Badacz zjawisk trudno dostępnych w terenie – kwestie etyczne, praktyczne i metodologiczne

Sylwia Męcfal

doi:10.18778/1733-8069.12.3.06

Authors

Sylwia Męcfal Uniwersytet Łódzki

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.12.3.06

Keywords:

sensitive/difficult phenomena, case study, research ethics, “coping in field”

Abstract

This article is a reflection of the ethical, practical and methodological issues which I experienced whilst conducting my own field research in 2013 and 2014 in four small towns in the lodzkie voivodeship. Although the choice of research method, the case study, made it possible for me to apply various research techniques and to gather rich material, it also left a wide area of flexibility for me to use my intuition rather than methodological knowledge or ethical consciousness. An additional factor that raised many doubts was the fact that the phenomena under investigation were sensitive and controversial (unclear links between political, business and journalistic circles in a local context, conflict of interest, etc.). This influenced my decision to keep the towns’ names confidential in order to protect informants’ confidentiality. This and other problematic situations and decisions are more widely described in this article.

Author Biography

Sylwia Męcfal, Uniwersytet Łódzki

Sylwia Męcfal, mgr, asystentka w Katedrze Metod i Technik Badań Społecznych w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego. W przygotowywanej pracy doktorskiej „Prasa lokalna w jej otoczeniu społecznym – grupy interesu, kluczowi aktorzy, problemy funkcjonowania – na przykładzie studiów przypadku tygodników lokalnych w województwie łódzkim” autorka łączy swoje zainteresowania z obszarów socjologii, medioznawstwa oraz metodologii badań społecznych. Jest członkinią Polskiego Towarzystwa Socjologicznego (sekretarzem zarządu Oddziału Łódzkiego PTS), Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej oraz European Communication Research and Eductaion Association.

References

Fatyga Barbara, red. (2015) Praktyki badawcze. Warszawa: Instytut Stosowanych Nauk Społecznych UW, Pracownia Wydawnicza Andrzej Zabrowarny.

Flick Uwe (2011) Jakość w badaniach jakościowych. Przełożył: Paweł Tomanek. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Flyvbjerg Bent (2005) Pięć mitów o badaniach typu studium przypadku. Przełożyła Maria Nawojczyk. „Studia Socjologiczne”, nr 2, s. 41–71.

Flyvbjerg Bent (2006) Five Misunderstandings About Case-Study Research. „Qualitative Inquiry”, vol. 12, no. 2, s. 219–245. DOI: https://doi.org/10.1177/1077800405284363

Gurtowski Maciej, Waszewski Jan (2009) Redukcja do jawności. O pomijaniu zjawisk zakulisowych w badaniach socjologicznych [w:] Aneta Bąk, Łukasz Kubisz-Muła, red., Metody, techniki i praktyka badań społecznych. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Naukowe Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej, s. 165–181.

Kalinowska Katarzyna (2015) Podryw kontrolowany. Rola pracy zespołowej i relacji między badaczami w terenowych badaniach emocji [w:] Barbara Fatyga, red., Praktyki badawcze. Warszawa: Instytut Stosowanych Nauk Społecznych UW, Pracownia Wydawnicza Andrzej Zabrowarny, s. 113–131.

Kleszcz Irena (2004) Wykorzystanie ukrytej obserwacji uczestniczącej w badaniu stylu życia szarej strefy. „Kultura i Społeczeństwo”, nr 2, s. 189–202.

Kość-Ryżko Katarzyna E. (2013) Etnolog w labiryncie znaczeń kulturowych. Psychologiczne wyzwania badań terenowych [w:] Inga B. Kuźma, red., Tematy trudne. Sytuacje badawcze. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 15–47. DOI: https://doi.org/10.18778/7525-963-6.02

Kuźma Inga B. (2013) Tematy trudne – pola minowe – tabu w badaniu naukowym. Słowo wstępne [w:] Inga B. Kuźma, red., Tematy trudne. Sytuacje badawcze. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 7–13. DOI: https://doi.org/10.18778/7525-963-6.01

Lofland John i in. (2009) Analiza układów społecznych. Przełożyły Sylwia Urbańska, Monika Żychlińska, Anna Kordasiewicz. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.

Męcfal Sylwia (2014) Badania terenowe a badania nad mediami – przykład badań nad funkcjonowaniem prasy lokalnej w małej społeczności [w:] Tomasz Gackowski, red., Metodologie badań medioznawczych. Seria „Media początku XXI wieku”. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, s. 137–163.

Oliwińska Iwona A. (2015) Domorosły majsterkowicz? Szkic o statusie, rolach i dylematach badacza terenowego [w:] Barbara Fatyga, red., Praktyki badawcze. Warszawa: Instytut Stosowanych Nauk Społecznych UW, Pracownia Wydawnicza Andrzej Zabrowarny, s. 17–27.

Rakowski Tomasz (2002) Antropolog jako wizytator nędzy. Rozważania o kulturze niemocy. „Kultura i Społeczeństwo”, nr 4, s. 67–79.

Simons Helen (2009) Case study research in practice. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.

Stake Robert E. (2010) Jakościowe studium przypadku. Przełożyła Marta Sałkowska [w:] Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln, red., Metody badań jakościowych, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 623–655.

Wyka Anna (1990) Ku nowym wzorom badań społecznych w Polsce. Cechy badań jakościowych w ostatnich latach. „Kultura i Społeczeństwo”, nr 1, s. 161–173.

Wyka Anna (1993) Badacz wobec doświadczenia. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.

Yin Robert (2003) Applications of case study research. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.

Yin Robert (2009) Case Study Research. Design and Methods. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.