Axionormative Models in the System of Science in Poland. The Sociological Perspective of Anomie

Authors

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.17.2.02

Keywords:

axionormative models, anomie, system of science, Poland, grounded theory methodology, sociology of science, humanistic coefficient

Abstract

The article raises the problem of conflicting axionormative models, diagnosing the phenomenon of anomie in the system of science in Poland. The content of the paper is based on in-depth interviews with experts who work in the system of science (scientists, research project leaders, scientific editors-in-chief) and experts who cooperate with scientists (scientific journalists, administrative management staff). The article recalls the concepts of post-academic and post-normal science, ethical “declarative” models, as well as diverse models of “factual” cultures, demonstrated in many ethical and non-ethical actions. The article identifies areas of normative contrasts related to scientific policies which correspond with the processes of science globalization, as well as ways of doing research, additionally determined by scientific mobility. The presented paper deepens the understanding of the changing normative patters in the system of science from the grassroots perspective, with the application of the humanistic coefficient.

Author Biography

  • Dorota Jedlikowska, Uniwersytet Jagielloński, Instytut Socjologii

    Dorota Jedlikowska, doktor nauk społecznych w dziedzinie socjologii. Zainteresowania badawcze autorki dotyczą socjologii nauki, w tym socjologii komunikowania naukowego, badań nad instytucjonalizacją dyscyplin naukowych oraz badań nad rozwojem kapitału społecznego. Dodatkową dziedziną zainteresowań jest metodologia nauk społecznych.

References

Braxton John M. (1993) Deviancy from the Norms of Science: The Effects of Anomie and Alienation in the Academic Profession. „Research in Higher Education”, vol. 34, no. 2, s. 213–228. DOI: https://doi.org/10.1007/BF00992162

Bernburg Jón Gunnar (2019) Anomie Theory. „Oxford Research Encyclopedia of Criminology and Criminal Justice” [dostęp 1 maja 2021 r.]. Dostępny w Internecie: https://www.research-gate.net/publication/332057713_Anomie_Theory_Oxford_Research_Encyclopedia_of_Criminology_and_Criminal_Justice DOI: https://doi.org/10.1093/acrefore/9780190264079.013.244

Bujnicki Janusz M., Hasiów-Jaroszewska Beata, Wierzchoń Michał, red. (2015) Ekspertyza mobilności polskich naukowców. Warszawa: PAN [dostęp 21 lipca 2020 r.]. Dostępny w Internecie: https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/20271/bujnicki_hasiow-jaroszewska_wierzchon_ekspertyza_mobilnosci_polskich_naukowcow.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Durkheim Émile (1999) O podziale pracy społecznej. Przełożył Krzysztof Wakar. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Funtowicz Silvio O., Ravetz Jerome R. (1991) A new scientific methodology for global environmental issues [w:] Robert Costanza, ed., Ecological economies: The science and management of sustainability. Nowy Jork: Columbia University Press, s. 137–152.

Funtowicz Silvio O., Jerome R. Ravetz (1993) Science for the post-normal age. „Futures”, vol. 25, s. 739–755. DOI: https://doi.org/10.1016/0016-3287(93)90022-L

Gibbons Michael (1994) Transfer sciences: Management of distributed knowledge production. „Empirica”, vol. 21, s. 259–270. DOI: https://doi.org/10.1007/BF01697408

Goćkowski Janusz, red. (1994) Patologia i terapia życia naukowego. Kraków: Wydawnictwo Universitas.

Habermas Jürgen (2019) Teoria działania komunikacyjnego, tom 1. Przełożył Andrzej Maciej Kaniowski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Hałas Elżbieta (2016) Refleksyjny podmiot w świecie społecznym. O paradygmacie i założeniach socjologii interpretacyjnej. „Roczniki Nauk Społecznych”, t. 8(44), nr 4, s. 35–50. DOI: https://doi.org/10.18290/rns.2016.44.4-2

Jedlikowska Dorota (w druku) Analiza tematyczna wybranych artykułów naukoznawczych. „Zagadnienia Naukoznawstwa”.

Kobylarek Aleksander (2016) Uniwersytet wobec konieczności paradygmatycznej zmiany. Wrocław: Argi.

Konecki Krzysztof T. (2000) Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kwiek Marek (2010) Transformacje uniwersytetu. Zmiany instytucjonalne i ewolucje polityki edukacyjnej w Europie. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Kwiek Marek (2015) Podzielony uniwersytet. Od deinstytucjonalizacji do reinstytucjonalizacji misji badawczej polskich uczelni. „Nauka i Szkolnictwo Wyższe”, nr 2(46), s. 41–74. DOI: https://doi.org/10.14746/nsw.2015.2.2

Merton Robert K. (1973) The Sociology of Science. Theoretical and Empirical Investigations. Chicago, London: University Chicago Press.

Musiał Kazimierz (2013) Uniwersytet na miarę swego czasu. Transformacja społeczna w dobie postindustrialnej a zmiany w szkolnictwie wyższym krajów nordyckich. Gdańsk: słowo/obraz/terytoria.

Szafraniec Krystyna (2000) Anomia [w:] Witold Morawski i in., red., Encyklopedia Socjologii, tom 1. Warszawa: Oficyna Naukowa, s. 32–35.

Sztompka Piotr (2005) Socjologia. Analiza społeczeństwa. Kraków: Wydawnictwo Znak.

Sztompka Piotr (2007) Trust in Science: Robert K. Merton’s Inspirations. „Journal of Classical Sociology”, vol. 7, no. 2, s. 211–220. DOI: https://doi.org/10.1177/1468795X07078038

Szubka Tadeusz (2008) Patologie nauki polskiej. „Diametricos”, czerwiec 2008, t. 16, s. 118–121 [dostęp 21 lipca 2020 r.]. Dostępny w Internecie: file:///C:/Users/user/Downloads/307-Article%20Text-587-1-10-20131130.pdf

Turnpenny John, Jones Mavis, Lorenzoni Irene (2011) Where Now for Post-Normal Science? A Critical Review of its Development, Definitions and Uses, Science. „Technology & Human Values”, vol. 36, no. 3, s. 287–306. DOI: https://doi.org/10.1177/0162243910385789

Weber Max (2002) Gospodarka i społeczeństwo. Zarys socjologii rozumiejącej. Przełożyła Dorota Lachowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Wieczorek Józef (2011) Patologie akademickie pod lupą NFA. Monitoring patologii polskiego środowiska akademickiego w 2011 roku. Kraków: Niezależne Forum Akademickie [dostęp 21 lipca 2020 r.]. Dostępny w Internecie: https://nfaetyka.files.wordpress.com/2012/01/patologie-akademickie-pod-lupc485-nfa.pdf

Znaniecki Florian (2008) Metoda socjologii. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Downloads

Published

2021-05-31

Issue

Section

Articles

How to Cite

Jedlikowska, Dorota. 2021. “Axionormative Models in the System of Science in Poland. The Sociological Perspective of Anomie”. Przegląd Socjologii Jakościowej 17 (2): 26-43. https://doi.org/10.18778/1733-8069.17.2.02.