Humniccy herbu Gozdawa w XV–XVII w. Studium genealogiczne
DOI:
https://doi.org/10.18778/1644-857X.24.02.04Słowa kluczowe:
Humniccy herbu Gozdawa, szlachta polska, ziemia sanocka, Rzeczpospolita w XVI i XVII w., genealogiaAbstrakt
Humniccy z Humnisk h. Gozdawa to rodzina, która odgrywała znaczącą rolę w ziemi sanockiej w XV i w pierwszej połowie XVI w. Dysponowali wówczas dość znacznym majątkiem i brali aktywny udział w życiu politycznym lokalnej społeczności. Z biegiem czasu, dobra pierwszych przedstawicieli rodziny uległy podziałowi pomiędzy coraz liczniejszych jej potomków. Niemniej jednak Humniccy nadal należeli do lokalnej elity, piastowali sanockie urzędy ziemskie, a w XVII w. nabyli również dobra w ziemiach przemyskiej i lwowskiej. Swoją pozycję społeczną i polityczną utrzymali do końca tego stulecia. Nieliczne próby przedstawienia genealogii tego rodu uznać należy w sumie za niezbyt udane. Pełno w nich bowiem różnego rodzaju błędów, pomyłek, usterek, przekłamań i nieścisłości. W artykule, napisanym na podstawie szeroko zakrojonych badań archiwalnych, autor dokonał niezbędnych korekt i uzupełnień. Przedstawił zgodną ze stanem faktycznym, poprawioną genealogię tej rodziny. Skonstruował spójne drzewo genealogiczne. Wysunął szereg logicznie uzasadnionych hipotez. Swoje wywody uzupełnił zaś zamieszczeniem wzmianek źródłowych o tych przedstawicielach omawianej rodziny, których na tym etapie badań nie można było połączyć ze skonstruowanym przez niego drzewem genealogicznym.
Pobrania
Bibliografia
Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie [AGAD], Metryka Koronna [MK] 24, 107, 135, 143, 157, 166, 173, 180, 204, 363
Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie [AGAD], Sigillata 14, 16, 17, 18
Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie [AGAD], Zbiór Anny z Potockich Ksawerowej Branickiej, nr 73
Archiwum Narodowe w Krakowie [ANK], Castrensia Cracoviensia Inscriptiones [CCI], nr 77, 78, 237, 290, 292, 293, 294, 297, 300, 302, 304, 307, 308, 309, 310, 312, 316
Archiwum Państwowe w Lublinie [APL], Lubelskie grodzkie, Relacje [LGR], nr 63, 64, 65, 66, 84, 86, 87, 95, 98, 153
Archiwum Państwowe w Przemyślu [APP], Archiwum Zamku Leskiego Krasickich [AZLK], sygn. 197
Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy we Lwowie [CPAH], Sąd Grodzki Przemyski (1462–1784) [SGP], fond 13, opis 1, sygn. 34, 36, 39, 40, 41, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 59, 60, 62, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 92, 94, 104, 105, 107, 109, 110, 112, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 127, 128, 147, 148, 150
Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego, wyd. K. Liske, A. Prochaska, t. XVI, Lwów 1894.
Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego, wyd. K. Liske, A. Prochaska, t. XIX, Lwów 1906.
Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego, t. XX (Lauda sejmikowe), t. I (Lauda wiszeńskie 1572–1648 r.), oprac. A. Prochaska, Lwów 1909.
Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego, t. XXI (Lauda sejmikowe), t. II (Lauda wiszeńskie 1648–1673), oprac. A. Prochaska, Lwów 1911.
Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego, t. XXII (Lauda sejmikowe), t. III (Lauda wiszeńskie 1673–1732 r.), oprac. A. Prochaska, Lwów 1914.
Album studiosorum Universitatis Cracoviensis, t. III (Ab anno 1551 ad annum 1606), ed. A. Chmiel, Cracoviae 1904.
Album studiosorum Universitatis Cracoviensis, t. IV (Continens nomina studiosorum ab anno 1607 ad annum 1642), ed. G. Zathey adiutus ab H. Barycz, Cracoviae 1950.
Archiwum nacji polskiej w Uniwersytecie Padewskim, wyd. H. Barycz, Wrocław 1971.
Latopisiec albo Kroniczka Joachima Jerlicza, wyd. K.W. Wójcicki, t. I–II, Warszawa 1853.
Niesiecki K., Herbarz polski, wyd. J.N. Bobrowicz, t. IV, Lipsk 1839.
Niesiecki K., Herbarz polski, wyd. J.N. Bobrowicz, t. VI, Lipsk 1841.
Niesiecki K., Herbarz polski, wyd. J.N. Bobrowicz, t. VIII, Lipsk 1841.
Niesiecki K., Herbarz polski, wyd. J.N. Bobrowicz, t. IX, Lipsk 1842.
Paprocki B., Herby rycerstwa polskiego, wyd. K.J. Turowski, Kraków 1858.
Polacy na studyach w Ingolsztacie, wyd. P. Czaplewski, Poznań 1914.
Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. VII, cz. 1 (Ziemie ruskie. Ruś Czerwona), wyd. A. Jabłonowski, Źródła dziejowe, t. XVIII, cz. 1, Warszawa 1902.
Rejestr poborowy ziemi sanockiej z 1640 roku, wyd. Z. Budzyński, K. Przyboś, Rzeszów 1998.
Starowolski S., Monumenta Sarmatorum, Cracoviae 1655.
Volumina legum, wyd. J. Ohryzko, t. II, Petersburg 1859.
Volumina legum, wyd. J. Ohryzko, t. III, Petersburg 1859.
Volumina legum, wyd. J. Ohryzko, t. IV, Petersburg 1859.
Volumina legum, wyd. J. Ohryzko, t. V, Petersburg 1860.
Antoniewicz W.L., Klasztor franciszkański w Krośnie, Lwów 1910.
Anusik Z., Kasztelana sandomierskiego Mikołaja Spytka Ligęzy (ok. 1563–1637) sprawy rodzinne i majątkowe. Przyczynek do genealogii i dziejów gorzyckiej linii rodziny Ligęzów herbu Półkozic, „Przegląd Nauk Historycznych” 2022, R. XXI, nr 1, s. 73–124. https://doi.org/10.18778/1644-857X.21.01.03
Anusik Z., Krąg rodzinny Katarzyny z Sienna Myszkowskiej, podczaszyny lubelskiej (zm. 1619). Studium genealogiczno-obyczajowe, „Przegląd Nauk Historycznych” 2020, R. XIX, nr 2, s. 245–280. https://doi.org/10.18778/1644-857X.19.02.10
Anusik Z., Starosta lubelski Zbigniew Firlej (zm. 1649) i jego testament z dnia 31 grudnia 1648 roku. Karta z dziejów rodziny Firlejów herbu Lewart od połowy XVI do połowy XVII wieku, „Przegląd Nauk Historycznych” 2025, R. XXIV, nr 1, s. 263–303. https://doi.org/10.18778/1644-857X.24.01.10
Barącz S., Archiwum WW. OO. Dominikanów z Jarosławia, Lwów 1884.
Bondyra W., Własność ziemska w województwie bełskim w czasach saskich, Lublin 2015.
Boniecki A., Herbarz polski, t. V, Warszawa 1902.
Boniecki A., Herbarz polski, t. VII, Warszawa 1904.
Boniecki A., Herbarz polski, t. VIII, Warszawa 1905.
Boniecki A., Herbarz polski, t. XI, Warszawa 1907.
Boniecki A., Herbarz polski, t. XII, Warszawa 1908.
Boniecki A., Herbarz polski, t. XIII, Warszawa 1909.
Boniecki A., Herbarz polski, t. XIV, Warszawa 1911.
Dąbkowski P., Ziemia sanocka w XV stuleciu, cz. 2, Lwów 1931.
Drohojowski J., Kronika Drohojowskich, cz. 1, Kraków 1904.
Drohojowski J., Kronika Drohojowskich, cz. 2 (Summaryusz aktów), Kraków 1904.
Elektorów poczet, którzy niegdyś głosowali na elektorów Jana Kazimierza roku 1648, Jana III roku 1674, Augusta II roku 1697 i Stanisława Augusta roku 1764, najjaśniejszych Królów Polskich, Wielkich Książąt Litewskich, itd., wyd. O. Zaprzaniec z Siemuszowej Pietruski, Lwów 1845.
Fastnacht A., Słownik historyczno-geograficzny ziemi sanockiej w średniowieczu, cz. 1, Brzozów 1991.
Fastnacht A., Słownik historyczno-geograficzny ziemi sanockiej w średniowieczu, oprac. A. Fastnacht-Stupnicka, A. Gąsiorowski, cz. 3, Kraków 2002.
Kaniewska I., Starzechowski Stanisław, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XLII, Warszawa–Kraków 2003–2004, s. 389–390.
Kiryk F., Sienieński Zbigniew z Sienna i Rymanowa, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXXVII, Warszawa–Kraków 1996–1997, s. 192–193.
Łoziński W., Prawem i lewem. Obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku, t. I (Czasy i ludzie), wyd. 5, Kraków 1957.
Michalewiczowa M., Paniewski (Paniowski) Feliks (Szczęsny), [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXV, Wrocław 1980, s. 127–129.
Pietrzyk Z., Stadnicki Stanisław Mateusz, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XLI, Warszawa–Kraków 2002, s. 421–425.
Popiołek B., Woli mojej ostatniej testament ten… Testamenty staropolskie jako źródło do historii moralności XVII i XVIII wieku, Kraków 2009.
Przyboś K., Kazanowski Zygmunt, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XII, Wrocław–Warszawa–Kraków 1966–1967, s. 259–260.
Sikora F., Rafał z Jarosławia i Wadowa, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXX, Wrocław 1987, s. 432–433.
Słownik historyczno-geograficzny województwa krakowskiego w średniowieczu, cz. 1, z. 4, oprac. J. Laberschek, Z. Leszczyńska-Skrętowa, F. Sikora, J. Wiśniewski, Wrocław 1986.
Słownik historyczno-geograficzny województwa krakowskiego w średniowieczu, cz. 2, z. 4, oprac. J. Kurtyka, J. Laberschek, Z. Leszczyńska-Skrętowa, F. Sikora, red. A. Gąsiorowski, Wrocław 1991.
Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu, cz. 2, z. 1, oprac. S. Chmielewski, K. Górska-Gołaska, T. Jurek, red. A. Gąsiorowski, Poznań 1988.
Sokalski M., Stadnicki Mikołaj, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XLI, Warszawa–Kraków 2002, s. 416–417.
Sroka A., Podziemia kościoła Franciszkanów Reformatów w Przemyślu jako miejsce wiecznego spoczynku duchowieństwa i świeckich, „Studia Przemyskie” 2004, t. II, s. 95–136.
Stadnicki K., Rodowody domu Stadnickich herbu Szreniawa od 1386–1866, Lwów 1857–1861.
Uruski S., Kosiński A.A., Włodarski A., Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. V, Warszawa 1908.
Urzędnicy województw kijowskiego i czernihowskiego XV–XVIII wieku. Spisy, oprac. E. Janas, W. Kłaczewski, Kórnik 2002.
Urzędnicy województwa bełskiego i ziemi chełmskiej XIV–XVIII wieku. Spisy, oprac. H. Gmiterek, R. Szczygieł, red. A. Gąsiorowski, Kórnik 1992.
Urzędnicy województwa krakowskiego XVI–XVIII wieku. Spisy, oprac. S. Cynarski, A. Falniowska-Gradowska, red. A. Gąsiorowski, Kórnik 1990.
Urzędnicy województwa ruskiego XIV–XVIII wieku (ziemie halicka, lwowska, przemyska, sanocka). Spisy, oprac. K. Przyboś, Wrocław 1987.
Wiśniewski J., Niemira Stanisław, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXII, Wrocław 1977, s. 802.
Żelewski R., Herburt Mikołaj, [w:] Polski słownik biograficzny, t. IX, Wrocław–Warszawa–Kraków 1960–1961, s. 447–449.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
