Telewizyjny "spektakl" czy racjonalna debata? Analiza słownictwa i strategii argumentacyjnych w wybranych programach politycznych TVP1 dotyczących problematyki UE

Barbara  Jabłońska

doi:10.18778/1733-8069.6.2.02

Authors

Barbara Jabłońska Uniwersytet Jagielloński, Instytut Socjologii, ul. Grodzka 52, 31-044 Kraków

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.6.2.02

Keywords:

Debate, Discourse, Critical Discourse Analysis, Deliberative Democracy, Strategies of Argumentation, Pseudo-communication, Symbolic Power

Abstract

The aim of the paper is to consider the problem of political and public communication in selected television debates. In particular, there have been analyzed the strategies of argumentation and vocabulary used in the debates. The main question of the article refers to the problem of the quality of political debates: are they a kind of ritual spectacle, or are they based on rational argumentation? The whole consideration has been based on Critical Discourse Analysis (CDA). The most important goal of CDA is to reveal the structures of dominance and power located in language.

Author Biography

Barbara Jabłońska, Uniwersytet Jagielloński, Instytut Socjologii, ul. Grodzka 52, 31-044 Kraków

Barbara Jabłońska, dr – jest pracownikiem naukowo-dydaktycznym w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się przede wszystkim problematyką współczesnych teorii socjologicznych, w tym teoriami komunikacji i dyskursu. Jej zainteresowania badawcze ogniskują się wokół kwestii wykluczenia, przemocy symbolicznej i dominacji w dyskursie politycznym.

References

Bourdieu, Pierre (1991) Language and Symbolic Power. Cambridge: Polity Press.

Bourdieu, Pierre (2009) O telewizji. Panowanie dziennikarstwa. Przełożyły K. Sztandar-Sztanderska, A. Ziółkowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Bourdieu, Pierre i Loic D. Wacquant (2001) Zaproszenie do socjologii refleksyjnej. Przełożyła A. Sawisz. Warszawa: Oficyna Naukowa.

Czyżewski, Marek, Sergiusz Kowalski i Andrzej Piotrowski, redaktorzy (1997) Rytualny chaos. Studium dyskursu publicznego. Kraków: Wydawnictwo AUREUS.

Dobek-Ostrowska, Bogusława (2006) Komunikowanie polityczne i publiczne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Fras, Janina (1999) "Język propagandy politycznej". S. 84-110 w Teoria i praktyka propagandy pod redakcją B. Dobek-Ostrowskiej, J. Fras, B. Ociepki. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Giereło-Klimaszewska, Katarzyna (2008) Rola telewizji w kształtowaniu wizerunku politycznego. Studium mediatyzacji polityki na przykładzie wyborów prezydenckich w Polsce. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Habermas, Jurgen (2005) Faktyczność i obowiązywanie. Teoria dyskursu wobec zagadnień prawa i demokratycznego państwa prawa. Przełożyli A. Romaniuk i R. Marszałek. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.

Horolets, Anna, redaktor (2008) Analiza dyskursu w socjologii i dla socjologii. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Horolets, Anna, redaktor (2006) Europa w polskich dyskursach. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Horolets, Anna, redaktor (2006) Obrazy Europy w polskim dyskursie publicznym, Kraków: Universitas.

Jabłońska, Barbara (2006) "Krytyczna analiza dyskursu: refleksje teoretycznometodologiczne". Przegląd Socjologii Jakościowej II(1): 53-67. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.2.1.04

Jabłońska, Barbara (2009) O polskim dyskursie politycznym na tematy europejskie. Debata nicejsko-konstytucyjna w prasie codziennej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kochan, Marek (2007) Pojedynek na słowa. Techniki erystyczne w publicznych sporach. Kraków: Wydawnictwo Znak.

Kowalski, Sergiusz i Magdalena Tulli (2003) Zamiast procesu. Raport o mowie nienawiści. Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN.

Kubala, Konrad (2006) "Społeczne reprezentacje Unii Europejskiej w dyskursie elit symbolicznych. Przypadek szczególnej debaty telewizyjnej." S. 59-78 w Europa w polskich dyskursach, pod redakcją A. Horolets. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

McNair, Brian (1995) An Introduction to Political Communication. London: Routledge.

Poprawa, Marcin (2009) Telewizyjne debaty polityków jako przykład dyskursu publicznego. Kraków: Wydawnictwo Universitas.

Potocka-Hoser, Anna (1996) "Spór o lustrację - komunikacja bez porozumienia." Kultura i Społeczeństwo XL(2): 163-182.

Rapoport, Anatol (1960) Fights, Games and Debates. Ann Arbor: University of Michigan Press.

Schopenhauer, Artur (2006) Erystyka czyli sztuka prowadzenia sporów. Przełożył J. Lorenowicz. Kraków: Wydawnictwo Verso.

Schulz, Winfried (2006) Komunikacja polityczna. Koncepcje teoretyczne i wyniki badań empirycznych na temat mediów masowych w polityce. Przełożył A. Kożuch. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Szymanek, Krzysztof (2001) Sztuka argumentacji. Słownik terminologiczny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Van Dijk, Teun (2006) "Badania nad dyskursem". S. 1020-1046 w Współczesne teorie socjolgiczne. Wybór i opracowanie A. Jasińska-Kania, L.M.Nijakowski, J.Szacki, M.Ziółkowski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.

Van Dijk, Teun (2006) "Discourse and Manipulation". Discourse & Society nr 17 (2), s. 359-383. DOI: https://doi.org/10.1177/0957926506060250

Van Dijk, Teun (1993) "Principles of Critical Discourse Analysis". Discourse & Society 4(2): 249-283. DOI: https://doi.org/10.1177/0957926593004002006