Działalność Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Wielkiej Wsi (1954–1972)

Jarosław Stulczewski

doi:10.18778/1643-0700.25.02

Authors

Jarosław Stulczewski Zarząd Towarzystwa Przyjaciół Zduńskiej Woli https://orcid.org/0000-0002-8355-3975

DOI:

https://doi.org/10.18778/1643-0700.25.02

Keywords:

Wielka Wieś, gromada, national councils

Abstract

The Commune National Council in Wielka Wieś was established as a result of the administrative reform of 1954. The Commune National Council implemented its resolutions through the presidium, which was the collegial executive and management body of the national council. The commune authorities’ scope of authority included, among other things, adopting the annual commune budget, approving and dismissing village heads, organizing the purchase of livestock, grain, potatoes, and milk, and collecting taxes, as well as matters related to the organization of field work, road construction, fire protection, culture, and education. The commune’s area expanded fourfold as a result of the abolition of the surrounding communes: Górna Wola (1958), Sikucin (1959), Prusinowice (1961), and Krokocice (1968). The Chairmen of the GRN Presidium in Wielka Wieś were: Józef Szwedzki (1954–1956), Stanisław Szukalski (1956–1963), Franciszek Dzienniak (1963–1966), and Czesław Siekierski (1966–1972). The group survived until the end of 1972, when the municipal reforms replaced the district national councils with communes.

References

Archiwum Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi, Akta osobowe Leona Poredy, sygn. 249/1930.

Archiwum Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi, Akta osobowe Stanisława Szukalskiego, sygn. 249/2387.

Archiwum Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi, Akta osobowe Józefa Szwedzkiego, sygn. 249/2394.

Archiwum Państwowe w Łodzi Oddział w Sieradzu, Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Wielkiej Wsi, sygn. 257.

Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1758-6631.1954.tb03784.x

Dz.U. 1958, nr 5, poz. 16.

Dz.U. 1958, nr 10, poz. 34. DOI: https://doi.org/10.1108/eb052544

Dz.U. 1963, nr 28, poz. 164. DOI: https://doi.org/10.2307/2090498

Dz.U. 1967, nr 23, poz. 109. DOI: https://doi.org/10.2307/40199823

Dz.U. 1968, nr 19, poz. 121. DOI: https://doi.org/10.1088/0031-9112/19/4/015

Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi 1954, nr 9, poz. 36.

Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi 1954, nr 11, poz. 39.

Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi 1954, nr 12, poz. 88.

Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi 1958, nr 2, poz. 6.

Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi 1961, nr 6, poz. 34.

Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi 1965, nr 10, poz. 57.

Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 20 października 1969 r., nr 8, poz. 83.

Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 20 grudnia 1972 r., nr 14, poz. 185.

M. P. 1954, nr 118, poz. 1663.

M. P. 1966, nr 39, poz. 196. DOI: https://doi.org/10.1001/jama.1966.03100250025013

M. P. 1967, nr 32, poz. 150. DOI: https://doi.org/10.2307/2091753

Uchwała nr 378/60 Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1960 r. w sprawie budowy domów dla gromadzkiej służby rolnej.

Zarządzenie nr 122 Ministra Rolnictwa z dnia 17 stycznia 1958 r. w sprawie zadań instruktorów rolnych.

Zarządzenie nr 173 Ministra Rolnictwa z dnia 24 grudnia 1960 r. w sprawie zadań służby agronomicznej w zakresie podnoszenia produkcji rolniczej.

Zarządzenie nr 27 Ministra Rolnictwa z dnia 25 marca 1963 r. w sprawie powołania i ustalenia zadań zootechników gromadzkich.

Bandurka M., Zmiany administracyjne i terytorialne ziem województwa łódzkiego w XIX i XX wieku, Łódź 1995.

Drygalski J., Kwaśniewski J., (Nie)realny socjalizm, Warszawa 1992.

Gończar M., Samorząd wsi – historia i nowe możliwości, Warszawa 1990.

Halczak B., Wybory do rad narodowych w 1954 r. w województwie zielonogórskim, „Piotrkowskie Zeszyty Historyczne” 2020, t. 21, z. 1.

Jezierski A., Petz B., Historia gospodarcza Polski Ludowej 1944–1975, Warszawa 1980.

Kamiński Z., Osiedle mieszkaniowe budownictwa jednorodzinnego „Szadkowice–Ogrodzim” w gminie Szadek – geneza powstania i ocena założenia po 50 latach, „Biuletyn Szadkowski” 2019, t. 19. https://doi.org/10.18778/1643–0700.19.01 DOI: https://doi.org/10.18778/1643-0700.19.01

Landau Z., Roszkowski W., Polityka gospodarcza II RP i PRL, Warszawa 1995.

Lewandowska Malec I., Dwie koncepcje udziału rad narodowych w życiu publicznym PRL, „Państwo i Społeczeństwo” 2001, t. 1.

Piasecki A., Ptak A., Sto lat władzy lokalnej na polskiej wsi 1918–2018, Warszawa 2018. https://doi.org/10.53098/9788365390349 DOI: https://doi.org/10.53098/9788365390349

Stefańska D., Gdy ginie ludzka pamięć, mówią kamienie – rzecz o obelisku w Starostwie Szadek, „Biuletyn Szadkowski” 2017, t. 17. https://doi.org/10.18778/1643–0700.17.10 DOI: https://doi.org/10.18778/1643-0700.17.10

Stulczewski J., Działalność Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Prusinowicach (1954–1961), „Biuletyn Szadkowski” 2019, t. 19. https://doi.org/10.18778/1643–0700.19.04 DOI: https://doi.org/10.18778/1643-0700.19.04

Szczypka A., Wybory do Sejmu PRL z 1952 r. i rad narodowych z 1954 r. w propagandzie w powiecie częstochowskim (wybrane zagadnienia), „Rocznik Politologiczny” 2012/2013, nr 8/9.

Wawrzyniak B.M., Doradztwo rolnicze w Polsce w latach 1918–2020, „Zagadnienia Doradztwa Rolniczego” 2021, nr 2.

ZWZ AK na Ziemi Szadkowskiej 1939–1945, red. A. Tomaszewicz, Szadek 1992.