Fizyczny obraz starości w świetle wybranej literatury dla dzieci. Stereotyp niekoniecznie negatywny

Justyna Sztobryn-Bochomulska

doi:10.18778/2450-4491.14.11

Autor

Justyna Sztobryn-Bochomulska Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0000-0002-8088-9625

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.14.11

Słowa kluczowe:

pedagogika, gerontologia społeczna, ciało, cielesność, stereotyp, starość, literatura dziecięca

Abstrakt

Artykuł omawia problem dotyczący wyglądu fizycznego osób starszych w kontekście stereotypu, jaki funkcjonuje na temat starości, i pokazuje go w kontekście relacji międzypokoleniowej. Dynamika przemian społeczno kulturowych, której jesteśmy twórcami i której doświadczamy, sprawiła, że żyjemy w czasie, w którym ciało stało się głównym tematem społecznej narracji. Problem jest o tyle poważniejszy, że narracja ta podporządkowana jest jednemu nurtowi, w którym obowiązuje estetyka młodości, sprawności fizycznej i komercyjnego piękna. Celem artykułu jest pokazanie obrazu starości, jaki istnieje w literaturze dla dzieci i refleksja nad nim w kontekście rzeczywistości, w której propaguje się kult ciała, a starość jest negowana i maskowana.

Biogram autora

Justyna Sztobryn-Bochomulska - Uniwersytet Łódzki

Justyna Sztobryn-Bochomulska – adiunkt w Katedrze Andragogiki i Gerontologii Społecznej na Wydziale Nauk o Wychowaniu Uniwersytetu Łódzkiego; zainteresowania naukowe skupiają się wokół pedagogiki ogólnej, filozofii wychowania oraz tanatologii i tanatopedagogiki. Członek Towarzystwa Pedagogiki Filozoficznej im. Bronisława Trentowskiego oraz Środkowoeuropejskiego Towarzystwa Filozofii Wychowania z siedzibą w Pradze.

Bibliografia

Bednarek J., Pawlak P. (2019) Pan Stanisław odlatuje, Warszawa, Wydawnictwo Nasza Księgarnia.

Bieńko M. (2015) Piękno starzejącego się ciała: oczywisty czy pozorny wymiar wartości społecznych?, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, nr 55, s. 23–36, https://doi.org/10.18778/0208-600X.55.02 DOI: https://doi.org/10.18778/0208-600X.55.02

Bryniewicz W., Bulsa M. (2017) Młodzież wobec starości i starzenia, „Hygeia Public Health”, nr 52(3), s. 203–208, http://www.h-ph.pl/pdf/hyg-2017/hyg-2017-3-203.pdf [dostęp: 31.12.2021].

Dziuban A. (2013) Starzejące się ciało w społeczeństwie somatycznym, „Zeszyty Pracy Socjalnej”, t. 18, s. 13–25, https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/30032/dziuban_starzejace_sie_cialo_w_spoleczenstwie_somatycznym.pdf?sequence=1&isAllowed=y [dostęp: 31.12.2021].

Femiak J., Rymarczyk P. (2015) Ciało jako temat narracji kultury masowej i narracji wewnętrznej, „Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu”, t. 49, s. 28–33.

Gibbs G. (2011) Analizowanie danych jakościowych, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Godfrey J., Corke E. (2011) Urodziny dziadka, Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz.

Gogolin O., Szymik E. (2018) Obraz ludzi starszych w opinii dzieci w młodszym wieku szkolnym, „Journal of Modern Science”, nr 2(37), s. 23–44, https://doi.org/10.13166/jms/85646 DOI: https://doi.org/10.13166/jms/85646

Hebda J., Biela A. (2015) Znaczenie stereotypów i teorii starzenia się w postrzeganiu społecznym osób starszych, „Edukacja Etyczna”, nr 9, s. 49–62, https://edukacjaetyczna.pl/wp-content/uploads/Archiwum/EE_09_2015-8.pdf [dostęp: 31.12.2021].

Konieczna-Woźniak R. (2012) „Odmłodzona” starość – implikacje podmiotowe i społeczne, „Studia Edukacyjne”, nr 21, s. 249–262, https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/10593/4288/1/studia_eduk_21_s_249-262.pdf [dostęp: 31.12.2021].

Kosmowska B. (2016) Niezłe ziółko, Łódź, Wydawnictwo Literatura.

Leszczyńska-Rejchert A. (2005) Człowiek starszy i jego wspomaganie – w stronę pedagogiki starości, Olsztyn, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Lind A., Hellgren J. (2013) Chusta babci, Poznań, Zakamarki.

Lisowska-Magdziarz M. (2004) Analiza zawartości mediów. Przewodnik dla studentów, Kraków, Wydawnictwo UJ.

Litwinko E. (2014) Babcia. Opowieść o zwycięstwie miłości nad śmiercią, Kraków, Wydawnictwo eSPe.

Maj A. (2013) Analiza treści w: Analiza danych zastanych. Przewodnik dla studentów, M. Makowska (red.), Warszawa, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.

Melosik Z. (2010) Tożsamość, ciało i władza w kulturze instant, Kraków, Impuls.

Mikołajewski J. (2011) Kiedy kiedyś, czyli Kasia i Panjan i Pangór, Warszawa, Egmont Polska.

Montgomery R., Litchfield D. (2017) Dom babci, Warszawa, Wydawnictwo CzyTam.

Nanetti A. (2007) Mój dziadek był drzewem czereśniowym, Warszawa, Nasza Księgarnia.

Rudnik A. (2016) Wymiary starości i cechy ludzi starych w percepcji dzieci i młodzieży, „Pogranicze. Studia Społeczne”, tom XXVIII, s. 201–219, https://doi.org/10.15290/pss.2016.28.11 DOI: https://doi.org/10.15290/pss.2016.28.11

Stanecka Z. (2013) Świat według dziadka, Poznań, Wydawnictwo W drodze.

Stark U., Höglung A. (2013) Czy umiesz gwizdać Joanno, Poznań, Zakamarki.

Szarota Z., Kijak R. J. (2013) Starość. Między diagnozą a działaniem, Warszawa, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, https://pracownik.kul.pl/files/28276/public/Starosc.pdf [dostęp: 31.12.2021].

Szulyovszky S. (2011) Wdzięczny kwiat, Poznań, Wydawnictwo Namas.

Wawrzyniak J. K. (2015) Starzenie się i jego charakterystyka w: Ludzka starość, A. Fabiś, J. K. Wawrzyniak, A. Chabior (red.), Kraków, Impuls.

Widłak W. (2011) Dwa serca anioła, Poznań, Media Rodzina.

Zych A. A. (2013) Przekraczając „smugę cienia”. Szkice z gerontologii i tanatologii, Katowice, Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”.