Biuletyn Szadkowski https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski <div style="text-align: justify;"> <p><em>Biuletyn Szadkowski</em> jest interdyscyplinarnym periodykiem, którego profil merytoryczny określa tematyka związana z regionem szadkowskim, rozumianym nie tylko w wymiarze współczesnym, ale także z uwzględnieniem historycznej roli i zasięgu oddziaływania Szadku, gdy był on jednym z głównych ośrodków miejskich centralnej Polski. Czasopismo adresowane jest do środowiska akademickiego oraz praktyków zaangażowanych w realizację polityki społeczno-gospodarczej na szczeblu lokalnym i regionalnym, a także do społeczności regionu szadkowskiego. Zakres tematyczny publikowanych prac obejmuje zarówno problematykę środowiska przyrodniczego i antropogenicznego, zagadnienia rozwoju społeczno-ekonomicznego, jak i szeroko rozumiane dziedzictwo kulturowe. <em>Biuletyn Szadkowski</em> jest rocznikiem ukazującym się od 2001 r., wydawanym przez Uniwersytet Łódzki przy współpracy Urzędu Miasta i Gminy Szadek. Zawiera recenzowane artykuły oraz sprawozdania i notatki.</p> </div> pl-PL biuletyn.szadkowski@op.pl (Szymon Wiśniewski) ojs@fimagis.pl (Firma Magis) Fri, 10 Dec 2021 18:07:04 +0100 OJS 3.3.0.10 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Struktura przestrzenno-funkcjonalna Szadku https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11543 <p>W artykule zbadano rozmieszczenie terenów o różnych funkcjach w przestrzeni Szadku. Z przeprowadzonych analiz wynika, że struktura użytkowania ziemi w Szadku jest zróżnicowana. W poszczególnych miejscach badanego obszaru występują różne funkcje z różnym natężeniem, co spowodowało, że w Szadku wytworzyło się kilka stref funkcjonalnych. Tereny najbardziej wykształcone położone są przy południowej granicy miasta, a ich natężenie zmniejsza się wraz z odległością od centrum rynku. Struktura użytkowania ziemi w miejscowościach graniczących z Szadkiem od południa sprawia, że stanowią one integralną część tego miasta.</p> Bartosz Szustowski Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11543 Fri, 10 Dec 2021 00:00:00 +0100 Układ urbanistyczny Szadku – ocena konfiguracyjna https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11544 <p>Artykuł zawiera wyniki analizy konfiguracyjnej układu urbanistycznego Szadku (obszaru miasta lokacyjnego i jego bezpośredniego otoczenia) z zastosowaniem narzędzi składni przestrzeni (<em>space syntax</em>). Przedstawione badania ujawniły przestrzenie kluczowe dla funkcjonowania miasta w kontekście konfiguracyjnym. Są to m.in. dwa rdzenie integracji: jeden o charakterze pasmowym, położony na obszarze miasta lokacyjnego z przedłużeniem w kierunku struktur Nowego Miasta, drugi o charakterze węzłowym, istniejący na obszarze przypuszczalnego położenia struktur przedlokacyjnych tego miasta. Zidentyfikowane zostały także przestrzenie istotne dla utrzymania sprawności systemu miejskiego w kontekście ruchu pieszego.</p> Mariusz Lamprecht Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11544 Fri, 10 Dec 2021 00:00:00 +0100 Zagadnienia społeczno-gospodarcze wsi w okolicach Szadku na łamach prasy kaliskiej w drugiej połowie XIX w. i na początku XX w. https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11546 <p>Artykuł prezentuje wyniki badań dotyczących wymiaru przestrzennego wybranych aspektów życia społeczno-gospodarczego wsi w okolicach Szadku w drugiej połowie XIX w. i na początku XX w. Analizę przeprowadzono na podstawie kwerendy artykułów i notatek zamieszczonych na łamach dwóch czasopism prowincjonalnych wydawanych w badanym okresie: „Kaliszanin” i „Gazeta Kaliska”. Okazało się, że zawierają one wiele wartościowych danych, często nieuchwytnych w świetle innych typów źródeł historycznych. Badania pozwoliły ukazać główne kierunki przeobrażeń oraz różnorodność problemów odnoszących się do kwestii społeczno-kulturowych, działalności gospodarczo-agrarnej oraz stosunków własnościowych na analizowanym obszarze, a pośrednio możliwe było nakreślenie sytuacji panującej na obszarach wiejskich w zaborze rosyjskim w okresie pouwłaszczeniowym.</p> Tomasz Figlus, Monika Cepil Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11546 Fri, 10 Dec 2021 00:00:00 +0100 Krwawy sejmik w Szadku przed sejmem 1623 roku https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11548 <p>Główny sejmik województwa sieradzkiego, który odbywał się w Szadku, uchodził za spokojny i wolny od zakłóceń. Niemniej 13 grudnia 1622 r. Szadek stał się miejscem krwawych wydarzeń. Podobno w przeddzień sejmu przybył do Szadku starosta piotrkowski Olbracht Starołęski w asyście ok. 300 mężczyzn, zajmując ze swoją świtą karczmy, które zwyczajowo służyły za nocleg innym uczestnikom sejmu. Następnego dnia wybuchł konflikt o wspomniane karczmy między częścią szlachty a starostą. Próby udobruchania obu stron podjęli się synowie i siostrzeńcy wojewody sieradzkiego Stanisława Bykowskiego. Strzały nieoczekiwanie oddane przez zwolenników Starołęskiego odebrały życie dwóm członkom rodziny Bykowskich. Rozeźlona szlachta szturmowała kwaterę starosty, zabijając dwóch jego ludzi. Starołęskiego uratowała interwencja posła królewskiego i marszałka sejmiku, przy czym wojewoda sieradzki zachował neutralne stanowisko. Krwawy incydent był konfliktem między zwolennikami króla, spowodowanym bardzo niefortunnym zbiegiem okoliczności.</p> <p>Autor artykułu podjął próbę odtworzenia przebiegu krwawego zajścia w Szadku na podstawie materiałów przechowywanych w sztokholmskim Riksarkivet (korespondencji oraz dokumentów dotyczących podpisanego w 1623 pojednania), a także innych źródeł zgromadzonych w Archiwum Głównym Akt Dawnych.</p> Edward Opaliński Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11548 Fri, 10 Dec 2021 00:00:00 +0100 Rozwój przestrzenny Szadku w Studium historyczno-urbanistycznym J. Goldberga https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11551 <p>Przeglądowe kompendium wiedzy na temat dziejów miasta zostało zawarte w nigdy nieopublikowanym i istniejącym jedynie w formie maszynopisu opracowaniu autorstwa Jakuba Goldberga <em>Studium historyczno-urbanistyczne Szadku </em>z 1961 r. Autor, wybitny historyk polsko-izraelski, w latach 2010−2011 był członkiem rady redakcyjnej „Biuletynu Szadkowskiego”.</p> <p>Studium składa się z sześciu rozdziałów, z których cztery pierwsze dotyczą dziejów Szadku od czasów średniowiecza do XIX w. Artykuł przywołuje drugą część opracowania J. Goldberga – obejmującą dwa rozdziały i załączone materiały graficzne – odnoszącą się do rozwoju przestrzennego miasta.</p> Tadeusz Marszał Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11551 Fri, 10 Dec 2021 00:00:00 +0100 Uwarunkowania przyrodnicze lokalizacji elektrowni wiatrowych w gminie Szadek https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11552 <p>W artykule przedstawiono warunki przyrodnicze rozwoju energetyki wiatrowej w gminie Szadek w zachodniej części regionu łódzkiego. Podstawowe znaczenie dla decyzji o budowie siłowni wiatrowych mają warunki wietrzne występujące na obszarze gminy. Miasto Szadek i otaczające go tereny wiejskie gminy znajdują się w III strefie energetycznej wiatru, co oznacza, że wielkość wiatrowych zasobów energetycznych wynosi około 500‒1000 kWh/m2/rok. W tych warunkach budowa siłowni wiatrowych jest opłacalna z punktu widzenia ekonomicznego. Na terenie gminy wybudowano w związku z tym 26 wiatrowych urządzeń energetycznych. Większość z nich zlokalizowana jest w centrum gminy w szerokim pasie o przebiegu północ–południe. Siłownie wzniesiono na powierzchni równinnej wysoczyzny morenowej, zbudowanej z gliny zwałowej. Eksponowana na działanie wiatru równina użytkowana jest rolniczo. Występujące tu głównie uprawy zbóż i roślin okopowych nie hamują w sposób istotny ruchu powietrza, co sprzyja energetycznemu wykorzystaniu siły wiatru.</p> Ewelina Granosik, Sławomir Kobojek Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11552 Fri, 10 Dec 2021 00:00:00 +0100 Polska Partia Robotnicza w Szadku w latach 1945–1948 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11555 <p>Komitet Miejski Polskiej Partii Robotniczej na terenie Szadku został utworzony w lutym 1945 r. Jego I sekretarzem przez cały okres istnienia był Józef Płusa, pełniący w latach 1946–1948 funkcję burmistrza Szadku. Tym samym PPR wspomagana przez PPS dzierżyła całkowitą władzę w mieście. W pierwszych miesiącach 1945 r. działacze PPR byli zaangażowani w realizację reformy rolnej, a następnie odegrali istotną rolę przy sfałszowaniu referendum w 1946 r. i wyborów do Sejmu Ustawodawczego w 1947 r. W maju 1948 r. zorganizowano Komitet Gminny PPR na czele z i sekretarzem Józefem Kolendą vel Kolędą, wybranym następnie na wójta gminy Szadek. Na podstawie zgromadzonych materiałów źródłowych można wysunąć wniosek, że szadkowska PPR przez cały okres swojego funkcjonowania wykazywała słabą aktywność polityczną. W szczytowym momencie działalności jej struktury w mieście liczyły nieco ponad 50 członków. W obliczu wielu problemów, z którymi borykano się w pierwszych latach po wojnie, a także w związku z wewnątrzpartyjnymi nieporozumieniami organizacja PPR na terenie miasta i gminy Szadek nie odegrała istotnej roli.</p> Jarosław Stulczewski Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11555 Fri, 10 Dec 2021 00:00:00 +0100 Stefan Sikała (1939–2020) – rolnik, sołtys i społeczny bibliotekarz (wspomnienie) https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11557 Jarosław Stulczewski Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11557 Fri, 10 Dec 2021 00:00:00 +0100 Wspomnienie o Stanisławie Ziębie (1933–2020) https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11560 Jolanta Zięba-Gzik Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11560 Fri, 10 Dec 2021 00:00:00 +0100 Wywiad z Janiną Kalinowską – farmaceutką, kierownikiem apteki w Szadku w latach 1955–1972 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11559 Jarosław Stulczewski Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11559 Fri, 10 Dec 2021 00:00:00 +0100 Kościół św. Idziego w Szadku https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11561 Jarosław Stulczewski Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 https://czasopisma.uni.lodz.pl/biuletynszadkowski/article/view/11561 Fri, 10 Dec 2021 00:00:00 +0100