Ocena funkcjonowania wybranych elementów systemu transportowego gminy Dobra (Szczecińska)
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-3180.36.08Słowa kluczowe:
system transportowy, dostępność transportowa, sieć drogowa, transport publiczny, Dobra (Szczecińska)Abstrakt
Przedmiotem pracy jest ocena systemu transportowego gminy Dobra (Szczecińska), zlokalizowanej w północno-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, w bezpośrednim sąsiedztwie Szczecina i Niemiec, ze szczególnym uwzględnieniem jej suburbialnego i przygranicznego położenia. W tym celu, wykorzystując techniki wizualizacji kartograficznej, dane z rozkładów jazdy oraz cyfrowe metody planowania podróży, dokonano szczegółowej charakterystyki infrastruktury drogowej oraz funkcjonowania transportu publicznego na terenie gminy. Badania przeprowadzono na poziomie obrębów ewidencyjnych. Sporządzono analizy m.in. gęstości sieci drogowej i dostępności ośrodków centralnych, uwzględniając lokalny kontekst geograficzny. Końcowa część pracy przedstawia najważniejsze wnioski oraz rekomendacje, które mogłyby usprawnić działanie systemu transportowego w granicach badanej jednostki podziału administracyjnego, przy wzięciu pod uwagę przede wszystkim funkcjonalnych związków gminy ze Szczecinem oraz planowanych inwestycji infrastrukturalnych.
Pobrania
Bibliografia
Bański J., 2014, Współczesne typologie obszarów wiejskich w Polsce – przegląd podejść metodologicznych, „Przegląd Geograficzny”, 86 (4): 441–470. https://doi.org/10.7163/PrzG.2014.4.1
Google Scholar
Beim M., Błażeczek A., Dąbrowska A., Dębiak P., Olczyk A., 2019, Badania dostępności publicznego transportu zbiorowego w podregionie pilskim, „Prace Komisji Geografii Komunikacji Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 22(4): 95–118. https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.19.021.11542
Google Scholar
Bocheński T., 2016, Przemiany towarowego transportu kolejowego w Polsce na przełomie XX i XXI wieku, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin. https://doi.org/10.18276/978-83-7972-184-9
Google Scholar
Borowska-Stefańska M., Wiśniewski S., 2019, Mobilność codzienna osób starszych w Łodzi, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź. https://doi.org/10.18778/8142-352-6
Google Scholar
Chmiel B., Żukowska S., Połom M., 2024, Development of public transport in rural areas in Poland: the example of the Slupsk district, „Transport Problems”, 19(1): 185–198.
Google Scholar
Ciechański A., 2020, Bariery w przemieszczaniu się osób dorosłych na obszarach wykluczonych transportowo – przykład rejonu Komańczy, „Prace Komisji Geografii Komunikacji Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 23(5): 34–52. https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.20.030.13247
Google Scholar
Ciechański A., 2021, Zbigniew Taylor – wybitny polski geograf transportu – portret w 75-lecie urodzin, „Prace Komisji Geografii Komunikacji Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 24(2): 7–17. https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.21.008.14951
Google Scholar
Ciechański A., 2023, Regres sieci transportu publicznego w powiatach Beskidu Niskiego i Bieszczad a wykluczenie transportowe młodzieży uczącej się, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.
Google Scholar
Fiedeń Ł., 2018, Dostępność transportu publicznego w gminie Brzozów, „Współczesne problemy i kierunki badawcze w geografii”, 6: 11–40.
Google Scholar
Fiedeń Ł., 2025, Strategie mobilności i zachowania społeczne mieszkańców pozametropolitalnych obszarów wiejskich o słabej dostępności transportu publicznego, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Google Scholar
Figlus T., 2019, Przemiany struktur przestrzennych osadnictwa wiejskiego, [w:] M. Halamska, M. Stanny, J. Wilkin (red.), Ciągłość i zmiana. Sto lat rozwoju polskiej wsi, t. 2, Scholar, Warszawa: 709–740.
Google Scholar
Gadziński J., 2012, Dostępność transportu publicznego w aglomeracji poznańskiej, [w:] P. Rosik, R. Wiśniewski (red.), Dostępność i mobilność w przestrzeni, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, Warszawa: 177–186.
Google Scholar
Górny J., 2013, Kolejowe regionalne przewozy pasażerskie w Polsce w świetle polityki transportowej Unii Europejskiej, „Studia i Prace z Geografii i Geologii”, 32, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.
Google Scholar
Guzik R., 2003, Przestrzenna dostępność szkolnictwa ponadpodstawowego, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Google Scholar
Guzik R., Kołoś A., Gwosdz K., Biernacki W., Działek J., Kocaj A., Panecka-Niepsuj M., Wiedermann K., 2016, Dostępność, relacje i powiązania przestrzenne w Miejskim Obszarze Funkcjonalnym Olsztyna, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Google Scholar
Guzik R., Kołoś A., Fiedeń Ł., Kocaj A., Wiedermann K., 2020, Dostępność komunikacyjna i relacje przestrzenne w województwie pomorskim, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Google Scholar
Guzik R., Kołoś A., Fiedeń Ł., Kocaj A., Wiedermann K., 2021a, Dostępność komunikacyjna i relacje przestrzenne w województwie zachodniopomorskim, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Google Scholar
Guzik R., Kołoś A., Fiedeń Ł., Kocaj A., Wiedermann K., 2021b, Dostępność komunikacyjna i relacje przestrzenne w województwie warmińsko-mazurskim, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Google Scholar
Guzik R., Kołoś A., Fiedeń Ł., Kocaj A., Wiedermann K., 2021c, Dostępność komunikacyjna i relacje przestrzenne w województwie kujawsko-pomorskim, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Google Scholar
Guzik R., Kołoś A., Fiedeń Ł., Kocaj A., Wiedermann K., 2021d, Dostępność komunikacyjna i relacje przestrzenne w województwie łódzkim, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Google Scholar
Guzik R., Kołoś A., Fiedeń Ł., Kocaj A., Wiedermann K., 2022, Dostępność komunikacyjna i relacje przestrzenne w województwie małopolskim, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Google Scholar
Kelman D., 2025, Są decyzje ZRID dla zachodniej obwodnicy Szczecina, Rynek Infrastruktury, 14 marca, https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/drogi-i-autostrady/sa-decyzje-zrid-dla-zachodniej-obwodnicy-szczecina-94618.html (dostęp: 7.07.2025).
Google Scholar
Komornicki T., Śleszyński P., Rosik P., Pomianowski W., 2009, Dostępność przestrzenna jako przesłanka kształtowania polskiej polityki transportowej, „Biuletyn Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju Polskiej Akademii Nauk”, 241.
Google Scholar
Król M., Taczanowski J., 2016, Regionalne przewozy kolejowe w Polsce, Czechach i na Słowacji, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa.
Google Scholar
Lijewski T., 1977, Geografia transportu Polski, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Google Scholar
Nowy przebieg DK 10 – podpisano umowę na projekt obwodnicy Mierzyna, 2022, Infoludek, 12 sierpnia, https://infoludek.pl/inwestycje/nowy-przebieg-dk-10-podpisano-umowe-na-projekt-obwodnicy-mierzyna/ (dostęp: 7.07.2025).
Google Scholar
Parol A.R., 2021, Dostępność transportowa wybranych ośrodków miejskich Pomorza Środkowego z uwzględnieniem zjawiska wykluczenia komunikacyjnego, „Prace Komisji Geografii Komunikacji Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 24(3): 19–35. https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.21.016.15043
Google Scholar
Parol A.R., 2022, Ocena funkcjonowania systemu transportowego gminy Smołdzino, „Słupskie Prace Geograficzne”, 19: 103–131.
Google Scholar
Parol A.R., 2024, Organizacja transportu zbiorowego w Miejskim Obszarze Funkcjonalnym Słupska – stan obecny i perspektywy, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Google Scholar
Potrykowski M., Taylor Z., 1982, Geografia transportu: zarys problemów, modeli i metod badawczych, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Google Scholar
Przeniosło G., Taczanowski J., 2017, Ocena systemu transportowego gminy suburbialnej na przykładzie Konopisk (powiat częstochowski), „Prace Komisji Geografii Komunikacji Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 20(3): 31–43.
Google Scholar
Raport o stanie gminy Dobra za rok 2022, 26 maja 2023, Urząd Gminy Dobra, https://bip.dobraszczecinska.pl/artykul/raport-o-stanie-gminy-dobra-za-rok-2022 (dostęp: 7.07.2025).
Google Scholar
Rosik P., Pomianowski W., Goliszek S., Stępniak M., Kowalczyk K., Guzik R., Kołoś A., Komornicki T., 2017, Multimodalna dostępność gmin transportem publicznym w Polsce, „Prace Geograficzne”, 258, Instytut Geografii i Zagospodarowania Przestrzennego Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.
Google Scholar
Rosik P., Pomianowski W., Kołoś A., Guzik R., Goliszek S., Stępniak M., Komornicki T., 2018, Dostępność gmin transportem autobusowym, „Prace Komisji Geografii Komunikacji Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 21(1): 54–64. https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.18.005.9185
Google Scholar
Rosner A., Stanny M., 2017, Socio-economic development of rural areas in Poland, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.
Google Scholar
Rydz E., 2008, Przemiany przestrzeni wiejskiej na Pomorzu Środkowym, [w:] Lokalna Agenda 21 dla Pomorza Środkowego. Pomorze Środkowe – społeczeństwo, wieś, gospodarka. Wybrane problemy, Polskie Towarzystwo Ekonomiczne Oddział w Koszalinie, Koszalin.
Google Scholar
Solon J., Borzyszkowski J., Bidłasik M., Richling A., Badora K., Balon J., Brzezińska-Wójcik T., Chabudziński Ł., Dobrowolski R., Grzegorczyk I., Jodłowski M., Kistowski M., Kot R., Krąż P., Lechnio J., Macias A., Majchrowska A., Malinowska E., Migoń P., Myga-Piątek U., Nita J., Papińska E., Rodzik J., Strzyż M., Terpiłowski S., Ziaja W., 2018, Physico-geographical mesoregions of Poland: verification and adjustment of boundaries on the basis of contemporary spatial data, „Geographia Polonica”, 91(2): 143–170.
Google Scholar
Sydorów M., 2022, Poziom dostępności transportowej w małych miejscowościach w Polsce na przykładzie powiatu bydgoskiego. Płynące zagrożenia, możliwe rozwiązania, „Progress”, 11: 175–188. https://doi.org/10.26881/prog.2022.11.14
Google Scholar
Śleszyński P., Komornicki T., 2016, Klasyfikacja funkcjonalna gmin Polski na potrzeby monitoringu planowania przestrzennego, „Przegląd Geograficzny”, 88(4): 469–488. https://doi.org/10.7163/PrzG.2016.4.3
Google Scholar
Taylor Z., Ciechański A., 2017, Deregulacja i przekształcenia własnościowe przedsiębiorstw transportu lądowego w Polsce na tle polityki spójności UE, „Prace Geograficzne”, 257, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, Warszawa.
Google Scholar
Wendt J., 2000, Dostępność komunikacyjna ośrodków władzy wojewódzkiej, „Prace Komisji Geografii Komunikacji Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, 6: 183–203.
Google Scholar
Więcław-Michniewska J., 2006, Krakowskie suburbia i ich społeczność, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Google Scholar
Żukowska S., Chmiel B., Połom M., 2023, The smart village concept and transport exclusion of rural areas – a case study of a village in Northern Poland, „Land”, 12(1). https://doi.org/10.3390/land12010260
Google Scholar
https://bdl.stat.gov.pl/bdl/start (dostęp: 7.07.2025).
Google Scholar
https://gis-support.pl/baza-wiedzy-2/dane-do-pobrania/granice-administracyjne/ (dostęp: 7.07.2025).
Google Scholar
https://www.bazakolejowa.pl/index.php?dzial=mapa#11/ (dostęp: 10.07.2025).
Google Scholar
https://www.zditm.szczecin.pl/pl (dostęp: 7.07.2025).
Google Scholar
https://vvg-bus.de/ (dostęp: 7.07.2025).
Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
