała A., Mirecka U., 2001, Słuch fonemowy. Odkrywanie elementarnych jednostek systemu językowego, „Logopedia”, t. 29, s. 53–70.

Domagała A., Mirecka U., 2002, Słuch fonemowy. W kierunku kompetencji fonologicznej, „Logopedia”, t. 30, s. 7–26.

Domagała A., Mirecka U., 2007, Słuch fonemowy a uwarunkowania komunikacji językowej, [w:] T. Woźniak, A. Domagała (red.), Język. Interakcja. Zaburzenia mowy. Metodologia badań, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej, s. 175–184.

Domagała A., Mirecka U., 2012, Słuch mowny. Klasyfikacja zjawisk, [w:] S. Grabias, M. Kurkowski (red.), Logopedia. Teoria zaburzeń mowy, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej, s. 129–164.

Emiluta‑Rozya D., 2013, Całościowe badanie logopedyczne z materiałem obrazkowym, Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.

Grabias S., 1994, Logopedyczna klasyfikacja zaburzeń mowy, „Audiofonologia”, t. 6, s. 7–22.

Grabias S., 1997, Mowa i jej zaburzenia, „Audiofonologia”, t. 10, s. 9–36.

Guziuk‑Tkacz M., 2011, Badania diagnostyczne w pedagogice i psychopedagogice, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Kaczmarek B.L.J., 2001, Aleksander Romanowicz Łurija: jeden z wielkich romantyków, „Przegląd Psychologiczny”, nr 44(1), s. 105–117.

Kania J., 1982, Szkice logopedyczne, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Kołodziejczyk R., 2015, Rozwój strategii radzenia sobie z trudnościami językowymi dziecka z uszkodzeniem słuchu, [w:] K. Krakowiak, R. Kołodziejczyk (red.), Odpowiedzialność za edukację osób z uszkodzeniami słuchu, Lublin: Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 147–171.

Krajewska M., 2010, Dziecko z zaburzonym słuchem fonemowym. Problem diagnozy i terapii, [w:] M. Michalik, A. Siudak (red.), Zagadnienia mowy i myślenia, „Nowa Logopedia”, t. 1, Kraków: Collegium Columbinum, s. 149–159.

Krakowiak K., 2012, Dar języka. Podręcznik metodyki wychowania językowego dzieci i młodzieży z uszkodzeniami narządu słuchu, Lublin: Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Krasowicz‑Kupis G., 2008, Psychologia dysleksji, Warszawa: Wydawnictwo PWN.

Kurcz I., 1992, Język a psychologia. Podstawy psycholingwistyki, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Kurkowski Z.M., 1995, Bariery fonetyczne w kształtowaniu mowy dzieci z uszkodzonym narządem słuchu, „Audiofonologia”, t. VII, s. 105–115.

Kurkowski Z.M., 1998, Słuch a mowa w aspekcie rozwojowym w normie i patologii, „Kosmos”, nr 47(3), s. 289–296.

Liberman I .Y., Shankweiler D.P., 1985, Phonology and the problems of learning to read and write, „Remedial and Special Education”, Vol. 6(6), s. 8–17. DOI: https://doi.org/10.1177/074193258500600604

Liberman I .Y., Cooper F.S., Shankweiler D.P., Studdert‑Kennedy M., 1967, Perception of the speech code, „Psychological Review”, Vol. 74(6), s. 431–461. DOI: https://doi.org/10.1037/h0020279

Łobocki M., 2003, Metody i techniki badań pedagogicznych, Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Łuria A.R., 1976, Problemy neuropsychologii i neurolingwistyki, wybór i red. M. Klimkowski, Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich.

Maurer A., 2017, Dźwięki mowy. Program kształtowania świadomości fonologicznej dla dzieci przedszkolnych i szkolnych, Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Michalak‑Widera I., 2009, Logopedyczny test dla dzieci i młodzieży, Katowice: Wydawnictwo Unikat 2.

Panasiuk J., 2017, Językowe rozumienie świata. Od kodu polikonkretnego do hierarchicznego, „Prace Językoznawcze”, t. XIX, z. 3, s. 199–221.

Pilch T., 1995, Zasady badań pedagogicznych, Warszawa: Wydawnictwo Żak.

Robertis C. de, Pascal H., 1999, Postępowanie metodyczne w pracy socjalnej z grupami i ze społecznościami, Katowice: Wydawnictwo Śląsk.

Rocławski B., 2010, Słuch fonemowy i fonetyczny. Teoria i praktyka, Gdańsk: Wydawnictwo Glottispol.

Stasiak J., 2012, Alalia. Perspektywy opisu, [w:] S. Grabias, M. Kurkowski (red.), Logopedia. Teoria zaburzeń mowy, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej, s. 337–358.

Stasiak J., 2015, Postępowanie logopedyczne w przypadku alalii prolongaty, [w:] S. Grabias, J. Panasiuk, T. Woźniak (red.), Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej, s. 239–264.

Styczek I., 1982, Badanie i kształtowanie słuchu fonematycznego (komentarz i tablice), Warszawa:

Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Szeląg E., Szymaszek A., 2006, Test do badania słuchu fonematycznego u dzieci i dorosłych, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.