„Nienawidzę tej szkoły!” O odrzuceniu, niezrozumieniu i o tym, jak wiele zależy od człowieka

Autor

  • Iwona Kabzińska Instytut Archeologii i Etnologii PAN

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.04.09

Słowa kluczowe:

odrzucenie, szkoła, upokorzenie, inność/odmienność, nadwrażliwość

Abstrakt

Historia Krzysia, odtworzona przez Autorkę na podstawie rozmów z jej koleżanką, pokazuje sytuację „klasowego głupka”. Chłopca z podejrzeniem ADHD, u którego przez kilka lat lekarze nie potrafili postawić jednoznacznej diagnozy. Jak wielu „Innych”, Krzyś doświadczył odrzucenia przez część nauczycieli, rówieśników i ich rodziców oraz niektórych członków rodziny. Wcześnie poznał smak samotności, niezrozumienia, agresji, lęku przed szkołą, upokorzenia, bezradności. Opowieść o Krzysiu i jego szkolnych problemach pokazuje, jak różne mogą być postawy osób związanych ze szkołą wobec dziecka postrzeganego jako „Inny”. Jak wiele zależy od człowieka i jego wrażliwości, umiejętności dostrzegania problemów i chęci spieszenia z pomocą. Opowieść ta jest też punktem wyjścia do refleksji nad modelem relacji uczeń – nauczyciel w szkole masowej i alternatywami dla niego, a także nad funkcjonowaniem szkół w społeczeństwie hołdującym kulturze upokarzania, wrogości i odrzucenia.

Biogram autora

  • Iwona Kabzińska - Instytut Archeologii i Etnologii PAN

    Profesor zwyczajny w Instytucie Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie; autorka ponad 200 publikacji. Główne tematy badawcze: zmiany systemowe i sposoby ich doświadczania, fenomen „pomieszanego świata”, dialog międzykulturowy, nadwrażliwi jako mniejszość kulturowa i kulturowi „odmieńcy”, opozycja ciszy i hałasu.

Bibliografia

ANS (2016) Praca dla osób z autyzmem…, „Angora”, 21.08.2016, nr 34, s. 73.

Andreoli V. (2009) Zrozumieć cierpienie. Aby ból ustąpił radości, tłum. M. Bielawski, Kraków, Wydawnictwo Homini.

Aron E. (1996) The Highly Sensitive Person, New York, Carol Publishing.

Bożeński W. (2000) Pęknięty witraż. Człowiek w pułapce globalizmu, Gdańsk, Andromeda.

Bujak K. (2001) Człowiek zredukowany. Niektóre aspekty wychowania w szkole socjalistycznej, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Etnograficzne”, z. 36, s. 131–140.

Cyrulnik B. (2011) Rozmowy o miłości na skraju przepaści, tłum. E. Kaniowska, Warszawa, Wydawnictwo Czarna Owca.

Dąbrowski K. b.d., Posłanie do nadwrażliwych. http://wiersze.doktorzy.pl/nadwrazliwi.htpm [dostęp: 01.07.2015].

Dąbrowski K. (1958) Nerwowość dzieci i młodzieży, Warszawa, Państwowy Zakład Wydawnictw Szkolnych.

Dąbrowski K. (1975a) Trud istnienia, Warszawa, Wiedza i Życie.

Dąbrowski K. (1975b) Osobowość i jej kształtowanie poprzez dezintegrację pozytywną, Warszawa, Polskie Towarzystwo Higieny Psychicznej.

Dąbrowski K. (1979) Dezintegracja pozytywna, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy.

Firlej K. (2011) Chcemy szkoły pozwalającej rozwinąć skrzydła w: Rozwój i edukacja. Wielkie przewartościowanie, J. Szomburg (red.), Gdańsk, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, s. 97–104.

Foucault M. (2000) Archeologia wiedzy, tłum. A. Siemek, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy.

Gaulejac V. de (1996) Les Sources de la honte, Paris, Desclée de Brouwer.

Gleba E. (2010) Dezintegracja psychiczna – wybrane ujęcia, „Current Problems of Psychiatry”, vol. 11(4), s. 389–393.

Jagiełło E. (2012) Antropolog w organizacji. Zapiski z badań terenowych, „Etnografia Polska”, t. LVI, z. 1–2, s. 157–176.

Kabzińska I. (2012) Nadwrażliwi – marginalizowana mniejszość kulturowa w: Ciekawość świata, ludzi, kultury… Księga ofiarowana Profesorowi Ryszardowi Kantorowi z okazji czterdziestolecia pracy naukowej, R. Hołda, T. Paleczny (red.), Kraków, Księgarnia Akademia, s. 121–139.

Kabzińska I. (2013) Czy upokarzanie jest „wszechobecne”?, „Etnografia Polska”, t. LVII, z. 1–2, s. 191–214.

Klasa ziewających… (2016) Klasa ziewających Einsteinów. Z Marią Mach rozmawia Aleksandra Szyłło, „Gazeta Wyborcza”, 10–11.09.2016, s. 34–35.

Kossobudzka M. (2015) ADHD. Wychowywać czy leczyć?, „Gazeta Wyborcza”, 23.09.2015, s. 4–5.

KZ (2016), Te trudne emocje, „Tele Tydzień”, 27.05.–2.06.2016.

Limont W. (2014) „Inny świat? Czy nieznany ich własny?” Potencjał rozwojowy, wzmożona pobudliwość psychiczna a zdolności, „Psychologia Wychowawcza”, nr 5, s. 9–27.

Ojciec Święty Franciszek (2014) Adhortacja Apostolska Evangelii Gaudium. O głoszeniu ewangelii we współczesnym świecie, tłum. K. Stopa, Częstochowa, Edycja Świętego Pawła.

Pap (2016) Szkoła waży, „metrocafe.pl”, 13.09.2016, s. 2.

Perzanowski A. (2009) Odmieńcy. Antropologiczne studium dewiacji, Warszawa, Wydawnictwo DiG.

Potulicka E., Rutkowiak J. (2010) Neoliberalne uwikłania edukacji, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Poza stadem… (2015) Poza stadem. Z Joanną Węgrzynowską ze stowarzyszenia Bliżej Dziecka rozmawia Aleksandra Szyłło, „Wysokie Obcasy” (dodatek do „Gazety Wyborczej”), 18.07.2015, s. 20–23.

Raport metodologiczny... (2015) Raport metodologiczny – badania „Bezpieczeństwo w szkole, klimat szkoły, klimat klasy”, brak red., Warszawa, Instytut Badań Edukacyjnych.

Rydlewski M. (2013) Wszechobecne upokarzanie (na marginesie artykułu Andrzeja Szahaja pod tytułem „Kultura upokarzania”), „Etnografia Polska”, t. LVII, z. 1–2, s. 171–190.

Solarek L. (2016) Dziewczyna bez ręki, „Angora”, 11.09.2016, nr 37, s. 78–79.

Srebnicki T. (2015) Bardzo grzeczne dzieci, które chcą, ale nie mogą, „Gazeta Wyborcza”, 23.09.2015, s. 6–7.

Szahaj: daliśmy szansę… (2010) Szahaj: daliśmy szansę Friedmanowi, dajmy teraz Myrdalowi. Wywiad z prof. Andrzejem Szahajem (rozmawiał Michał Wróblewski), wywiad został przeprowadzony 30. 06. 2010, http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/Szahaj/Daliśmy_szanse_Friedmanowi_dajmy. [dostęp: 08.01.2013].

Szahaj A. (2012) Kultura upokarzania, „Odra”, nr 2, s. 40–43.

Szkoła szczęśliwszych… (2016) Szkoła szczęśliwszych ludzi. Z Robertem Kwaśnicą rozmawia Robert Siewiorek, „Gazeta Wyborcza”, 7–8.10.2016, s. 30–31.

Wadowski J. (2011) Problem godności człowieka w cywilizacji naukowo-technicznej, Konferencja „Nauka – Etyka – Wiara”, Dobieszków koło Łodzi, 23–26.06. 2011, s. 257–270; pdf.chfpn.pl/files/?id/plik=471 [dostęp: 12.11.2015].

Zeff T. (2008) Być nadwrażliwym i przetrwać, tłum. E. Abłamowicz, Warszawa, Jacek Santorski & Co Agencja Wydawnicza, Sp. z o.o.

Zniewolony umysł… (2016) Zniewolony umysł. Z prof. Bogusławem Śliwerskim rozmawiają Maria Hawranek i Szymon Opryszek, „Gazeta Wyborcza”, 15–16.10.2016, s. 11–12.

Żakowski J. (2013a) Nasza złość plemienna, „Polityka”, nr 7, 13.–19.02.2013, s. 15–17.

Żakowski J. (2013b) Odkuwanie głów. Szkoła jest wciąż potrzebna, ale nie taka, „Polityka”, nr 20, 15–21.05.2013, s. 16–18.

Pobrania

Opublikowane

2017-06-30

Jak cytować

Kabzińska, Iwona. 2017. “„Nienawidzę Tej szkoły!” O Odrzuceniu, Niezrozumieniu I O Tym, Jak Wiele zależy Od człowieka”. Nauki O Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne 4 (1): 135-57. https://doi.org/10.18778/2450-4491.04.09.