Geografia i poezja. Owidiusz na warsztacie Wawrzyńca Korwina (1465–1527)
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-0319.22.06Słowa kluczowe:
Renaissance literature, geography, poetry, Polish cultureAbstrakt
The article offers a survey of the reception of Ovid in the Wawrzyniec Korwin’s astronomical dissertation Cosmographia dans manuductionem in tabulas Ptolemaei (ed. 1496) by applying literary perspectives of such Ovid`s poems as Metamorphoses, Fasti, Epistulae ex Ponto, Amores and Heroides. The title Korwin’s take on Ovid hints at the actual and real potential of his heritage that is both a fixed, poetic base shared by Korwin since his study at the Cracow Academy as well as a body of references constantly being reinterpreted in response to astronomical and geographical challenges of the work of the Polish writer. The reader is given an insight into the processes shaping Korwin’s borrowings from Ovid and the importance of Cosmographia to the Polish Renaissance culture.
Bibliografia
Awianowicz, B. (2008). Progymnasmata w teorii i praktyce szkoły humanistycznej od końca XV do połowy XVIII wieku. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Barycz, H. (1935). Historia Uniwersytetu Jagiellońskiego w epoce humanizmu. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Bieńkowski, T. (1976). Antyk w literaturze i kulturze staropolskiej (1450–1750). Wrocław: Ossolineum.
Chemperek, D. (2003). Wespazjan Kochowski – Jan Gawiński: literackie dialogi i turnieje, [w:] D. Chemperek (red.), Wespazjan Kochowski w kręgu kultury literackiej. Lublin: Wydawnictwo UMCS. 35–47.
Chemperek, D. (2005). Poezja Jana Gawińskiego i kultura literacka drugiej połowy XVII wieku. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Chudzik, P. (2015). Mit ajtiologiczny jako anegdota wyjaśniająca w żywocie Tezeusza Plutarcha, [w:] A. Witczak (red.), Epika antyczna i jej kontynuacje do XVIII w. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego. 47–56.
Curtius, E.R. (2009). Literatura europejska i łacińskie średniowiecze. Kraków: Universitas.
Cytowska, M., Szelest, H. (1990). Literatura rzymska. Okres augustowski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Domański, J. (2011). Filologia a humanizm. Starożytne precedensy humanistycznej koncepcji filologii, [w:] A. Karpiński (red.), Humanizm i filologia. Warszawa: Neriton. 25–68.
Job, M. (2015). Naukowy i pseudonaukowy προοίμιον (prooímion) w literaturze greckiej. Archimedes i Strabon, [w:] Wypowiedzi zalecające w książce dawnej i współczesnej. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. 9–20.
Knoll, P.W. (2016). „A Pearl of Powerful Learning”. The University of Cracow in the Fifteenth Century. Leiden: Brill.
Korwin, W. (1496). Cosmographia dans manuductionem in tabulas Ptolemaei. Basel: Nicolaus Kessler, źródło: Katowice IP 1797; Estr. XIV 420, 4627161.
Kotarska, J. (1994). Staropolskie wiersze do czytelnika. Próba interpretacji, [w:] H. Dziechcińska (red.), Literatura i instytucje w dawnej Polsce: praca zbiorowa. Warszawa: Semper.
Krawiec, A. (2010). Ciekawość świata w średniowiecznej Polsce. Studium z dziejów geografii kreacyjnej. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza.
Krawiec-Złotkowska, K. (2016). „Barokowy hortus ludi w perspektywie geopoetyki (na wybranych przykładach literackich)”. Acta Universitatis Lodziensis, Studia regionalne 26. M. Deptuła, Ł. Musiak, M. Wójcik (red.). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. 21–45.
Krawiec-Złotkowska, K. (2019). Geografia Polski według Jana Długosza w perspektywie geopoetyki, [w:] K. Krawiec-Złotkowska i ks. T. Ceynowa (red.), E fructu arbor cognoscitur… W sześćsetną rocznicę urodzin Jana Długosza. Słupsk–Koszalin: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pomorskiej.
Krókowski, J. (1951). Laurentii Corvini poetae Silesii carmina duo, [w:] K.F. Kumaniecki (red.), Charisteria Thaddaeo Sinko quinquaginta abhinc annos amplissimis in philosophia honoribus ornato ab amicis collegis, discipulis oblata. Warszawa–Wrocław: Wrocławskie Towarzystwo Naukowe. 121–139.
Malewicz, M.H. (1980). Zjawiska przyrodnicze w relacjach dziejopisarzy polskiego średniowiecza. Wrocław: Ossolineum.
Nowicka-Jeżowa, A. (2009–2010). Nurty humanistyczne w kulturze polskiej. Perspektywy historii i idei, [w:] A. Nowicka-Jeżowa (red.), Humanitas. Projekty antropologii humanistycznej. Cz. 1: Paradygmaty – tradycje – profile historyczne. Warszawa: Neriton. 5–21.
Pelc, J. (1998). Renesans, [w:] T. Michałowska (red.), Słownik literatury staropolskiej. Wrocław: Ossolineum.
Rott, D. (1997). Wawrzyniec Korwin. Wczesnorenesansowy humanista śląski. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Rybicka, E. (2014). Geopoetyka. Przestrzeń i miejsce we współczesnych teoriach i praktykach literackich. Kraków: Universitas.
Sapota, T. (2015). Prooemia w rzymskich tekstach naukowych, [w:] Wypowiedzi zalecające w książce dawnej i współczesnej. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. 21–33.
Sarnowska-Temeriusz, E. (1969). Świat mitów i świat znaczeń. Maciej Kazimierz Sarbiewski i problemy wiedzy o starożytności. Wrocław: Ossolineum.
Sokolski, J. (2010). „Natura lubi się ukrywać”: Historia naturalis – magia naturalis – philosophia naturalis w Europie wczesnonowożytnej, [w:] J. Sokolski (red.), Człowiek wobec natury: humanizm wobec nauk przyrodniczych. Warszawa: Neriton. 15–33.
Stabryła, S. (1989). Owidiusz. Świat poetycki. Wrocław: Ossolineum.
Wichowa, M. (1992). Zarys dziejów recepcji Metamorfoz Owidiusza w literaturze staropolskiej, [w:] Antyk w Polsce, część I. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. 129–155.
Wielgus, S. (1995). Z badań nad średniowieczem. Lublin: RW KUL.
Włodarski, M. (2009). Humanizm średniowieczny, [w:] A. Borowski (red.), Humanizm. Historia pojęcia. Warszawa: Neriton.
Wolny, M., Chudzikowska-Wołoszyn, M. (2017). Paradoksologia w starożytności i średniowieczu, [w:] Paradoksologia w starożytności i średniowieczu, M. Wolny, M. Chudzikowska-Wołoszyn (red.). Olsztyn: Wydawnictwo UWM. 7–15.
Zagórski, M. (2009). „Dydaktyzm jako forma wypowiedzi poetyckiej w »Sztuce kochania« Owidiusza”, Symbolae Philologorum Posnaniensium Graece et Latine 19. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza. 197–205.
Zawadzki, R.K. (2013). Wawrzyniec Korwin – życie i twórczość renesansowego humanisty. (Studium, tekst łaciński, komentarz i przekład). Częstochowa: Wydawnictwo Akademii im. Jana Długosza.
Ziomek, J. (1980). Powinowactwa literatury. Studia i szkice. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
