Piotrkowscy legioniści w Szadku – czyn zbrojny i działalność społeczno-polityczna

Autor

  • Dorota Stefańska Emerytowana nauczycielka historii w Zespole Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Szadku, członek zarządu Towarzystwa Przyjaciół Szadku
  • Anna Majewska Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Instytut Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej image/svg+xml https://orcid.org/0000-0003-0589-6400

DOI:

https://doi.org/10.18778/1643-0700.22.05

Słowa kluczowe:

5. Pułk Piechoty I Brygady Legionów Polskich, 4. Pułk Piechoty III Brygady Legionów Polskich, Piotrków, Szadek, Krzyż Niepodległości

Abstrakt

Treść artykułu stanowią rysy biograficzne dwóch żołnierzy Legionów Polskich – Ignacego Kobackiego oraz Herakliusza Konstantego Iglikowskiego, walczących o niepodległość Polski w latach 1915–1917 oraz w wojsku polskim w latach 1918–1922. Obaj byli związani z miejscowością Szadek poprzez zamieszkanie, pracę zawodową (zarówno w okresie międzywojennym, jak i podczasem okupacji niemieckiej), a w przypadku jednego z nich także z okresem PRL-u. Żołnierze pochodzili z różnych miejscowości i środowisk, reprezentowali również odmienne nurty polityczne. Łączyła ich jednak wspólna legionowa przeszłość, wspólny szlak bojowy w Legionach Polskich z tym samym wrogiem. Obie postacie to ludzie czynu i determinacji w realizacji zadań jakie stawiała przed nimi przynależność narodowa. Obydwaj urodzili się w okresie niewoli narodowej. Wspólnym mianownikiem ich biografii jest epizod legionowy oraz bogata działalność polityczna i samorządowa na terenie Szadku, już w okresie, gdy armia przeszła w stan pokojowy.

Bibliografia

Archiwum Państwowe w Łodzi, Oddział w Sieradzu, Akta Magistratu. Sprawy oświatowe – sygn. 6/49.

Archiwum Państwowe w Łodzi, Oddział w Sieradzu, Akta miasta Magistratu Szadku z 1929 r., sygn. 6., Księga protokołów posiedzeń Rady Miejskiej w Szadku 1923−1925.

Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim, Wykaz ochotników do Legionów Polskich w latach 1915−1916. Piotrków 2018 (wersja elektroniczna).

Urząd Stanu Cywilnego Szadek, Akta ślubu i zgonu Herakliusza Konstantego Iglikowskiego.

Urząd Stanu Cywilnego Szadek, Akta ślubu i zgonu Michała Sztendla.

Wojskowe Biuro Historyczne w Warszawie, Ignacy Kobacki, sygn. CAW KN – 02.05.1933. Życiorys, a w nim przebieg pracy niepodległościowej w organizacjach bojowych oraz w służbie w legionach.

Wojskowe Biuro Historyczne, sygn. CAW. Konstanty Iglikowski, KN 16.03.1937.

Józef Piłsudski. Pisma zbiorowe, t. 4., W. Lipiński (oprac.), Warszawa 1937.

Pismo Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa z dnia 27 stycznia 2022 r., znak pisma: BUWII-904-1595 (3)/21.

Szadek z okresu dwudziestolecia międzywojennego na afiszach i ulotkach, J. Stulczewski (oprac.), „Biuletyn Szadkowski” 2016, t. 16, s. 404–412.

„Echo”, 1 listopada 1936, nr 300, artykuł zatytułowany: Szykanowanie 80-letniego starca. Wybitny społecznik oskarżony o udział w kradzieży weksli swemu teściowi.

„Łodzianin” 1926, nr 30, s. 5.

„Łodzianin” 1930, nr 22, s. 3.

„Łodzianin” 1930, nr 23, s. 3, 5.

„Łodzianin” 1937, nr 130, s. 5.

„Łódzki Dziennik Wojewódzki” 1932, nr 4, s. 140.

„Łódzki Dziennik Wojewódzki” 1932, poz. 41.

„Łódzki Dziennik Wojewódzki” 1932, nr 24, s. 747, poz. 26.

„Łódzki Dziennik Wojewódzki” 1934, nr 23, s. 447, poz. 46.

„Ziemia Sieradzka” 1927, nr 17, s. 3.

Jaskólski W. „Wroniec”, Z działalności ZWZ-AK na ziemi sieradzkiej 1939–1945, Łódź 2000.

Klimecki M., Filipow K., Legiony Polskie. Dzieje bojowe i organizacyjne, Warszawa 2014.

Kulesza M., Rozwój przestrzenny i współczesna struktura morfogenetyczna Szadku, „Biuletyn Szadkowski” 2003, t. 3, s. 55–71. https://doi.org/10.18778/1643-0700.03.03 DOI: https://doi.org/10.18778/1643-0700.03.03

Lipiński W. (Socha), Szlakiem I Brygady, Warszawa 2014.

Marszał T., Szadek. Monografia miasta, Szadek 1995.

Nartonowicz-Kot M., Życie polityczne Sieradza w międzywojniu [w:] Sieradz. Dzieje miasta, J. Kita, M. Nartonowicz-Kot (red.), Łódź–Sieradz 2014.

Orkan W., Puchalski Z., Wawrzyński T., Krzyż i Medal Niepodległości, Warszawa 1994.

Puchalski Z., Wawrzyński T., Krzyż i Medal Niepodległości, Warszawa 1994.

Sowa P., Komendanci ZWZ-AK w Obwodzie Sieradzkim, Zduńska Wola 2002.

Starzyński R., Cztery lata wojny w służbie Komendanta, Warszawa 2019.

Stefańska D., Cisi bohaterowie lat wojny i okupacji – rzecz o szkole, której nie było, „Biuletyn Szadkowski” 2010, t. 10, s. 59–88. https://doi.org/10.18778/1643-0700.10.03 DOI: https://doi.org/10.18778/1643-0700.10.03

Stefańska D., Szkoła w Szadku na starej fotografii i we wspomnieniach, „Biuletyn Szadkowski” 2006, t. 6, s. 59−88.

Strug A., Odznaka za wierną służbę, Warszawa 1921.

Stulczewski J., Polska Partia Robotnicza w Szadku w latach 1945−1948, „Biuletyn Szadkowski” 2021, t. 21, s. 127–147. https://doi.org/10.18778/1643-0700.21.07 DOI: https://doi.org/10.18778/1643-0700.21.07

Stulczewski J., Wybory do Rady Miejskiej w Szadku – materiał wyborczy z 1939 roku, „Biuletyn Szadkowski” 2019, t. 19, s. 153–158. https://doi.org/10.18778/1643-0700.19.07 DOI: https://doi.org/10.18778/1643-0700.19.07

Wachowska B., Życie polityczne powiatu sieradzkiego w latach 1918–1939 [w:] Szkice z dziejów sieradzkiego, Łódź 1977.

Walak M., Legiony Polskie w Piotrkowie 1914−1917, Piotrków Trybunalski 2013.

Walak M., Niepodległością naznaczeni. Z dziejów powstania i walk III Brygady Legionów Polskich 1915−1917, Warszawa–Bełchatów 2010.

Wiech K., Polska Partia Socjalistyczna w pierwszych latach parlamentaryzmu 1921−1923, Warszawa 1987.

Wielecki H., Sieradzki R., Wojsko polskie 1921–1939, Warszawa 1991.

Pobrania

Opublikowane

2022-09-15

Numer

Dział

Articles

Jak cytować

Stefańska, Dorota, and Anna Majewska. 2022. “Piotrkowscy legioniści W Szadku – Czyn Zbrojny I działalność społeczno-Polityczna”. Biuletyn Szadkowski 22 (September): 119-54. https://doi.org/10.18778/1643-0700.22.05.