Punkty sprzedaży alkoholu jako miejsca koncentracji przestępczości w przestrzeni miasta

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-3180.33.05

Słowa kluczowe:

punkty sprzedaży alkoholu, hot spoty przestępczości, iloraz lokalizacji przestępstw, zagospodarowanie terenu

Abstrakt

Literatura z zakresu geografii przestępczości i kryminologii środowiskowej od dziesięcioleci przedstawia dowody na to, że miejsca popełniania przestępstw są ulokowane w przestrzeni miasta zgodnie z pewnymi wzorcami, oraz na to, że różne sposoby użytkowania terenu wpływają na rozmieszczenie przestępczości. Już w najwcześniejszych analizach przestrzennego rozkładu przestępczości zwracano uwagę na jej związki z lokalizacją punktów sprzedaży alkoholu, jak również jego spożyciem i skłonnością osób będących pod jego wpływem do popełniania czynów niezgodnych z prawem i normami społecznymi. Związki takie zauważał już prawie 200 lat temu Adolphe Quetelet, a po nim oczywiście także przedstawiciele chicagowskiej szkoły ekologii społecznej.

Celem prezentowanych wyników badań jest zwrócenie uwagi na rolę punktów sprzedaży alkoholu w przestrzennej dystrybucji przestępstw na obszarze osiedla Stare Bałuty w Łodzi. Do badań specjalnie wybrany został specyficzny obszar dzielnicy o „trudnej” przeszłości, stereotypowo postrzeganej jako silnie obciążona m.in. przestępczością. W przyszłości warto by skonfrontować uzyskane tutaj wyniki z obszarami miasta o innej historii i charakterystyce społecznej.

W artykule udzielone zostaną odpowiedzi na pytania o strukturę przestrzenną czynów karalnych popełnionych na osiedlu oraz o strefę oddziaływania wspomnianych punktów sprzedaży na nasilenie poszczególnych kategorii przestępstw w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Niniejszy artykuł rozszerza literaturę polską na temat dystrybucji przestępstw w przestrzeni osiedla, analizując niedostatecznie dotąd opisany zasięg oddziaływania punktów sprzedaży alkoholu.

Do określenia natężenia przestępstw i wyznaczenia strefy oddziaływania polegającego na przyciąganiu niektórych kategorii przestępstw w okolice punktów sprzedaży alkoholu użyto indeksu lokalizacji przestępstw (LQC). Informacje o strukturze zarejestrowanych przestępstw i ich lokalizacji uzyskano z Komendy Wojewódzkiej Policji. Natomiast baza danych o punktach sprzedaży alkoholu powstała na podstawie inwentaryzacji terenu podmiotowego osiedla. Wstępnie wykorzystana w analizie baza danych objęła 739 przestępstw stwierdzonych i 49 punktów sprzedaży alkoholu.

W wyniku przeprowadzonych analiz stwierdzono, że istnieje silne negatywne oddziaływanie punktów sprzedaży alkoholu, które przyciągają konkretne kategorie przestępstw – okazało się, że są to głównie przestępstwa kryminalne skierowane przeciwko mieniu, przeciwko życiu i zdrowiu oraz czci i nietykalności cielesnej. Strefa negatywnego oddziaływania punktów sprzedaży alkoholu została ograniczona na podstawie tych badań do ok. 100 metrów. Jedynie przestępstwa o charakterze seksualnym dokonywane są poza stumetrowym sąsiedztwem miejsc dystrybucji alkoholowej. W porównaniu z wynikami przywoływanych w tym artykule prac strefa oddziaływania punktów sprzedaży alkoholu ma stosunkowo niewielki rozmiar. Okazało się również, że wbrew ustaleniom wynikającym z literatury światowej w przestrzeni Starych Bałut wyższe wartości LQC obliczono dla bezpośredniego sąsiedztwa supermarketów i sklepów ogólnospożywczych niż dla sklepów monopolowych i barów.

Zalecenia i dyskusja wynikające z tych ustaleń powinny mieć wpływ na politykę zapobiegania przestępczości w zakresie lokalizacji obiektów, zarządzania nimi i zasad utrzymania ładu społeczno-przestrzennego w ich sąsiedztwie.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Bibliografia

Andresen M., Brantingham P.J., Kinney B., 2009, Classics in environmental criminology, Taylor & Francis, Boca Raton.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.4324/9781439817803

Badziak K., 2017, Historyczne Bałuty do wybuchu I wojny światowej, [w:] M.J. Szymański, D. Staniszewska, T. Kochelski (red.), Bałuty – legenda i rzeczywistość, Dom Wydawniczy Księży Młyn–Muzeum Miasta Łodzi, Łódź: 7–50.
Google Scholar

Bensley L.S., Wu R., 1991, The Role of Psychological Reactance in Drinking Following Alcohol Prevention Messages, „Journal of Applied Social Psychology”, 21: 1111–1124.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.1991.tb00461.x

Bowers K., 2013, Risky facilities: crime radiators or crime absorbers? A comparison of internal and external levels of theft, „Journal of Quantitative Criminology”, 30(3): 389–414.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1007/s10940-013-9208-z

Brantingham P.J., Brantingham P.L., 1993, Environment, routine and situation: Toward a pattern theory of crime, [w:] R.V. Clarke, M. Felson (red.), Routine activity and rational choice, „Advances in Criminological Theory”, 5: 259–294.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.4324/9781315128788-12

Brantingham P.J., Brantingham P.L., 1995, Criminality of Place. Crime Generators and Crime Attractors, „European Journal on Criminal Policy and Research”, 13(3): 5–26.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1007/BF02242925

Bromley R.D.F., Nelson A.L., 2002, Alcohol-related Crime and Disorder Across Urban Space and Time: Evidence from a British City, „Geoforum”, 33(2): 239–254.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1016/S0016-7185(01)00038-0

Cameron M.P., 2022, The relationship between alcohol outlets and crime is not an artefact of retail geography, „Addiction”, 117(8): 2215–2224.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1111/add.15880

Ceccato V., 2009, Crime in a city in transition: the case of Tallinn, Estonia, „Urban Studies”, 46(8): 1611–1638.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1177/0042098009105501

Ceccato V., Haining R., Signoretta P., 2002, Exploring crime statistics in Stockholm using spatial analysis tools, „Annals of the Association of American Geographers”, 92(1): 29–51.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1111/1467-8306.00278

Conrow L., Aldstadt J., Mendoza N.S., 2015, A spatio-temporal analysis of on-premises alcohol outlets and violent crime events in Buffalo, NY, „Applied Geography”, 58: 198–205.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1016/j.apgeog.2015.02.006

Czarnecki B., 2011, Przestrzenne aspekty przestępczości. Metoda identyfikacji czynników zagrożeń w przestrzeni miejskiej, Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej, Białystok.
Google Scholar

Davies M., Mouzos J., 2007, Homicide in Australia: 2005–2006 National Homicide Monitoring Program Annual Report, „Research and Public Policy Series”, 77, https://www.aic.gov.au/publications/rpp/rpp77 (dostęp: 12.10.2022).
Google Scholar

Day P., Breetzke G., Kingham S., Campbell M., 2012, Close proximity to alcohol outlets is associated with increased serious violent crime in New Zealand, „Australian and New Zealand Journal of Public Health”, 36(1): 48–54.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1111/j.1753-6405.2012.00827.x

Felson M., Boivin R., 2015, Daily crime flows within a city, „Crime Science”, 4(31): 1–10.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1186/s40163-015-0039-0

Freisthler B., 2004, A spatial analysis of social disorganization, alcohol access, and rates of child maltreatment in neighborhoods, „Children and Youth Services Review”, 26(9): 803–819.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2004.02.022

Gajewicz P., 2017, Łódź – Bałuty. Jak się tutaj żyje? (Dzielnicowe opowieści), https://www.morizon.pl/blog/lodz-baluty-jak-sie-tutaj-zyje/ (dostęp: 19.08.2022).
Google Scholar

Gorman D.M., Speer P.W., Gruenewald P.J., Labouvie E.W., 2001, Spatial Dynamics of alcohol availability, neighborhood structure and violent crime, „Journal of Studies on Alcohol”, 62(5): 628–636.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.15288/jsa.2001.62.628

Groff E.R., 2011, Exploring „near”: Characterizing the spatial extent of drinking place influence on crime, „Australian and New Zealand Journal of Criminology”, 44(2): 156–179.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1177/0004865811405253

Groff E.R., Lockwood B., 2014, Criminogenic facilities and crime across street segments in Philadelphia: Uncovering evidence about the spatial extent of facility influence, „Journal of Research in Crime and Delinquency”, 51(3): 277–314.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1177/0022427813512494

Groff E.R., McCord E.S., 2011, The Role of Neighborhood Parks as Crime Generators, „Security Journal”, 25: 1–24.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1057/sj.2011.1

Grubesic T.H., Pridemore W.A., 2011, Alcohol outlets and clusters of violence, „International Journal of Health Geographics”, 10: 30.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1186/1476-072X-10-30

Gruenewald P.J., 2011, Regulating availability: How access to alcohol reflects drinking and problems in youth and adults, „Alcohol Research & Health”, 34(2): 248–256.
Google Scholar

Gruenewald P.J., Freisthler B., Remer L., LaScala E.A., Treno A., 2006, Ecological models of alcohol outlets and violent assaults: Crime potentials and geospatial analysis, „Addiction”, 101(5): 666–677.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1111/j.1360-0443.2006.01405.x

Hammond L., Youngs D., 2011, Decay functions and criminal spatial processes: Geographical offender profiling of volume crime, „Journal of Investigative Psychology and Offender Profiling”, 8(1): 90–102.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1002/jip.132

Hobbs M., Marek L., Wiki J., Campbell M., Deng B.Y., Sharpe H., McCarthy J., Kingham S., 2020, Close proximity to alcohol outlets is associated with increased crime and hazardous drinking: Pooled nationally representative data from New Zealand, „Health & Place”, 65: 102397.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1016/j.healthplace.2020.102397

Homel R., Hauritz M., Wortley R., McIlwain G., Carvolth R., 1997, Preventing Alcohol-related Crime Through Community Action: The Surfers Paradise Safety Action Project, [w:] R. Homel (red.), Policing for Prevention: Reducing Crime, Public Intoxication and Injury, Criminal Justice Press, Monsey: 35–90, http://hdl.handle.net/10072/12385 (dostęp: 12.10.2022).
Google Scholar

Kumar N., Waylor C.R.M., 2003, Proximity to Alcohol-serving Establishments and Crime Probabilities in Savannah, Georgia: A Statistical and GIS Analysis, „Southeastern Geographer”, 43(1): 125–142.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1353/sgo.2003.0015

Lardier D.T., Reid R.J., Yu D., Garcia‐Reid P., 2020, A spatial analysis of alcohol outlet density and abandoned properties on violent crime in Paterson New Jersey, „Journal of Community Health”, 45(3): 534–541.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1007/s10900-019-00772-0

Livingston M., 2011, A longitudinal analysis of alcohol outlet density and domestic violence, „Addiction”, 106(5): 919–925.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1111/j.1360-0443.2010.03333.x

Loukaitou-Sideris A., 2012, Safe on the Move: The Importance of the Built Environment, [w:] V. Ceccato (red.), The Urban Fabric of Crime and Fear, Springer, Dordrecht: 85–110.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1007/978-94-007-4210-9_4

Loukaitou-Sideris A., Liggett R., Iseki H., Thurlow W., 2001, Measuring the effects of built environment on bus stop crime, „Environment and Planning B”, 28(2): 255–280.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1068/b2642r

Madensen T.D., Eck J.E., 2008, Violence in bars: Exploring the impact of place manager decision-making, „Crime Prevention and Community Safety”, 10(2): 111–125.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1057/cpcs.2008.2

Marco M., Freisthler B., Gracia E., López‐Quílez A., Lila M., 2017, Neighborhood characteristics, alcohol outlet density, and alcohol‐related calls‐for‐service: A spatiotemporal analysis in a wet drinking country, „International Journal of Geo‐Information”, 6(12): 380.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.3390/ijgi6120380

Matthews S.A., Yang T.C., Hayslett K.L., Ruback R.B., 2010, Built environment and property crime in Seattle, 1998–2000: A Bayesian analysis, „Environment & Planning A”, 42(6): 1403–1420.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1068/a42393

McCord E.S., Ratcliffe J.H., 2009, Intensity value analysis and the criminogenic effects of land use features on local crime problems, „Crime Patterns and Analysis”, 2(1): 17–30.
Google Scholar

McCord E., Ratcliffe J.H., Garcia R.M., Taylor R.B., 2007, Nonresidential crime attractors and generators elevate perceived neighborhood crime and incivilities, „Journal of Research in Crime and Delinquency”, 44(3): 295–320.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1177/0022427807301676

Mordwa S., 2013, Przestępczość i poczucie bezpieczeństwa w przestrzeni miasta. Przykład Łodzi, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Google Scholar

Mordwa S., 2015, Techniki GIS – w poszukiwaniu hot spotów przestępczości, „Archiwum Kryminologii”, 37: 279–302.
Google Scholar

Mordwa S., 2016, The geography of crime in Poland and its interrelationship with other fields of study, „Geographia Polonica”, 89(2): 187–202.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.7163/GPol.0053

Newton A., Hirschfield A.F., 2009, Measuring Violence in and around Licensed Premises: The Need for a Better Evidence Base, „Crime Prevention and Community Safety”, 11(3): 171–188.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1057/cpcs.2009.12

Quetelet L.A.J., 2014, A Treatise on Man and the Development of his Faculties, Cambridge University Press, Cambridge, https://doi.org/10.1017/CBO9781139864909
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9781139864909

Quick M., Law J., Luan H., 2017, The influence of on‐premise and off‐premise alcohol outlets on reported violent crime in the region of Waterloo, Ontario: Applying Bayesian spatial modeling to inform land use planning and policy, „Applied Spatial Analysis and Policy”, 10(3): 435–454.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1007/s12061-016-9191-5

Ratcliffe J.H., 2004, Geocoding crime and a first estimate of a minimum acceptable hit rate, „International Journal of Geographical Information Science”, 18(1): 61–72.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1080/13658810310001596076

Ratcliffe J.H., 2012, The Spatial Extent of Criminogenic Places: A Changepoint Regression of Violence around Bars, „Geographical Analysis”, 44(4): 302–320.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1111/j.1538-4632.2012.00856.x

Roman C.G., Reid S.E., 2012, Assessing the relationship between alcohol outlets and domestic violence: routine activities and the neighborhood environment, „Violence and Victims”, 27(5): 811–828.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1891/0886-6708.27.5.811

Romley J.A., Cohen D.A., Ringel J.S., Sturm R., 2007, The density of liquor stores and bars in urban neighborhoods in the United States, „Journal of Studies on Alcohol and Drugs”, 68(1): 48–55.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.15288/jsad.2007.68.48

Roncek D.W., Bell R., 1981, Bars, blocks, and crimes, „Journal of Environmental Systems”, 11(1): 35–47.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.2190/R0G0-FRWY-100J-6KTB

Roncek D.W., Maier P.A., 1991, Bars, Blocks, and Crimes Revisited Linking the Theory of Routine Activities to the Empiricism of „Hot Spots”, „Criminology”, 29(4): 725–753.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1111/j.1745-9125.1991.tb01086.x

Rutkiewicz P., 2018, Limanka. Tu morda nie szklanka. Jak się żyje przy okrytej złą sławą ulicy w Łodzi?, https://lodz.wyborcza.pl/lodz/7,44788,23778730,limanka-tu-morda-nie-szklanka-jak-sie-zyje-przy-okrytejzla.html (dostęp: 19.08.2022).
Google Scholar

Shaw C.R., McKay H.D., 1942, Juvenile delinquency and urban areas, University of Chicago Press, Chicago.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.2307/1334446

Sherman L.W., Gartin P.R., Buerger M.E., 1989, Hot spots of predatory crime: Routine activities and the criminology of place, „Criminology”, 27(1): 27–56.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1111/j.1745-9125.1989.tb00862.x

Snowden A.J., 2019, Exploring violence: The role of neighborhood characteristics, alcohol outlets, and other micro-places, „Social Science Research”, 82: 181–194.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1016/j.ssresearch.2019.04.018

Spicer V., Reid A.A., Ginther J., Seifi H., Dabbaghian V., 2012, Bars on blocks: A cellular automata model of crime and liquor licensed establishment density, „Computers, Environment and Urban Systems”, 36(5): 412–422.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1016/j.compenvurbsys.2012.02.004

Sypion-Dutkowska N., 2014, Uwarunkowania przestrzenne przestępczości w wielkim mieście w ujęciu GIS (na przykładzie Szczecina), „Studia Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju Polskiej Akademii Nauk”, 159.
Google Scholar

Sypion-Dutkowska N., Leitner M., 2017, Land Use Influencing the Spatial Distribution of Urban Crime: A Case Study of Szczecin, Poland, „ISPRS International Journal of Geo-Information”, 6(3): 74.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.3390/ijgi6030074

Toomey T.L., Erickson D.J., Carlin B.P., Lenk K.M., Quick H.S., Jones A.M., Harwood E.M., 2012, The association between density of alcohol establishments and violent crime within urban neighborhoods, „Alcoholism: Clinical and Experimental Research”, 36(8): 1468–1473.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1111/j.1530-0277.2012.01753.x

Wang F., Hu Y., Wang S., Li X., 2017, Local Indicator of Colocation Quotient with a Statistical Significance Test: Examining Spatial Association of Crime and Facilities, „The Professional Geographer”, 69(1): 22–31.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1080/00330124.2016.1157498

White R.C., 1932, The relationship of felonies to environmental factors in Indianapolis, „Social Forces”, 10(4): 498–513.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.2307/2569897

Yue H., Zhu X., Ye X., Guo W., 2017, The Local Colocation Patterns of Crime and Land-Use Features in Wuhan, China, „ISPRS International Journal of Geo-Information”, 6(10): 307.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.3390/ijgi6100307

Zhu L., Gorman D.M., Horel S., 2004, Alcohol outlet density and violence: a geospatial analysis, „Alcohol and Alcoholism”, 39(4): 369–375.
Google Scholar DOI: https://doi.org/10.1093/alcalc/agh062

Pobrania

Opublikowane

2022-12-30

Jak cytować

Mordwa, S. (2022). Punkty sprzedaży alkoholu jako miejsca koncentracji przestępczości w przestrzeni miasta. Space – Society – Economy, (33), 127–148. https://doi.org/10.18778/1733-3180.33.05

Numer

Dział

Articles