Modele aksjonormatywne w systemie nauki w Polsce. Socjologiczna perspektywa anomii
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-8069.17.2.02Słowa kluczowe:
modele aksjonormatywne, anomia, system nauki, Polska, metodologia teorii ugruntowanej, socjologia nauki, współczynnik humanistycznyAbstrakt
Artykuł podnosi problem sprzecznych modeli aksjonormatywnych, diagnozując zjawisko anomii w systemie nauki w Polsce. Treść artykułu oparta jest o wyniki wywiadów pogłębionych z ekspertami pracującymi w systemie nauki (naukowcami, kierownikami projektów badawczych, redaktorami czasopism naukowych) i ekspertami współpracującymi z naukowcami (dziennikarze naukowi, pracownicy administracyjni szczebla zarządzającego). Artykuł przywołuje koncepcje nauki postakademickiej i postnormalnej, etycznych modeli deklaratywnych i zróżnicowanych modeli kultur de facto realizowanych w formie rozmaitych działań, etycznych i nieetycznych. Artykuł identyfikuje obszary kontrastów normatywnych dotyczących polityk naukowych, wpisujących się w procesy globalizowania nauki oraz sposobów uprawiania nauki determinowanych między innymi przez mobilność naukową. Prezentowany artykuł pogłębia rozumienie zmieniających się normatywnych wzorów w systemie nauki z perspektywy oddolnej, z zastosowaniem współczynnika humanistycznego.
Bibliografia
Braxton John M. (1993) Deviancy from the Norms of Science: The Effects of Anomie and Alienation in the Academic Profession. „Research in Higher Education”, vol. 34, no. 2, s. 213–228. DOI: https://doi.org/10.1007/BF00992162
Bernburg Jón Gunnar (2019) Anomie Theory. „Oxford Research Encyclopedia of Criminology and Criminal Justice” [dostęp 1 maja 2021 r.]. Dostępny w Internecie: https://www.research-gate.net/publication/332057713_Anomie_Theory_Oxford_Research_Encyclopedia_of_Criminology_and_Criminal_Justice DOI: https://doi.org/10.1093/acrefore/9780190264079.013.244
Bujnicki Janusz M., Hasiów-Jaroszewska Beata, Wierzchoń Michał, red. (2015) Ekspertyza mobilności polskich naukowców. Warszawa: PAN [dostęp 21 lipca 2020 r.]. Dostępny w Internecie: https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/20271/bujnicki_hasiow-jaroszewska_wierzchon_ekspertyza_mobilnosci_polskich_naukowcow.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Durkheim Émile (1999) O podziale pracy społecznej. Przełożył Krzysztof Wakar. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Funtowicz Silvio O., Ravetz Jerome R. (1991) A new scientific methodology for global environmental issues [w:] Robert Costanza, ed., Ecological economies: The science and management of sustainability. Nowy Jork: Columbia University Press, s. 137–152.
Funtowicz Silvio O., Jerome R. Ravetz (1993) Science for the post-normal age. „Futures”, vol. 25, s. 739–755. DOI: https://doi.org/10.1016/0016-3287(93)90022-L
Gibbons Michael (1994) Transfer sciences: Management of distributed knowledge production. „Empirica”, vol. 21, s. 259–270. DOI: https://doi.org/10.1007/BF01697408
Goćkowski Janusz, red. (1994) Patologia i terapia życia naukowego. Kraków: Wydawnictwo Universitas.
Habermas Jürgen (2019) Teoria działania komunikacyjnego, tom 1. Przełożył Andrzej Maciej Kaniowski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Hałas Elżbieta (2016) Refleksyjny podmiot w świecie społecznym. O paradygmacie i założeniach socjologii interpretacyjnej. „Roczniki Nauk Społecznych”, t. 8(44), nr 4, s. 35–50. DOI: https://doi.org/10.18290/rns.2016.44.4-2
Jedlikowska Dorota (w druku) Analiza tematyczna wybranych artykułów naukoznawczych. „Zagadnienia Naukoznawstwa”.
Kobylarek Aleksander (2016) Uniwersytet wobec konieczności paradygmatycznej zmiany. Wrocław: Argi.
Konecki Krzysztof T. (2000) Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kwiek Marek (2010) Transformacje uniwersytetu. Zmiany instytucjonalne i ewolucje polityki edukacyjnej w Europie. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Kwiek Marek (2015) Podzielony uniwersytet. Od deinstytucjonalizacji do reinstytucjonalizacji misji badawczej polskich uczelni. „Nauka i Szkolnictwo Wyższe”, nr 2(46), s. 41–74. DOI: https://doi.org/10.14746/nsw.2015.2.2
Merton Robert K. (1973) The Sociology of Science. Theoretical and Empirical Investigations. Chicago, London: University Chicago Press.
Musiał Kazimierz (2013) Uniwersytet na miarę swego czasu. Transformacja społeczna w dobie postindustrialnej a zmiany w szkolnictwie wyższym krajów nordyckich. Gdańsk: słowo/obraz/terytoria.
Szafraniec Krystyna (2000) Anomia [w:] Witold Morawski i in., red., Encyklopedia Socjologii, tom 1. Warszawa: Oficyna Naukowa, s. 32–35.
Sztompka Piotr (2005) Socjologia. Analiza społeczeństwa. Kraków: Wydawnictwo Znak.
Sztompka Piotr (2007) Trust in Science: Robert K. Merton’s Inspirations. „Journal of Classical Sociology”, vol. 7, no. 2, s. 211–220. DOI: https://doi.org/10.1177/1468795X07078038
Szubka Tadeusz (2008) Patologie nauki polskiej. „Diametricos”, czerwiec 2008, t. 16, s. 118–121 [dostęp 21 lipca 2020 r.]. Dostępny w Internecie: file:///C:/Users/user/Downloads/307-Article%20Text-587-1-10-20131130.pdf
Turnpenny John, Jones Mavis, Lorenzoni Irene (2011) Where Now for Post-Normal Science? A Critical Review of its Development, Definitions and Uses, Science. „Technology & Human Values”, vol. 36, no. 3, s. 287–306. DOI: https://doi.org/10.1177/0162243910385789
Weber Max (2002) Gospodarka i społeczeństwo. Zarys socjologii rozumiejącej. Przełożyła Dorota Lachowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Wieczorek Józef (2011) Patologie akademickie pod lupą NFA. Monitoring patologii polskiego środowiska akademickiego w 2011 roku. Kraków: Niezależne Forum Akademickie [dostęp 21 lipca 2020 r.]. Dostępny w Internecie: https://nfaetyka.files.wordpress.com/2012/01/patologie-akademickie-pod-lupc485-nfa.pdf
Znaniecki Florian (2008) Metoda socjologii. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
