Codzienne życie rodzin dzieci uzdolnionych w obszarach: akademickim, artystycznym i sportowym

Małgorzata Stańczak

doi:10.18778/2450-4491.16.10

Authors

Małgorzata Stańczak Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie https://orcid.org/0000-0001-6587-257X

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.16.10

Keywords:

gifted children’s families, everyday life, the rhythm of everyday life, free time, objects used everyday

Abstract

This article describes selected aspects of the everyday life of families with children talented academically, artistically, or in sports. The analyses presented in this paper are based on empirical research devoted to the processes of discovering and developing children’s gifts. This research was carried out in 2018. The author realises that the results do not entirely reflect all aspects of the everyday life of these families, since such a exhaustive description might not be possible at all. Nevertheless, the thematic analysis of data originating from individual in-depth interviews enabled the author to distinguish recurring elements of everyday reality, such as the rhythm of an ordinary day, the families’ free time, and the objects present in their daily routines.

Author Biography

Małgorzata Stańczak, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Małgorzata Stańczak – Ph.D. in pedagogy, lecturer in the Chair of General and Childcare Pedagogy at the Faculty of Social Sciences of the University of Warmia and Mazury in Olsztyn. Her research interests focus on three problem areas: educational support of gifted persons in the school environment, family environment of gifted children, cooperation of the school and family environment. Author of books: Meeting the needs of gifted students at school (2009); The experiences of families in discovering and developing children’s abilities (2019).

References

Baudrillard J. (2006) Społeczeństwo konsumpcyjne. Jego mity i struktury, tłum. S. Królak, Warszawa, Wydawnictwo Sic!

Cierpka A. (2004) Narracje rodzinne w procesie kształtowania się tożsamości człowieka w: Narracja. Koncepcje i badania psychologiczne, E. Dryll, A. Cierpka (red.), Warszawa, Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN, s. 115–133.

Cierpka A. (2013) Tożsamość i narracje w relacjach rodzinnych, Warszawa, Wydawnictwo Eneteia.

Fatyga B. (2014) Praktyki kulturalne w: Praktyki kulturalne Polaków, R. Drozdowski, B. Fatyga, M. Filiciak, M. Krajewski, T. Szlendak, Toruń, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, s. 19–26.

Gagné F. (2005) From Gifts to Talents: The DMGT as a Developmental Model w: Conceptions of Giftedness, wyd. 2, R. J. Sternberg, J. E. Davidson (red.), New York, Cambridge University Press, s. 98–119, https://doi.org/10.1017/CBO9780511610455.008 DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511610455.008

Gagné F. (2016) Od genów do talentu: z perspektywy modeli DMGT/CMTD, tłum. A Szewczuk, „Psychologia Wychowawcza”, nr 9(51), s. 121–140, https://e-psychologiawychowawcza.pl/resources/html/article/details?id=139300 (dostęp: 13.03.2023). DOI: https://doi.org/10.5604/00332860.1211501

Gibbs G. (2010) Analizowanie danych jakościowych, tłum. M. Brzozowska-Brywczyńska, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Glinka B., Czakon W. (2021) Podstawy badań jakościowych, Warszawa, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.

Kędzierzawski W. (2009) Codzienność jako kategoria antropologiczna w perspektywie historii kultury, Opole, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

Kędzior J. (2019) Praktyki kulturalne studentów w czasie wolnym w: Praktyki komunikacyjne, J. Kędzior (red.), Wrocław, Wydawnictwo Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego, s. 65–80.

Krajewski M. (2005) Wstęp w: W stronę socjologii przedmiotów, A. Krajewski (red.), Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM, s. 7–9.

Krajewski M. (2008) Ludzie i przedmioty – relacje i motywy przewodnie w: Rzeczy i ludzie. Humanistyka wobec materialności, J. Kowalewski, W. Piasek, M. Śliwa (red.), Olsztyn, Instytut Filozofii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, s. 131–152.

Krajewski M. (2009) Dzisiaj jak wczoraj, jutro jak dziś. Codzienność, przedmioty i reżimy podtrzymujące w: Barwy codzienności. Analiza socjologiczna, M. Bogunia-Borowska (red.), Warszawa, Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 178–200.

Krzemiński I. (1986) Symboliczny interakcjonizm i socjologia, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Limont W. (2010) Uczeń zdolny. Jak go rozpoznawać i jak z nim pracować, Sopot, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Maison D. (2022) Jakościowe metody badań społecznych. Podejście aplikacyjne, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, https://doi.org/10.53271/2022.057 DOI: https://doi.org/10.53271/2022.057

Miński R. (2017) Wywiad pogłębiony jako technika badawcza. Możliwości wykorzystania IDI w badaniach ewaluacyjnych, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, nr 13(3), s. 30–51, https://doi.org/10.18778/1733-8069.13.3.02 DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.13.3.02

Mönks F. J., Katzko M. W. (2005) Giftedness and Gifted Education w: Conceptions of Giftedness, wyd. 2, R. J. Sternberg, J. E. Davidson (red.), New York, Cambridge University Press, s. 98–119, https://doi.org/10.1017/CBO9780511610455.008 DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511610455.012

Mroczkowska D. (2016) (Z)rozumieć czas wolny w: Kultura czasu wolnego we współczesnym świecie, V. Tanaś, W. Welskop (red.), Łódź, Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Biznesu i Nauk o Zdrowiu, s. 361–372.

Mroczkowska D., Rogowski Ł., Skrobacki R. (2009) Codzienność niecodzienna / niecodzienność codzienna – spojrzenie na dylematy socjologii życia codziennego w: Społeczeństwo i codzienność. W stronę nowej socjologii?, S. Rudnicki, J. Stypińska, K. Wojnicka (red.), Warszawa, Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne, s. 93–104.

Peret-Drążewska P., Peret J. (2016) Czas codzienny i czas odświętny – ich przenikanie w stylach życia współczesnej młodzieży, „Kultura – Społeczeństwo – Edukacja”, nr 2(10), s. 249–258, https://doi.org/10.14746/kse.2016.10.19 DOI: https://doi.org/10.14746/kse.2016.10.19

Sosniak L. A. (1985) Phases of Learning w: Developing Talent in Young People, B. S. Bloom (red.), New York, Ballantine Books.

Stańczak M. (2019) Doświadczenia rodzin w odkrywaniu i rozwijaniu zdolności dzieci. Perspektywa pedagogiczna, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Stańczak M. (2021) Otoczenie społeczne rodzin dzieci zdolnych, „Kwartalnik Naukowy Fides et Ratio”, nr 45(1), s. 92–103, https://doi.org/10.34766/fetr.v45i1.709 DOI: https://doi.org/10.34766/fetr.v45i1.709

Subotnik R. F., Olszewski-Kubilius P., Worrell F. C. (2011) Rethinking Giftedness and Gifted Education: A Proposed Direction Forward Based on Psychological Science, “Psychological Science in the Public Interest”, nr 12(1), s. 3–54, https://doi.org/10.1177/1529100611418056 DOI: https://doi.org/10.1177/1529100611418056

Subotnik R. F., Olszewski-Kubilius, P. Worrell F. C. (2015) Od tradycyjnych perspektyw na temat zdolności do psychologii rozwoju talentu: Zmiana oparta na wiedzy psychologicznej, tłum. R. Szewczuk, „Psychologia Wychowawcza”, nr 8(50), s. 20–30, https://e-psychologiawychowawcza.pl/resources/html/article/details?id=139266 (dostęp: 13.03.2023).

Subotnik R. F., Olszewski-Kubilius P., Worrell F. C. (2019) Environmental Factors and Personal Characteristics Interact to Yield High Performance in Domains, “Frontiers in Psychology”, nr 10:2804, https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.02804 DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.02804

Sulima R. (2017) „Upadek” w codzienność, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa”, nr 1–2, s. 6–9.

Sztompka P. (2008) Życie codzienne – temat najnowszej socjologii w: Socjologia codzienności, P. Sztompka, M. Bogunia-Borowska (red.), Kraków, Wydawnictwo Znak, s. 15–52.

Urry J. (2008) Życie za kółkiem, tłum. P. Polak, w: Socjologia codzienności, P. Sztompka, M. Bogunia-Borowska (red.), Kraków, Wydawnictwo Znak, s. 411–429.

Ziegler A. (2005) The Actiotope Model of Giftedness w: Conceptions of Giftedness, wyd. 2, R. J. Sternberg, J. E. Davidson (red.), New York, Cambridge University Press, s. 411–436, https://doi.org/10.1017/CBO9780511610455.024 DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511610455.024