Mountain Fashion in Poland from the 19th Century to 1939: Comfort and Style on the Trail
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-8069.22.3.04Keywords:
mountain fashion, mountain clothing, mountain hiking, Tatra MountainsAbstract
The purpose of this essay is to show the way in which mountain fashion seeks to provide hikers with maximum comfort and safety. Mountain fashion means also a way of thinking, resulting from the preferred lifestyle. The context for discussing mountain fashion is the travel habits of the 19th century. This text was written from an anthropology and visual sociology perspective, based on the analysis of visual materials (photos, drawings, sketches, paintings, and postcards) as well as textual documentary materials (guidebooks and storytelling dedicated to the Tatras from 19th century). The narrative is supplemented by contextual references to fashion of the 20th and 21st centuries. The text is divided into three parts. The first part discusses “mountains as a fashion” and is a necessary introduction to the subject. The next section deals with the style of hiking up to the 1930s. of the 20th century, while the third part includes the details of clothing and mountain essentials.
References
Babbie Earl (2004), Badania społeczne w praktyce, przełożyli różni tłumacze, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Barnard Malcolm (2020), Introduction, [w:] Malcolm Barnard (red.), Fashion Theory. A Reader, London–New York: Routledge, s. 1–10.
Białka Marcin i in. (2021), Tatry, Gorce, Pieniny, Orawa i Spisz. Travelbook, Gliwice: Wydawnictwo Helion SA.
Chałubiński Tytus (1921), Sześć dni w Tatrach. Wycieczka bez programu, Kraków: Redakcja „Orlego Lotu” (Kraków: Krakowska Drukarnia Nakładowa).
Cunningham Patricia A. (2003), Reforming Women’s Fashion, 1850–1920. Politics, Health, and Art, Kent–London: Kent State University Press.
Eljasz [Eljasz-Radzikowski] Walery (1870), Ilustrowany przewodnik do Tatr, Pienin i Szczawnic, Poznań: Nakładem J.K. Żupańskiego.
Goszczyński Seweryn (1853), Dziennik z podróży do Tatrów, Petersburg: Nakładem B.M. Wolffa.
Gros Frédéric (2021), Filozofia chodzenia, przełożyła Ewa Kaniowska, Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
Jarecka Urszula (2011), Retoryka wizualności. Pokazać katastrofę, [w:] Anna Nita, Jacek Wasilewski (red.), Instrukcja obsługi tekstów. Metody retoryki, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, s. 177–196.
Karłowicz Mieczysław (2018), Z wędrówek samotnych, [w:] Justyna Nowicka (red.), Widok piękny bez zastrzeżeń. Fotografia tatrzańska Mieczysława Karłowicza, Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, s. 79–87.
Kasprowicz Jan (1898), Krzak dzikiej róży, Lwów: Towarzystwo Wydawnicze ([Lwów]: Piller i Sp.).
Nyka Józef (2007), Tatry polskie. Przewodnik, Latochrzew: Trawers.
Pink Sarah (2009), Etnografia wizualna. Obrazy, media i przedstawienie w badaniach, przełożyła Maria Skiba, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Rose Gillian (2010), Visual Methodologies. An Introduction to the Interpretation of Visual Materials, Los Angeles: Sage.
Sieradzka Anna (2013), Moda w przedwojennej Polsce. Codzienna, sportowa, wieczorowa, ślubna, dziecięca, bielizna, Warszawa: Dom Wydawniczy PWN.
Skłodowski Jan (red.) (1992), Zakopane i Tatry na starych pocztówkach, Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka.
Urry John (2007), Spojrzenie turysty, przełożyła Alina Szulżycka, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Wachowski Jacek (2018), O modzie i modach, [w:] Elżbieta Winiecka (red.), Mody. Teorie i praktyki, Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, s. 55–67.
Witkiewicz Stanisław (2021), Na przełęczy. Wrażenia i obrazy z Tatr, Dziekanów Leśny: Wydawnictwo LTW.
Zwoliński Tadeusz (1961), Tatry, uzupełnił Józef Nyka, Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka.
Żuławski Wawrzyniec (2012), Trylogia tatrzańska. Sygnały ze skalnych ścian; Tragedie tatrzańskie, Skalne lato, Warszawa: Sklep Podróżnika.
Aleksander Kotsis – Trip in the Tatra Mountains – MNK II-a-434 – National Museum Kraków.jpg (b.r.), https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Aleksander_Kotsis_-_Trip_in_the_Tatra_Mountains_-_MNK_II-a-434_-_National_Museum_Kraków.jpg (dostęp: 13.02.2025).
Bitwa pod Kannami. Hannibal dokonuje rzezi rzymskich wojsk (2023), https://historia.dorzeczy.pl/starozytnosc/467010/bitwapod-kannami-hannibal-i-rzez-rzymskich-wojsk.html (dostęp: 13.01.2025).
Caspar David Friedrich – Wanderer above the Sea of Fog.jpeg (b.r.), https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=127245432 (dostęp: 4.01.2025).
Decathlon (b.r.), Zawrat – szlak i przygotowanie. Jak pokonać szlak na Zawrat?, https://www.decathlon.pl/c/disc/zawrat-szlak-iprzygotowanie-jak-pokonac-szlak-na-zawrat_77a7bc3f-1683-4476-ae3a-c90f4fdd01e6 (dostęp: 5.01.2025).
Full List of Mount Everest Climbers(2025), https://haexpeditions.com/advice/list-of-mount-everest-climbers/ (dostęp: 2.05.2026).
Instagram (2026a), tatromaniak.pl, https://www.instagram.com/reel/DXRyBYyIE4_/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA== (dostęp: 2.05.2026).
Instagram (2026b), tatry_oficial, https://www.instagram.com/reel/DYZ8_rooycs/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA== (dostęp: 20.05.2026).
Jak się ubrać w góry – trekking (b.r.), https://attiq.net/blog/post/jak-sie-ubrac-w-gory-trekking.html (dostęp: 23.02.2025).
Olkuśnik Ewa (b.r.), Mroczna tajemnica Czerwonych Wierchów. Zaginięcie studentki Aldony Szystowskiej, https://www.historiaposzukaj.pl/wiedza,wydarzenia,1674,zaginiecie_aldony_szystowskiej.html (dostęp: 23.02.2025).
Ötzi’s clothing (b.r.), https://www.iceman.it/en/clothing/ (dostęp: 29.12.2024).
Polona (b.r.), https://polona.pl (dostęp: 2024–2025).
Sypią się mandaty w Tatrach. Sprawdź, czego absolutnie nie wolno robić (2022), https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C1416247%2Csypia-sie-mandaty-w-tatrach-sprawdz-czego-absolutnie-nie-wolno-robic.html (dostęp: 14.01.2025).
Tatrzański Park Narodowy (b.r.), Turystyka piesza, https://tpn.gov.pl/turystyka-piesza#Zasady%20korzystania%20z%20Parku (dostęp: 14.01.2025).
Walery Eljasz-Radzikowski – Przy Morskim Oku.jpg (b.r.), https://pl.wikipedia.org/wiki/Przy_Morskim_Oku_(obraz_Walerego_Eljasza-Radzikowskiego)#/media/Plik:Walery_Eljasz-Radzikowski_-_Przy_Morskim_Oku.jpg (dostęp: 13.02.2025).
YouTube (2023), Record number of climbers attempt to reach summit of Mount Everest, https://www.youtube.com/watch?v=w_YCNZCuC6s (dostęp: 14.01.2025).
z-ne.pl (b.r.), Bezpieczeństwo, porady, https://z-ne.pl/s,menu,1865,bezpieczenstwo,_porady.html (dostęp: 5.01.2025).
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
#/media/Plik:Walery_Eljasz-Radzikowski_-_Przy_Morskim_Oku.jpg){kind=link}