Wokół śmiechu i jego funkcji wspólnotowych w życiu społecznym i w sztuce. Rozważania z perspektywy antropologiczno-pedagogicznej
DOI:
https://doi.org/10.18778/2450-4491.18.06Słowa kluczowe:
sztuka, wspólnota, komizm, śmiech, edukacjaAbstrakt
Celem opracowania, w którym przyjęta została perspektywa antropologiczno-pedagogiczna, jest namysł nad wspólnotowymi funkcjami sztuki posługującej się komizmem, skłaniającym do śmiechu. Przedmiotem zainteresowania jest zatem śmiech związany z komizmem jako zjawiskiem społeczno-kulturowym. W artykule poddawane są oglądowi różne formy komizmu wywołujące śmiech, ukazane zostały także ich uwarunkowania i przemiany. Wybrane przykłady z obszaru sztuki (literackie, teatralne, filmowe, plastyczne) posłużyły egzemplifikacji wywodu. Przedstawione w tekście rozważania zrodziły się z pytania o powody marginalnego zainteresowania komizmem i śmiechem, w tym w funkcji wspólnotowej – w teorii wychowania estetycznego i we współczesnym dyskursie pedagogiki sztuki.
Bibliografia
Bachtin M. (1975) Twórczość Franciszka Rabelais’go a kultura ludowa średniowiecza i renesansu, trans. A. & A. Goreniowie, Warszawa, Wydawnictwo Literackie.
Bergson H. (1995) Śmiech. Esej o komizmie, trans. S. Cichowicz, Warszawa, Wydawnictwo KR.
Desgagnes P. (2008) Śmiech to zdrowie. Terapia śmiechem, trans. A. Ciepłowska, Warszawa, Bauer-Weltbild Media.
Dudzikowa M. (1996) Osobliwości śmiechu uczniowskiego, Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls.
Dziemidok B. (1967) O komizmie, Warszawa, Wydawnictwo Książka i Wiedza.
Kołakowski L. (2000) Mini wykłady o maxi sprawach, series 1–3, Kraków, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.
Krasicki I. (1985) Monachomachia czyli wojna mnichów, Warszawa, Krajowa Agencja Wydawnicza.
Kwiatkowska-Tybulewicz B. (2016) Wychowawcze aspekty sztuki współczesnej. Z perspektywy sztuki współczesnej, Warszawa, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, https://doi.org/10.31338/uw.9788323524069 DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323524069
Łukaszewicz R. M. (2021) Opowieści drogi. Wrocławska Szkoła Przyszłości i Fundacja Wolne Inicjatywy Edukacyjne, czyli Każdy więcej może, mniej musi, dobre nie wystarcza, gdy lepsze jest możliwe, Wrocław, Fundacja Wolne Inicjatywy Edukacyjne.
Michalski R. (2015) Rozważania wokół platońskiej koncepcji śmiechu, “Studia z Historii Filozofii”, vol. 4(6), pp. 149–174, https://doi.org/10.12775/szhf.2015.056 DOI: https://doi.org/10.12775/szhf.2015.056
Plessner H. (2004) Śmiech i płacz. Badania nad granicami ludzkiego zachowania, Kraków, Wydawnictwo ANTYK.
Rawski T. (2016) Śmiech a władza, “Przegląd Politologiczny”, vol. 41, pp. 240–258.
Szuman S. (2008) Wybór pism estetycznych, M. Kielar-Turska (ed.), Kraków, Wydawnictwo Universitas.
Wichowska J. (2006) Ptaki nad miastem, “Didaskalia. Gazeta Teatralna”, vol. 71, pp. 98–100.
Wojnar I. (1968) Nauczyciel i wychowanie estetyczne, Warszawa, PZWS.
Wojnar I. (1984) Teoria wychowania estetycznego, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Wojtaszak K. (2014) Śmiech, komizm, śmiechoterapia, “Przegląd Biblioterapeutyczny”, vol. IV(2), pp. 33–47.
Ziomek J. (2000) Rzeczy komiczne, Poznań, Wydawnictwo “Poznańskie Studia Polonistyczne”.
Żygulski K. (1985) Wspólnota śmiechu, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy.

Strona czasopisma, prowadzona przez Zespół redakcyjny NOWiS na platformie Index Copernicus: 

