Proces stowarzyszania się w kontekście mieszanych sytuacji społecznych

Autor

  • Małgorzata Kostrzyńska Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu UŁ, Katedra Pedagogiki Społecznej, ul. Pomorska 46/48, 91-408 Łódź

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.13.3.05

Słowa kluczowe:

proces stowarzyszania się, mieszane sytuacje społeczne, stygmatyzacja, bezdomność

Abstrakt

Prezentowany artykuł stanowi refleksję nad przeprowadzonymi przeze mnie badaniami uczestniczącymi, których usytuowanie w orientacji interpretatywnej stwarza szansę poznania perspektywy uczestników (w tym przypadku osób bezdomnych). Rekonstrukcja procesu stowarzyszania się ujawnia trzy fazy: dochodzenia do stowarzyszenia, (od)budowania oraz (prze)trwania, wewnętrznie różnicujące się na kolejne subfazy. Fazy te obrazują wygenerowaną w badaniu teorię dotyczącą ciągłości biograficznej stowarzyszenia. Moje badanie pokazuje mechanizmy stygmatyzacji zarówno w interakcjach między bezdomnymi a „domnymi”, jak i wyłącznie między bezdomnymi (ujawniając relacyjny charakter piętna). Jednocześnie badanie ujawnia dwojakie rozumienie kontekstu mieszanych sytuacji społecznych (Goffman 2005): pierwsze zakłada powoływanie kontekstu w przebiegu interakcji; drugie istnieje poza interakcją jako ciągłe budowanie strategii przed podjęciem działania. Poszukując prawidłowości w przebiegu procesu, posłużyłam się koncepcją pracy nad piętnem E. Goffmana (2005), uszczegóławiając ją o konkretne taktyki, wpisując w szersze wygenerowane kategorie obrazujące rodzaje podejmowanej pracy.

Biogram autora

  • Małgorzata Kostrzyńska - Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu UŁ, Katedra Pedagogiki Społecznej, ul. Pomorska 46/48, 91-408 Łódź

    Małgorzata Kostrzyńska, pedagog społeczny, adiunkt w Katedrze Pedagogiki Społecznej UŁ. Jej zainteresowania koncentrują się wokół bezdomności, streetworkingu, wyłączania i włączania społecznego oraz zastosowania technik arteterapii w procesie społecznego włączania. Prowadziła badania partycypacyjne z bezdomnymi mężczyznami: pierwsze dotyczyło przeszkód we włączaniu społecznym bezdomnych pozostających poza systemem pomocy instytucjonalnej (2006‒2008); drugie procesu stowarzyszania się grupy bezdomnych – mieszkańców hostelu (2010‒2013).

Bibliografia

Blumer Herbert (1969) Symbolic Interactionism. Perspective and Method. Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press.

Błeszyńska Krystyna (2001) Niepełnosprawność a struktura identyfikacji społecznych. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Bokszański Zbigniew (1989) Tożsamość, interakcja, grupa. Tożsamość jednostki w perspektywie teorii socjologicznej. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Brittan Arthur (1977) The Privatised World. London: Routledge and Kegan Paul.

Charmaz Kathy (2009) Teoria ugruntowana. Praktyczny przewodnik po analizie jakościowej. Przełożyła Barbara Komorowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Czyżewski Marek (2009) Polski spór o „Strach” Jana Tomasza Grossa w perspektywie „pośredniczącej” analizy dyskursu. „Studia Socjologiczne”, t. 3, nr 194, s. 5−26.

Dudkiewicz Magdalena (2013) Populiści dobroczynności. Medialne informowanie o pomaganiu. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.

Ellis Carolyn, Bochner Arthur P. (1992) Telling and Performing Personal Stories: The Constraints of Choice in Abortion [w:] Carolyn Ellis, Michael G. Flaherty, eds., Investigating Subjectivity: Research on Lived Experience. Newbury Park, CA: Sage, s. 79−101.

Glaser Barney G., Strauss Anselm L. (1964) Awareness Contexts and Social Interaction. „American Sociological Review”, vol. 29, no. 5, s. 669−679. DOI: https://doi.org/10.2307/2091417

Glaser Barney G., Strauss Anselm L. (1967) The Discovery of Grounded Theory. Strategies for Qualitative Research. Chicago: Aldine. DOI: https://doi.org/10.1097/00006199-196807000-00014

Goffman Erving (1969) Strategic Interaction. New York: Ballantine Books.

Goffman Erving (2000) Człowiek w teatrze życia codziennego. Przełożyli Helena Datner-Śpiewak, Paweł Śpiewak. Warszawa: Wydawnictwo KR.

Goffman Erving (2005) Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości. Przełożyły Aleksandra Dzierżyński, Joanna Tokarska-Bakir. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Goffman Erving (2006) Charakterystyka instytucji totalnych. Przełożył Zbigniew Zwoliński [w:] Aleksandra Jasińska-Kania i in., red., Współczesne teorie socjologiczne. Warszawa: Scholar, s. 150−177.

Górniak Katarzyna (2014) Pułapki szlachetnej paczki. „Kontakt”, nr 25, s. 47‒53.

Lofland John i in. (2009) Analiza układów społecznych. Przewodnik metodologiczny po badaniach jakościowych. Przełożyły Anna Kordasiewicz, Sylwia Urbańska, Monika Żychlińska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Mead George H. (1975) Umysł, osobowość i społeczeństwo. Przełożyła Zofia Wolińska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Melchior Małgorzata (1990) Społeczna tożsamość jednostki. Warszawa: Uniwersytet Warszawski.

Mendel Maria, Szkudlarek Tomasz (2012) Demokratyczna izolacja. Krytyczna partycypacja obywatelska. „Zoon Politikon”, nr 3, s. 207‒222.

Orwell George (2011) Folwark zwierzęcy. Przełożył Bartłomiej Zborski. Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA.

Radlińska Helena (1961) Pedagogika społeczna. Warszawa: Ossolineum.

Reed-Danahay Deborah E. (2001) Autobiography, Intimacy and Ethnography [w:] Paul A. Atkinson i in., eds., Handbook of Ethnography Thousand Oaks, CA: Sage, s. 407−425. DOI: https://doi.org/10.4135/9781848608337.n28

Riemer Jeffrey W. (1977) Varieties of Opportunistic Research. „Urban Life”, vol. 5, no. 4, s. 467−477. DOI: https://doi.org/10.1177/089124167700500405

Strauss Anselm L. (1969) Mirrors and Masks, The Search for Identity. San Francisco: The Sociology Press.

Strauss Anselm L. i in. (1985) Social Organization of Medical Work. Chicago: The University of Chicago Press.

Wujcicka Małgorzata (2008) Przeszkody w procesie włączania społecznego bezdomnych mężczyzn z perspektywy badanych. Niepublikowana praca magisterska, biblioteka Wydziału Nauk o Wychowaniu Uniwersytetu Łódzkiego.

Pobrania

Opublikowane

2017-08-31

Numer

Dział

Artykuł

Jak cytować

Kostrzyńska, Małgorzata. 2017. “Proces Stowarzyszania Się W kontekście Mieszanych Sytuacji społecznych”. Przegląd Socjologii Jakościowej 13 (3): 96-119. https://doi.org/10.18778/1733-8069.13.3.05.