Les transformations et leurs dominantes : entre dynamique et structure de la processualité

Lech Witkowski

doi:10.18778/2450-4491.13.06

Autor

Lech Witkowski Académie de Poméranie à Słupsk, Pologne https://orcid.org/0000-0002-9940-5096

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.13.06

Słowa kluczowe:

dominantes, dualité, dynamique, opérateur versus, structures, visions traditionnelles des processus, transformations

Abstrakt

Tekst omawia tzw. meta-pedagogiczne konteksty transformacyjne w przestrzeniach działań i losów ludzkich, z wykorzystaniem odniesień do koncepcji hermeneutyki, refleksji krytycznej, psychoanalizy, antropologii i autorskiego projektu określonego mianem „humanistyki stosowanej”. Autor uwypukla syntetyczny obraz rozważań wyłaniający się z jego głównych książek. Struktura problemowa artykułu: (1) pole profesjonalności meta-pedagogicznej; (2) sprzężenia zwrotne i przemieszczenia dominanty wśród czynników w procesach i praktykach zawodowych – przykłady: dialog, racjonalność działań, rozumienie tradycji, wolności, zmiany, ideału przestrzeni działania (transmisja, transgresja, transformacja, translokacja); (3) transwersalność, dwoistość strukturalna i oscylacje w przestrzeni dylematów działania i dominant fazowych w procesach rozwoju psycho-społecznego; (4) pułapki, ograniczenia i luki tradycyjnych ujęć relacji między czynnikami w transformacji tożsamościowej człowieka, gubiące nieciągłości i napięcia wewnętrzne oraz reorganizację strukturalną; (5) wyzwania przełomu antypozytywistycznego w statusie teorii jako reprezentacji inwariantów doświadczenia i w rozumiejącym wyjaśnianiu procesów oraz troisty „efekt wybuchowy” w trans-formacjach reprezentacji emocjonalno-poznawczej podmiotów działających, w tym znaczenie ich autotransformacji i przymierza interakcyjnego w działaniu; (6) inne ujęcia wskazanej konceptualizacji pogłębiające problematykę. Kluczowe terminy tekstu to: dominanty procesów, paradoksy i ograniczenia transformacji, dwoistość, dynamika, operator versus, przemieszczenia czynników jako reorganizacje struktury, teoria widziana antypozytywistycznie, tradycyjne ujęcia procesów. Główne odniesienia do literatury w zapleczu tekstu stanowią następujący autorzy: Barbier, Erikson, Gadamer, Giroux, Habermas, Marynowicz-Hetka, Merton, Radlińska, Ricoeur, Sloterdijk, Wierciński, Witkowski.

Biogram autora

Lech Witkowski - Académie de Poméranie à Słupsk, Pologne

Witkowski Lech, profesor nauk humanistycznych, filozof i pedagog, opublikował 20 książek i był (współ)redaktorem 15. Wykłada w Akademii Pomorskiej w Słupsku, zajmuje się filozofią edukacji i historią myśli pedagogicznej, buduje perspektywę tzw. „humanistyki stosowanej”. Studia monograficzne poświęcił takim kategoriom, jak: autorytet, cykl życia, dwoistość, tożsamość, pozostaje pod zasadniczym wpływem koncepcji takich autorów, jak: Bachelard, Bachtin, Bauman, Erikson, Giroux, Habermas, Radlińska.

Bibliografia

Bachelard G. (1940) La philosophie du non. Essai d’une philosophie du nouvel esprit scientifique, Paris, Presses Universitaires de France.

Bachelard G. (1980) Le matérialisme rationnel, Paris, Presses Universitaires de France.

Bachelard G. (2000) Filozofia, która mówi nie. Esej o filozofii nowego ducha w nauce, trad. Justyna Budzyk, Gdańsk, Słowo/obraz terytoria.

Barbier J.-M. (2016) Leksykon analizy aktywności. Konceptualizacje zwyczajowych pojęć, trad. Ewa Marynowicz-Hetka, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Barbier J.-M. (2017) Vocabulaire d’analyse des activités. Penser les conceptualisations ordinaires – Essai, Paris, Presses Universitaires de France.

Bateson G. (1987) Steps to an Ecology of Mind. Collected Essays in Anthropology, Psychiatry, Evolution and Epistemology, Extended Edition, London, Northvale.

Baudrillard J. (1998) Ameryka, trad. Renata Lis, Warszawa, Wydawnictwo Sic!

Elias N. (2011) O procesie cywilizacji. Analizy socjo- i psychogenetyczne, trad. K. Markiewicz, T. Zabłudowski, Warszawa, Wydawca W.A.B.

Enriques F. (1906) Problemi della scienza, Bologna, Zanichelli.

Foucart J. (2016) Fluidité sociale et conceptualisations de l’entre-deux. Systèmes semichaotiques, réseaux et transactions sociales. Essai, Aix-en-Provence, Ēditions Presé.

Frysztacki K. (2019) Wokół pracy socjalnej. Od koncepcji i teorii do kontekstów empiryczno-analitycznych, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Giroux H. A., Witkowski L. (2010) Edukacja i sfera publiczna. Idee i doświadczenia pedagogiki radykalnej, préface Z. Kwieciński, postface T. Szkudlarek, annexe : Z. Melosik, B. Śliwerski, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Grudziewska E., Lewicka-Zelent A. (2015) Kompetencje mediacyjne w profesji pracownika socjalnego, Warszawa, Difin S.A.

Habermas J. (1971) Knowledge and Human Interests: A General Perspective, Boston, Beacon Press.

Marynowicz-Hetka E. (2019) Pedagogika społeczna. Pojmowanie aktywności w polu praktyki, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-557-5

Marynowicz-Hetka E. (2020) Social Pedagogy. Comprehending Activity in the Field of Practice, trad. M. Hinton, Beau Bassin, Labert Academic Publishing.

Milerski B., Karwowski M. (2016) Racjonalność procesu kształcenia. Teoria i badanie, volume 2, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Obuchowski K. (1985) Adaptacja twórcza, Warszawa, Książka i Wiedza.

Orzelska J. (2014) W stronę pedagogiki istotnej egzystencjalnie. Życie i jego trudności z energią duchową jako wyzwanie pedagogiczne rezyduów tożsamości, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Przyborowska B. (2003) Struktury innowacyjne w edukacji. Teoria – praktyka – rozwój, Toruń, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Sloterdijk P. (2014) Musisz życie swe odmienić. O antropotechnice, trad. J. Janiszewski, préface A. Żychliński, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Thom R. (1980) Paraboles et catastrophes. Entretiens sur les mathématiques, la science et la philosophie, réalisés par Giuglio Giorello et Simona Morini, Milano, Il Saggiatore.

Thom R. (1991), Parabole i katastrofy. Rozmowy o matematyce, nauce i filozofii, avec Giuglio Giorello i Simoną Morini, trad. et préface R. Duda, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy.

Wierciński A. (ed.) (2003) Between Suspicion and Sympathy. Paul Ricoeur’s Unstable Equilibrium, Toronto, The Hermeneutic Press.

Wierciński A. (2019) Existentia Hermeneutica. Understanding as the Mode of Being in the World, Zurich, Lit Verlag.

Witkowski L. (2007a) Edukacja wobec sporów o (po)nowoczesność, Warszawa, Wydawnictwo Instytutu Badań Edukacyjnych.

Witkowski L. (2007b) Między pedagogiką, filozofią i kulturą. Studia, eseje, szkice, Warszawa, Wydawnictwo Instytutu Badań Edukacyjnych.

Witkowski L. (2009a) Ku integralności edukacji i humanistyki II. Postulaty – postacie – pojęcia – próby. Odpowiedź na Księgę Jubileuszową, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.

Witkowski L. (2009b) Wyzwania autorytetu w praktyce społecznej i kulturze symbolicznej (przechadzki krytyczne w poszukiwaniu dyskursu dla teorii), Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski L. (2010) Tożsamość i zmiana. Epistemologia i rozwojowe profile w edukacji, Wrocław, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.

Witkowski L. (2013) Przełom dwoistości w pedagogice polskiej. Historia, teoria, krytyka, Kraków, Oficyna Wydawnicza "Impuls".

Witkowski L. (2014) Niewidzialne środowisko. Pedagogika kompletna Heleny Radlińskiej jako krytyczna ekologia idei, umysłu i wychowania. O miejscu pedagogiki w przełomie dwoistości w humanistyce, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski L. (2015) Versus. O dwoistości strukturalnej faz rozwoju w ekologii cyklu życia psychodynamicznego modelu Erika Homburgera Eriksona, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski L. (2018) Humanistyka stosowana. Wirtuozeria, pasje, inicjacje. Profesje społeczne versus ekologia kultury, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Witkowski L. (2020) Psychodynamiki i ich struktura. Studia z humanistyki stosowanej, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.