Wspieranie zdolności twórczych dzieci w edukacji domowej – wskazania do przyszłych badań
DOI:
https://doi.org/10.18778/2450-4491.16.13Słowa kluczowe:
zdolności twórcze, edukacja domowa, środowisko rodzinne, środowisko twórczeAbstrakt
Zadaniem wszystkich rodziców jest rozpoznanie i stymulowanie uzdolnień twórczych swoich dzieci oraz wspieranie ich rozwoju. Aby zrealizować w pełni to zadanie, potrzebna jest atmosfera wzajemnego zaufania, bezpieczeństwa, akceptacji, a przede wszystkim – miłości. Rodzice, którzy znają swoje dzieci, ich mocne i słabe strony, potrafią stymulować ich wszechstronny rozwój, motywując tym samym do podejmowania aktywności twórczej i wytrwałości. Szczególny obszar, dający rodzicom tę możliwość, stanowi edukacja domowa. Polska literatura przedmiotu dotycząca edukacji domowej nie jest obszerna. Rozważania oscylują głównie wokół umocowania prawnego tej formy edukacji, jej istoty, praktyki, szans oraz zagrożeń w zakresie rozwoju poznawczego i społecznego. Niniejszy artykuł pozwala na poszerzenie wiedzy w obszarze praktyk podejmowanych w edukacji domowej. Uzupełnia lukę w wiedzy dotyczącej miejsca twórczości w tym rodzaju kształcenia, wskazując na spójność założeń teoretycznych dotyczących wspierania rozwoju zdolności twórczych dzieci z charakterystyką środowiska rozwoju w edukacji domowej.
Bibliografia
Bartnikowska U., Garbula J. M. (2017) „E-wsparcie” dla rodziców w edukacji domowej dzieci, „Studia Pedagogica Ignatiana”, nr 3(20), s. 31–46, https://doi.org/10.12775/SPI.2017.3.002 DOI: https://doi.org/10.12775/SPI.2017.3.002
Bonar J. (2009) Wspieranie postawy twórczej w edukacji domowej dzieci w: Edukacja domowa w Polsce. Teoria i Praktyka, Zakrzewska M., Zakrzewski P. (red.), Warszawa, Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna „Adam”, s. 63–86.
Budajczak M. (2002) Edukacja domowa, Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Cudowska A. (2004) Kształtowanie twórczych orientacji życiowych w procesie edukacji, Białystok, Wydawnictwo Uniwersyteckie Trans Humana.
Czelakowska D. (2007) Inteligencja i zdolności twórcze w początkowym okresie edukacji, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Dybowska E. (2012) Teoria systemowej pracy z rodziną, Kraków, Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej.
Gębuś D. (2009) Innowacyjna szkoła – kreatywny uczeń: twórczość wyzwaniem współczesnej edukacji, „Podstawy Edukacji”, nr 2, s. 193–205.
Giercarz-Borkowska M. (2019) Edukacja domowa jako alternatywa edukacyjna dla dzieci zdolnych, Wrocław, Wydawnictwo TeksTy.
Jurczak A. A. (2017) Edukacja domowa – nowy czy stary styl kształcenia, „Rocznik Komisji Nauk Pedagogicznych”, nr 70, s. 190–201.
Klik M., Cierpka A. (2022) Rodzinne uwarunkowania kreatywności, Warszawa, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, https://doi.org/10.31338/uw.9788323556411 DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323556411
Kucharska A. M. (2014) Dlaczego edukacja domowa? Aksjologiczne uzasadnienie edukacji bez szkoły, „Wychowanie w Rodzinie”, t. 10 (2/2014), s. 205–224.
Łukasiewicz-Wieleba J. (2018) Rozpoznawanie potencjału oraz wzmocnienia i ograniczenia rozwoju zdolności dzieci w narracjach rodziców, Warszawa, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Mendecka G. (1993) Zmienne życia rodzinnego a rozwój zdolności twórczych, Częstochowa, Wydawnictwo WSP.
Mendecka G. (2003) Środowisko rodzinne w percepcji osób aktywnych twórczo, Częstochowa, Wydawnictwo WSP.
Mendecka G. (2019) Doświadczenia rodzinne jako czynnik rozwoju wybitnych twórców, Warszawa, Difin.
Nęcka E. (2001) Psychologia twórczości, Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Piwowarska M. (2017) Życiorysy edukatorów domowych i dzieci edukacji domowej – analiza fragmentów biografii publikowanych „Biografistyka Pedagogiczna”, r. 2, nr 1, s. 261–275, https://doi.org/10.36578/BP.2017.02.16 DOI: https://doi.org/10.36578/BP.2017.02.16
Pufal-Struzik I. (2018) W trosce o wszechstronny rozwój potencjału twórczego dziecka w rodzinie, „Fides et Ratio: Wokół Dobra, Piękna i Prawdy”, t. 36, nr 4, 224–237.
Ryś M. (2001) Systemy rodzinne. Metody badań struktury rodziny pochodzenia i rodziny własnej, Warszawa, Wydawnictwo Seventh Sea.
Sołowiej J. (1997) Psychologia twórczości, Gdańsk, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Stańczak M. (2019) Doświadczenia rodzin w odkrywaniu i rozwijaniu zdolności dzieci. Perspektywa pedagogiczna, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Szafrańska A., Pawlak J. (2021) Rodzic w roli nauczyciela, czyli o organizacji procesu kształcenia i wychowania z perspektywy rodziców uczących swoje dzieci w domach, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”, nr 34(1), s. 79–90, https://doi.org/10.17951/j.2021.34.1.79-90 DOI: https://doi.org/10.17951/j.2021.34.1.79-90
Szmidt K. J. (2013) Pedagogika twórczości, Sopot, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Szmidt K. J. (2019), ABC kreatywności. Kontynuacje, Warszawa, Difin.
Szmidt K. J. (w druku) Kreatywnie w rodzinie w: Kreatywnie… bo w rodzinie, Szmidt K. J. (red.), Warszawa, Orlen – Dar Serca.
Tłuściak-Deliowska A., Krawiec M. (2020) Edukacja domowa jako alternatywna forma realizacji obowiązku szkolnego. Stan polskich badań i perspektywy badawcze, „Przegląd Pedagogiczny”, nr 1/2020, s. 191–202.
Uszyńska-Jarmoc J. (2003) Twórcza aktywność dziecka. Teoria – rzeczywistość – perspektywy rozwoju, Białystok, Wydawnictwo Uniwersyteckie Trans Humana.
Wall W. D. (1989) Twórcze wychowanie w okresie dzieciństwa, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Wenklar K. (2013) Edukacja domowa – pięć najczęściej stawianych pytań, „Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce”, t. 8, nr 30(4), s. 109–117.
Publikacje portalu Edukacja: Można Inaczej: https://mms.edu.pl/ (dostęp: 20.09.2022).
Publikacje portalu Edukacja: Można Inaczej: https://moznainaczej.edu.pl/ (dostęp: 20.09.2022).
Publikacje portalu Edukacja: Można Inaczej: https://open.spotify.com/show/2biFXI0t3bYkWjnqGxXRLU (dostęp: 22.09.2022).

Strona czasopisma, prowadzona przez Zespół redakcyjny NOWiS na platformie Index Copernicus: 

