The Presence of the Child in Ethnographic Research Approaches: An Analysis of Materials Collected at the Institute of Ethnology and Cultural Anthropology, University of Łódź
DOI:
https://doi.org/10.18778/1506-6541.31.10Keywords:
child, ethnographic field research, ethnographic archive, ethnographic sources, research attitudeAbstract
This article discusses the research attitudes towards children employed by ethnographers after the Second World War. The author distinguishes five types: the child as part of a broader research problem, as an object of research, as an active participant in research within a wider context, as a full-fledged subject of research, and as a co-participant in their own culture. The source material consists of interviews, observations and diploma theses collected over the years during fieldwork conducted by staff and students, and archived in the Bronisława Kopczyńska-Jaworska Ethnographic Archive of the Institute of Ethnology and Cultural Anthropology of the University of Lodz.
Downloads
References
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział wywiadów i obserwacji terenowych. Archiwum Zakładu Etnografii.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział wywiadów i obserwacji terenowych. Archiwum Zakładu Etnografii A.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział wywiadów i obserwacji terenowych. Archiwum Zakładu Etnografii B.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział wywiadów i obserwacji terenowych. Archiwum Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. dokt. VII: Wieruszewska M., Sankcje systemu kontroli społecznej wobec życia rodziny wiejskiej na przykładzie dwóch wybranych wsi pow. Bełchatowskiego, 1970.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. lic. 150: Karwowska K., W walce o dziecko – opowieści rozwiedzionych ojców. Perspektywa antropologiczna, 2015.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 14: Matczak S., Dziecko w rodzinie wiejskiej. Na podstawie własnych badań terenowych w powiecie radomszczańskim, 1962.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 29: Jędruch E., Higiena i lecznictwo we wsi Łękowa pow. Bełchatów, 1965.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 31: Wieruszewska M., Obrzędy recepcyjne wieku dojrzałego w Bełchatowskiem, 1965.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 62: Chlebowska G., Wpływ parafii na życie społeczności wiejskiej ze szczególnym uwzględnieniem rodziny (na przykładzie parafii Wysokienice woj. skierniewickie), 1979.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 63: Stępień T., Opieka, higiena, zdrowie dziecka w rodzinie robotniczej w Łodzi w okresie międzywojennym, 1979.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 65: Jacuk B., Gry i zabawy dzieci w środowisku robotniczym łódzkim w okresie międzywojennym, 1979.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 79: Płusa H., Elementy recepcyjne w obrzędowości rodzinnej gminy Głuchów, 1980.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 80: Pająk E., Wychowanie dziecka w rodzinie wiejskiej (woj. Skierniewickie), 1980.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 95: Radiuszkin L., Wierzenia i zwyczaje związane z narodzinami i wychowaniem małego dziecka w rodzinie robotniczej w okresie międzywojennym, 1981.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 97: Domienik M., Zwyczaje i obrzędy w życiu rodzinnym i zawodowym ludności kaszubskiej okolic Bytowa, 1980.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 115: Szcześniak T., Tradycyjny model wychowania w rodzinie kaszubskiej okolic Bytowa, 1982.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 129: Gilewska E., Dziecko w rodzinie kaszubskiej, 1985.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 177: Muras B., Gry i zabawy dzieci łódzkich (Zmiany wzorów kulturowych), 1989.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 189: Michalak E., Stare i nowe tradycje w obrzędowości narodzinowej mieszkańców południowych Kaszub, 1989.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 185: Nadaj D., Czas wolny w rodzinie wiejskiej na Kaszubach, 1988.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 241: Jagiełło E., He-Man, Barbie i Transformers – świat dziecięcych bohaterów. Ujęcie etnologiczne, 1996.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 282: Hendzlik-Dondziło S., Czas i przestrzeń w zjawiskach mediacji. Na przykładzie obrzędów narodzinowych i pośmiertnych w polskiej kulturze ludowej, 1997.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 314: Kijewska S., Księdzem, kupcem, rolnikiem lub żołnierzem – pierwsze urodziny dziecka, dzień wróżb na przyszłe życie, 1999.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 376: Chlebowska B., Śmierć w oczach dziecka – studium z antropologii kultury, 2000.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 484: Gańko A., „Magia rzeczy” – reklama a dzieci, antropologiczna refleksja na temat dzieciństwa, 2002.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 593: Talarek M., Aniołowie w wyobrażeniach dzieci łódzkich przedszkoli, 2004.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 620: Kozłowska K., Dzieci i starcy jako postacie medialne w kulturze typu ludowego, 2006.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 880: Jankowska D., Zabawa w świecie form, czyli o dzieciach i placach zabaw, 2009.
Etnograficzne Archiwum im. Bronisławy Kopczyńskiej-Jaworskiej Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Dział prac dyplomowych. Pr. mag. 1131: Borczyńska M., Codzienność z dodatkowym chromosomem. Zespół Downa a funkcjonowanie rodziny. Szkic do antropologii medycyny, 2016.
Antropologie dzieciństwa, „Etnografia. Praktyki, Teorie, Doświadczenia” 2023, nr 9.
Biegeleisen H., Matka i dziecko w obrzędach, wierzeniach i zwyczajach ludu polskiego, Lwów 1927.
Bittner-Szewczykowa H., Dziecko wiejskie, „Rocznik Muzeum Etnograficznego w Krakowie” 1984, t. 9.
Boni Z., Feeding Anxieties. The Politics of Children’s Food in Poland, Oxford–New York 2023. DOI: https://doi.org/10.1515/9781800738720
Deredas A., Child and childhood in the collections of the Bronisława Kopczyńska-Jaworska Ethnographic Archive, Institute of Ethnology and Cultural Anthropology, University of Łódź, „Etnografia. Praktyki, Teorie, Doświadczenia” 2023, nr 9. DOI: https://doi.org/10.26881/etno.2023.9.03
Deredas A., Sosnowska J., Dzieciństwo w rodzinie robotniczej międzywojennej Łodzi. Perspektywa etnograficzno-pedagogiczna, Łódź 2022. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-768-5
Dzieciństwo. Katalog zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, Warszawa 2021.
Hryniewicz E., Dzieci biedoty miejskiej, „Życie Dziecka” 1937, nr 5.
Hryniewicz E., Dziecko na wsi, „Życie Dziecka” 1937, nr 6–7.
Kopczyńska-Jaworska B., Warunki bytowe i budżet rodziny wiejskiej w Gramadzie, „Etnografia Polska” 1971, nr 15(1).
Kość-Ryżko K., Baniowska-Kopacz E., Dzieciństwo wiejskie – sielskie i niesielskie, Warszawa 2024.
Smoleńcówna K., Chłopskie dziecko, „Wisła” 1890, t. 4.
Śreniowski J., Współczesne zróżnicowanie społeczno-kulturowe wsi Śmiłowice w związku z różnymi tradycjami posiadania ziemi, [w:] Stosunek mieszkańców wsi kujawskiej do ziemi. Przemiany kulturowej hierarchii wartości, red. B. Kopczyńska-Jaworska, Łódź 1974.
Zakrzewska T., Badania terenowe Katedry Etnografii Uniwersytetu Łódzkiego, „Łódzkie Studia Etnograficzne” 1975, t. 17.
Zalewska-Królak A., Metodologia badań otwarta na dzieci, Warszawa 2025. DOI: https://doi.org/10.53271/2024.163
Zawistowicz-Adamska K., Spojrzenie wstecz i horoskopy na przyszłość, „Łódzkie Studia Etnograficzne” 1975, t. 17.
Buliński T., Antropologia dziecka. https://encyklopediadziecinstwa.pl/index.php?title=Antropologia_dziecka
Interdyscyplinarny Zespól Badań nad Dzieciństwem UW, http://childhoods.uw.edu.pl/
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie, https://ethnomuseum.pl/wystawy/dziecinstwo/
Seria dzieci/granice/etnografie, http://childhoods.uw.edu.pl/dzieci-granice-etnografie/
Downloads
Published
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
