O niebezpieczeństwach korzystania z urządzeń mobilnych w wychowaniu małych dzieci: wyniki badań i wnioski

Autor

  • Edyta Gruszczyk-Kolczyńska

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.17.11

Słowa kluczowe:

dziecko, aktywność cyfrowa, urządzenia mobilne, rozumowanie małych dzieci, reprezentacje poznawcze (enaktywne, ikoniczne, symboliczne)

Abstrakt

W tekście postawiono tezę, iż udostępnianie urządzeń mobilnych jest szczególnie groźne dla małych dzieci, które nie stworzyły w swoich umysłach zarysów reprezentacji trójwymiarowych obiektów oraz trójwymiarowej przestrzeni, w której funkcjonują. Deformacje w zarysach reprezentacji tworzonych w trakcie oglądania obiektów na ekranie tabletu lub smartfonu trudno naprawić w późniejszym czasie, gdyż następne doświadczenia poznawcze jedynie uzupełniają i wzbogacają posiadane już reprezentacje. By to udowodnić, przytoczono ważniejsze ustalenie zawarte w teorii reprezentacji J. S. Brunera, a następnie wyjaśniono, co sprawia, że niemowlaki i małe dzieci zadziwiająco sprawnie posługują się smartfonami i tabletami. Żeby pokazać niekorzystne różnice w reprezentacjach tworzonych przez dzieci z doświadczeń zgromadzonych w świecie realnych obiektów i świecie wirtualnym, przytoczono wyniki własnych badań, które sygnalizują fatalne skutki stosowania przez dorosłych urządzeń mobilnych w procesie wychowywania małych dzieci. Uzasadniono też konieczność podjęcia poważnych badań, których celem ma być ustalenie dalekosiężnych skutków udostępniania tabletów i smartfonów niemowlakom i małym dzieciom. Pomoże to oswoić wychowawczo i edukacyjnie te wspaniałe urządzenia, a także określić, kiedy i na jak długo można bezpiecznie dla rozwoju umysłowego dziecka udostępnić mu tablet i smartfon.

Biogram autora

Edyta Gruszczyk-Kolczyńska

Edyta Gruszczyk-Kolczyńska jest ekspertem w zakresie diagnozowania dziecięcej dojrzałości do uczenia się matematyki, badawczo podejmuje wątki związane z niepowodzeniami w uczeniu się matematyki, diagnozuje możliwości umysłowe dzieci w tym zdolności do skupiania uwagi i zapamiętywania oraz wspomaga rozwój matematycznie uzdolnionych dzieci. Od 3 lat kieruje innowacją pedagogiczną i prowadzi badania w ramach Nowosądeckiego Projektu Edukacyjnego, którego celem jest ustalenie zadatków uzdolnień matematycznych u dzieci rozpoczynających naukę w szkołach podstawowych w Nowym Sączu i analizowanie procesu rozwijania tych uzdolnień w kolejnych latach szkolnej edukacji.

Bibliografia

Affolter F. (1997) Spostrzeganie, rzeczywistość, język, tłum. T. Duliński, Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Google Scholar

Bąk A. (2015) Korzystanie z urządzeń mobilnych przez małe dzieci w Polsce. Wyniki badania ilościowego, Warszawa, Fundacja Dzieci Niczyje.
Google Scholar

Bruner J. S. (1978) Poza dostarczone informacje: studia z psychologii poznania, tłum. B. Mroziak, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Gruszczyk-Kolczyńska E. (2013) Zgubne skutki zezwalania dzieciom na oglądanie ponad miarę telewizji, korzystania z komputerów i tabletów, „Człowiek – Niepełnosprawność – Społeczeństwo”, nr 2(20), s. 7–26.
Google Scholar

Gruszczyk-Kolczyńska E. (2017) Tabletowe dzieci. Ile zła wyrządza małym dzieciom tablet reklamowany jako najlepsza zabawka dla twojego dziecka. Ku rozwadze dorosłym, którzy temu ulegają, „Szkoła Specjalna”, nr 5(291), s. 325–334.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0010.8327

Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E. (2015) Dziecięca matematyka – dwadzieścia lat później. Książka dla rodziców i nauczycieli starszych przedszkolaków, Kraków, Wydawnictwo CEBP.
Google Scholar

Piaget J., Inhelder B. (1967) Operacje umysłowe i ich rozwój w: Inteligencja, P. Oleron, J. Piaget, B. Inhelder, P. Grèco (red.), tłum. M. Przetacznikowa, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, s. 143–201.
Google Scholar

Szuman S. (1985) Badania nad rozwojem i znaczeniem gestu wskazywania i ruchu rzucania za siebie oraz wykrzykników wskazujących i wyrazów stwierdzających nieobecność dziecka w: S. Szuman, Dzieła wybrane, t. 1, wybór i opracowanie M. Przetacznikowa i G. Makiełło-Jarża, Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, s. 183–203.
Google Scholar

Zdziarski M. (2015) Telewizor a dziecięca inteligencja. Rozmowa z prof. dr hab. Edytą Gruszczyk-Kolczyńską wykładowcą Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w: Uzależnienia behawioralne u dzieci i młodzieży. Rozmowy z ekspertami, Kraków, Instytut Łukasiewicza.
Google Scholar

Skrzypacz J. (2015) Naukowcy ostrzegają: tablet wrogiem dziecka [online:] https://prawy.pl/11222-naukowcy-ostrzegaja-tablet-wrogiem-dziecka/ (dostęp: 30.09.2023).
Google Scholar

Rowicka M., Bujalski M. (b.d.) Raport z badania: „Brzdąc w sieci – zjawisko korzystania z urządzeń mobilnych przez dzieci w wieku 0-6 lat”, [online:] https://kcpu.gov.pl/wp-content/uploads/2022/11/brzdac-w-sieci-zjawisko-korzystania-z-urzadzen-mobilnych-przez-dzieci-w-wieku-0-6-lat.pdf (dostęp: 30.09.2023).
Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

2023-10-21

Jak cytować

Gruszczyk-Kolczyńska, E. (2023). O niebezpieczeństwach korzystania z urządzeń mobilnych w wychowaniu małych dzieci: wyniki badań i wnioski. Nauki O Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne, 17(2), 143–157. https://doi.org/10.18778/2450-4491.17.11