Codzienność wychowania jako przestrzeń symboliczna. Między myśleniem a działaniem pedagogicznym, czy inaczej między inter- a transdyscyplinarnością
Słowa kluczowe:
codzienność wychowania, przestrzeń symboliczna, rzeczywistość społeczno-kulturowa, doświadczanie codziennościAbstrakt
Niniejszy tekst stanowi efekt badań teoretycznych dotyczących codzienności wychowania, interpretowanej jako przestrzeń symboliczna. Prezentowane rozważania osadzone zostały w perspektywie paradygmatu interpretatywnego i odnoszą się do relacji istniejącej między teorią oraz praktyką pedagogiczną, mającej szczególne znaczenie dla rozumienia rzeczywistości społeczno-kulturowej, w tym codzienności wychowania. Codzienność wychowania rozumiana jest tutaj jako taka przestrzeń, której właściwości są źródłem aktywności podejmowanych przez osoby w niej funkcjonujące oraz szczególny fenomen, którego istota uobecnia się w myślach i działaniach człowieka. Jako taka jest ona źródłem wielorakich doświadczeń osadzonych w różnorodnych kontekstach ludzkiego funkcjonowania, także w różnorodnych perspektywach oglądu działalności pedagogicznej. Kategoria codzienności, w ten sposób rozumiana, niesie ze sobą określoną moc interpretacyjną, mającą szczególne znaczenie dla gromadzenia wiedzy o świecie życia codziennego (w tym o rzeczywistości wychowania) oraz dla realizacji badań zarówno inter-, jak i transdyscyplinarnych dotyczących tej przestrzeni.
Bibliografia
Ablewicz K. (1994) Hermeneutyczno-fenomenologiczna perspektywa badań w pedagogice, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Ablewicz K. (2008) Potencjał badawczy antropologii pedagogicznej – przedmioty i konteksty badań w: Konceptualizacje przedmiotu badań pedagogiki, K. Rubacha (red.), Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 143–157.
Berger P. L., Luckmann T. (2010) Społeczne tworzenie rzeczywistości, tłum. J. Niżnik, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
Bochno E., Nowosad I., Szymański M. J. (red.) (2014) Codzienność szkoły. Uczeń, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Boudon R. (2009) Logika działania społecznego. Wstęp do analizy socjologicznej, tłum. K. Kowalski, Kraków, Zakład Wydawniczy Nomos.
Bourdieu P. (2009) Rozum praktyczny. O teorii działania, tłum. J. Stryjczyk, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Bruner J. (2006) Kultura edukacji, tłum. T. Brzostowska-Tereszkiewicz, Kraków, Universitas.
Clark G. (1998) Przestrzeń, czas i człowiek. Spojrzenie badacza prehistorii, tłum. H. Turczyn-Zalewska, Warszawa, PIW.
Dudzikowa M., Czerepaniak-Walczak M. (2010) Codzienność w szkole. Szkoła w codzienności w: Wychowanie. Pojęcia. Procesy. Konteksty. Interdyscyplinarne ujęcie, t. 5: Codzienność w szkole. Szkoła w codzienności, M. Dudzikowa, M. Czerepaniak-Walczak (red.), Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne, s. 9–25.
Dudzikowa M., Czerepaniak-Walczak M. (red.) (2010) Wychowanie. Pojęcia. Procesy. Konteksty. Interdyscyplinarne ujęcie, t. 5: Codzienność w szkole. Szkoła w codzienności, Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne.
Elias N. (1978), Zum Begriff des Alltags w: Materialien zur Soziologie des Alltags, K. Hammerich, M. Klein (red.), „Zeitschrift für Soziologie und Sozpsychologie”, nr 20.
Folkierska A. (1993) Glosa do tekstu Christopha Wulfa „Paradygmaty nauki o wychowaniu. Powstanie nauki o wychowaniu w Niemczech”, „Kwartalnik Pedagogiczny”, nr 4.
Godoń R. (2012) Między myśleniem a działaniem. O ewolucji anglosaskiej filozofii edukacji, Warszawa, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Kmita J. (1995) Jak słowa łączą się ze światem. Studium krytyczne neopragmatyzmu, Poznań, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Koczanowicz L. (2011) Interdyscyplinarność – między rabunkiem a dialogiem w: Interdyscyplinarność i transdyscyplinarność pedagogiki. Wymiar teoretyczny i praktyczny, R. Włodarczyk, W. Żłobicki (red.), Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 35–42.
Kron W. F. (2012) Pedagogika. Kluczowe zagadnienia, tłum. E. Cieślik, Sopot, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Kubinowski D. (2006) Pedagogiczne myślenie humanistyczne jako kategoria metodologiczna w: Metodologia pedagogiki zorientowanej humanistycznie, D. Kubinowski, M. Nowak (red.), Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 171–180.
Kubinowski D. (2011) Jakościowe badania pedagogiczne. Filozofia – Metodyka – Ewaluacja, Lublin, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Lenk H. (1995) Filozofia pragmatycznego interpretacjonizmu. Filozofia pomiędzy nauką a praktyką, tłum. Z. Zwoliński, Warszawa, Oficyna Naukowa.
Łuczewski M. (2009) Wprowadzenie do teorii działania Raymonda Boudona w: R. Boudon, Logika działania społecznego. Wstęp do analizy socjologicznej, tłum. K. Kowalski, Kraków, Zakład Wydawniczy Nomos, s. XXI–XXX.
Łukasik J. M., Nowosad I., Szymański M. J. (red.) (2014) Codzienność szkoły. Nauczyciel, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Maliszewski K. (2011) Implozja przestrzeni uczenia się, „Edukacja Dorosłych”, nr 2 (65), s. 33–40.
Manen van M. (1990) Researching lived experience. Human science for an action sensitive pedagogy, London–Ontario, State University of New York Press.
Marynowicz-Hetka E. (2003) Miejsce wartości w polu działania społecznego, czyli o aksjologicznym kryterium działania społecznego. Kilka refleksji od K. Kotłowskiego do L. Lavelle’a w: Idee pedagogiki filozoficznej, S. Sztobryn, B. Śliwerski (red.), Seria „Pedagogika Filozoficzna”, t. 1, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 161–177.
Nowak M. (2012) Pedagogiczny profil nauk o wychowaniu. Studium z odniesieniami do pedagogiki pielęgniarstwa, Lublin, Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Nowak-Dziemianowicz M. (2006) Doświadczenia rodzinne w narracjach. Interpretacja sensów i znaczeń, Wrocław, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP we Wrocławiu.
Pobojewska A. (2011) Co to znaczy filozofować?, „Analiza i Egzystencja”, nr 15.
Putnam H. (1998) Wiele twarzy realizmu i inne eseje, tłum. A. Grobler, Warszawa, PWN.
Ricoeur P. (2003) Egzystencja i hermeneutyka. Rozprawy o metodzie, wybór, opracowanie i wprowadzenie S. Cichowicz, Warszawa, Altaya, De Agostini, Instytut Wydawniczy PAX.
Schütz A. (1984) Potoczna i naukowa interpretacja ludzkiego działania w: Kryzys i schizma. Antyscjentystyczne tendencje w socjologii współczesnej, t. 1, E. Mokrzycki (red.), Warszawa, PIW.
Sulima R. (2000) Antropologia codzienności, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Sulima R. (2003) Znikająca codzienność w: Życie codzienne Polaków na przełomie XX i XXI wieku, R. Sulima (red.), Łomża, Wydawnictwo Stopka, s. 233–258.
Szulakiewicz M. (2004) Filozofia jako hermeneutyka, Toruń, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Szyszkowska M. (1985) Twórcze niepokoje codzienności, Łódź, Wydawnictwo Łódzkie.
Śliwerski B. (2014) Jak władze edukacyjne malują społeczeństwu PISA-nki w: Codzienność szkoły. Uczeń, E. Bochno, I. Nowosad, M. J. Szymański (red.), Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 29–41.
Tarkowska E. (2010) Życie codzienne jako kategoria interdyscyplinarna w: Wychowanie. Pojęcia. Procesy. Konteksty. Interdyscyplinarne ujęcie, t. 5: Codzienność w szkole. Szkoła w codzienności, M. Dudzikowa, M. Czerepaniak-Walczak (red.), Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne, s. 75–92.
Urbaniak-Zając D. (2002) O stosowaniu teorii pedagogicznej w praktyce edukacyjnej w: Granice autonomii teorii i praktyki edukacyjnej, t. 1, J. Piekarski, E. Cyrańska, D. Urbaniak-Zając (red.), Łódź, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi, s. 223–234.
Walczak A. (2011) Spotkanie z wychowankiem. Ku tożsamości ipse pedagoga, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Zadrożyńska-Barącz A. (2010) Codzienność – Niecodzienność – Święto w: Wychowanie. Pojęcia. Procesy. Konteksty. Interdyscyplinarne ujęcie, t. 5: Codzienność w szkole. Szkoła w codzienności, M. Dudzikowa, M. Czerepaniak-Walczak (red.), Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne, s. 35–51.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Strona czasopisma, prowadzona przez Zespół redakcyjny NOWiS na platformie Index Copernicus: 
