Działalność antykomunistycznego oddziału partyzanckiego „Niepodległość” na terenie ziemi Szadkowskiej
DOI:
https://doi.org/10.18778/1643-0700.16.09Słowa kluczowe:
oddział „Groźnego”, zgrupowanie partyzanckie „Niepodległość”, konspiracja antykomunistyczna, działalność niepodległościowa, ziemia szadkowskaAbstrakt
Od października 1945 r. do lutego 1946 r. ziemia szadkowska była objęta działalnością antykomunistycznego zgrupowania partyzanckiego „Niepodległość” pod dowództwem kpt. Eugeniusza Kokolskiego „Groźnego”. Zgrupowanie partyzanckie „Niepodległość” było zdyscyplinowanym wojskiem, które rozbijało posterunki MO i UB, a fundusz na działalność zdobywało wyłącznie w wyniku różnych akcji na instytucje państwowe (kasy zarządów gminnych, spółdzielni i urzędów pocztowych). Pozyskane fundusze i żywność przekazywano na żołd dla żołnierzy, dozbrajanie oddziału i wynagradzanie informatorów. Na terenie ziemi szadkowskiej zorganizowano kilka drobnych akcji zbrojno-rekwizycyjnych m.in. w Szadku, Zadzimiu, Wierzchach, Lichawie i Małyniu. Osobami nieodłącznie związanymi z oddziałem „Groźnego”, zamieszkującymi w różnych okresach teren ziemi szadkowskiej byli: Zenon Słowiński ps. „Czapla” (za działalność partyzancką skazany na 15 lat więzienia), Stanisław Brzozowski ps. „Kopacz” i Władysław Kupś (skazani na 2 lata pozbawienia wolności). Dopiero po upadku systemu komunistycznego w kraju, sąd wskazał, że działalność „Czapli” i „Kopacza” była działaniem na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, unieważniając wyroki „ludowego” wymiaru sprawiedliwości.
Bibliografia
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku, sygn. IPN Gd 37/4.
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi, sygn. IPN Ld 0313/35, IPN Ld 0313/31, IPN Ld pf 10/740 t. 2, IPN Ld 030/78, IPN Ld 137/507, IPN Ld 014/132.
Archiwum Państwowe w Łodzi Oddział w Sieradzu, sygn. 701/24.
Dekret z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (Dz.U. 1946, Nr 30, poz. 192).
Ustawa z dnia 22 lutego 1947 r. o amnestii (Dz.U. 1947, Nr 20, poz. 78).
Ustawa z dnia 3 lutego 2011 r. o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” (Dz.U. 2011, Nr 32, poz. 160).
Sztolc K., Działalność Batalionów Chłopskich na ziemi sieradzkiej, Zduńska Wola 1972, mpis.
Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944–1956, Warszawa–Lublin 2007.
Bednarek J., „Groźny” i jego żołnierze w świetle materiałów aparatu represji. Przykład dokumentacji przez organy bezpieczeństwa państwa dziejów powojennej konspiracji antykomunistycznej, [w:] W kręgu „teczek”. Z badań nad zasobem i funkcjami archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, Łódź–Toruń 2006.
Bednarek J., Antykomunistyczny oddział partyzancki Eugeniusza Kokolskiego ps. „Groźny” (sierpień 1945 r. – marzec 1946 r.), [w:] Konspiracja antykomunistyczna i podziemie zbrojne w Wielkopolsce w latach 1945–1956, Poznań 2007.
Głowacki A., Lesiakowski K., Nartonowicz-Kot M., Olejnik L., Gmina Zadzim 1919–2009, Łódź 2010.
Jasiak K., Działalność partyzancka Konspiracyjnego Wojska Polskiego, Wieluń–Opole 2008.
Jasiak K., Oddział partyzancki kpt. „Groźnego” i jego żołnierze, „Niepodległość i Pamięć”, Warszawa 2006.
Łuczak A., Gdzie pochowano żołnierzy „Groźnego”?, „Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej”, Warszawa 2003, nr 7.
Stulczewski J., Rok 1945 – radość i tragedia na terenie gminy Szadek, „Biuletyn Szadkowski” 2015, t. 15.
Stulczewski J., Wywiad ze Stanisławem Kępką – jednym z najstarszych mieszkańców Szadku, „Biuletyn Szadkowski” 2014, t. 14.
Tomaszewicz A., ZWZ AK na ziemi szadkowskiej 1939–1945, Szadek 1992.
Relacja Genowefy Strzelczyk z dnia 16.11.2014 r.
Relacja Kaliny Rudeckiej z dnia 27.05.2011 r.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
