Kategorialny aspekt współczesnej myśli pedagogicznej. Ciągłość i zmiana w kontekście interdyscyplinarnym

Alina Wróbel

doi:10.18778/2450-4491.22.07

Autor

Alina Wróbel Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0000-0002-8675-035X

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.22.07

Słowa kluczowe:

pojęcia, kategorie, język pedagogiki, współczesna myśl pedagogiczna

Abstrakt

Artykuł dotyczy analizy znaczenia zmian zachodzących w języku współczesnej myśli pedagogicznej. Jest to refleksja dotycząca zmian, jakie zachodzą oraz nadawania im konstytutywnej roli dla uprawiania pedagogiki i umacniania społeczno-kulturowego znaczenia badań pedagogicznych. Głównym problemem staje się w tym kontekście to, w jakim zakresie pojęcia i kategorie funkcjonujące w języku pedagogiki są reprezentacją wiedzy zawartej we współczesnej myśli pedagogicznej.

Biogram autora

Alina Wróbel - Uniwersytet Łódzki

Alina Wróbel – doktor habilitowana w dziedzinie nauk społecznych, dyscyplinie pedagogika, profesor Uniwersytetu Łódzkiego, zatrudniona na Wydziale Nauk o Wychowaniu UŁ w Katedrze Teorii Wychowania. Zainteresowania naukowo-badawcze: pogranicze pedagogiki ogólnej i teorii wychowania, filozoficzne i teoretyczne podstawy wychowania, zmiany paradygmatyczne i zwroty badawcze w humanistyce, pedagogika humanistyczna i jej antropologiczne fundamenty oraz współczesne teorie i ideologie wychowania, a także intencjonalność działania wychowawczego oraz manipulacja jako sposób wywierania wpływu, forma przemocy i zjawisko społeczne. Wiceprzewodnicząca KNP PAN na kadencję 2024–2027, Przewodnicząca Sekcji Teorii Wychowania KNP PAN, Członkini Sekcji Pedagogiki Ogólnej KNP PAN.

Bibliografia

Afeltowicz Ł. (2012) Modele, artefakty, kolektywy. Praktyka badawcza w perspektywie współczesnych studiów nad nauką, Toruń, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, https://doi.org/10.12775/978-83-231-5670-3

Archer M. S. (2013) Człowieczeństwo. Problem sprawstwa, tłum. A. Dziuban, Kraków, Wydawnictwo Nomos.

Bal M. (2012) Wędrujące pojęcia w naukach humanistycznych. Krótki przewodnik, tłum. M. Bucholc, Warszawa, Narodowe Centrum Kultury.

Bohuszewicz P. (2005) W przestrzeni „Długiego trwania”. Ideologia społeczno-polityczna „Kazań Sejmowych” Piotra Skargi w kontekście scholastycznej kosmologii, „Pamiętnik Literacki”, nr XCVI(2), s. 95–122.

Brożek A. (2022) Rekonstrukcja pojęć w Szkole Lwowsko-Warszawskiej. Teoria i praktyka, „Roczniki Filozoficzne. Annales de Philosophie”, nr LXX(2), s. 155–180, https://doi.org/10.18290/rf2202.9

Cichońska M. (2009) O (nie)stabilności kategorii językowych w: Kategorie w języku: język w kategoriach, M. Cichońska (red.), Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 32–40.

Grobler A. (2006) Metodologia nauk, Kraków, Wydawnictwo Aureus, Wydawnictwo Znak.

Hejnicka-Bezwińska T. (2008) Pedagogika ogólna, Warszawa, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Kron F. W. (2012) Pedagogika. Kluczowe zagadnienia. Podręcznik akademicki. Pojęcia. Procesy. Modele, tłum. E. Cieślik, Sopot, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Malewski M. (2023) Badania mieszane w naukach społecznych – o konstruowaniu metodologicznej prawomocności, „ Edukacja”, nr 2(16), s.17–30, https://doi.org/10.24131/3724.230202

Maliszewski K. (2020) Od Redakcji. Myślenie zmiany: transformacja – utopia – kryzys – retrospekcja – twórczość, „Chowanna”, nr 2(55), s. 1–5, https://doi.org/10.31261/CHOWANNA.2020.55.06

Milerski B., Śliwerski B. (red.) (2000) Pedagogika. Leksykon PWN, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Piłat R. (2007) O istocie pojęć, Warszawa, Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.

Piotrowski P. (2012) W poszukiwaniu rozumu pedagogicznego. Wybrane zagadnienia metapedagogiki, Olsztyn, Centrum Badań Społecznych UWM, Wydział Nauk Społecznych UWM.

Rubacha K. (2008) Wstęp w: Konceptualizacje przedmiotu badań pedagogiki, K. Rubacha (red.), Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 7–10.

Skarga B. (2007) Człowiek to nie jest piękne zwierzę, Kraków, Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”.

Sojak R. (1996) Socjologia wiedzy chce pozostać nieświadoma. Uwagi o statusie poznawczym socjologii wiedzy, „Studia Socjologiczne”, nr 4 (143), s. 25–49.

Szkudlarek T. (1993) Wiedza i wolność w pedagogice amerykańskiego postmodernizmu, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Szpunar M. (2023) Nomadologia pretekstowa Wojciecha J. Burszty w: Kultura jako przygoda. Księga ku pamięci, prof. W. J. Burszty, M. Czubaj, M. Pęczak, W. Kuligowski, M. Rauszer (red.), Warszawa, Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 25–35.

Sztompka P. (2005) Socjologia zmian społecznych, tłum. J. Konieczny, Kraków, Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”.

Tabaszewska J. (2013) „Wędrujące pojęcia”: koncepcja Mieke Bal – przykład inter- czy transdyscyplinarności?, „Studia Europaea Gnesnensia”, nr 8, s. 113–130, https://doi.org/10.14746/seg.2013.8.6

Teusz G. (2016) Rzeczywistość budowana słowami. Narracja jako proces współtworzenia tożsamości rodziny polskiej na emigracji w: Badania biograficzne i narracyjne w perspektywie interdyscyplinarnej. Aplikacje – egzemplifikacje – dylematy, M. Piorunek (red.), Wydawnictwo Naukowe UAM, s. 157–178.

Touraine A. (2011) Myśleć inaczej, tłum. M. Byliniak, wstęp P. Kuczyński, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy.

Woźniak J. (2000) Kategoryzacja. Studium z teorii języków informacyjno-wyszukiwawczych, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe i Edukacyjne SBP.