W „mikroświecie macierzyństwa” – doświadczanie samotności macierzyńskiej w badaniu autoetnograficznym

Colette Szczepaniak

doi:10.18778/1733-8069.18.4.06

Authors

Colette Szczepaniak Uniwersytet Szczeciński https://orcid.org/0000-0002-0496-4144

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.18.4.06

Keywords:

loneliness, motherhood, Goffman, frames, autoethnography

Abstract

The author uses autoethnography to analyze one of the “microworlds of motherhood”. The interpretation of this particular “microworld” in this text is made from the perspective of Erving Goffman’s “frame” as a scheme of interpretation “anchored” in the marinization of everyday life. The author, referring to the literature on research on motherhood and the feeling of loneliness, attempts to redefine the frame of a single mother. The autoethnographic approach here is a “frame performance” and an invitation for the readers to reflect on their own parental experiences and to delve into their own parental emotions.

Author Biography

Colette Szczepaniak, Uniwersytet Szczeciński

Mgr, autoetnografka, doktorantka w dziedzinie nauk społecznych, w dyscyplinie pedagogika na Uniwersytecie Szczecińskim. Jej zainteresowania naukowe to płeć i macierzyństwo w kontekstach społeczno-kulturowych, zastosowanie krytycznej analizy dyskursu w badaniach pedagogicznych, pedagogie publiczne oraz autoetnografia jako metoda badań nad kobiecością i macierzyństwem.

References

Adams Tony E., Manning Jimmie (2015) Autoethnography and Family Research. „Journal of Family Theory & Review”, no. 7, s. 350–366. DOI: https://doi.org/10.1111/jftr.12116

Bartosz Bogna, Bartak Katarzyna (2011) Zamierzona bezdzietność wyborem autobiograficznym współczesnych kobiet [w:] Bogna Bartosz, red., Wymiary kobiecości i męskości. Od psychobiologii do kultury. Warszawa: Wydawnictwo Eneteia, s. 275–300.

Błasiak Anna (2019) Między (nie)obecnością a zaangażowaniem. Rodzicielstwo rekonstruowane w ponowoczesności. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie.

Brzezińska Anna (2004) Społeczna psychologia rozwoju. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Budrowska Bogusława (2000) Macierzyństwo jako punkt zwrotny w życiu kobiety. Wrocław: Wydawnictwo Funna.

Czyżewski Marek (2010) Analiza ramowa, czyli „co tu się dzieje?”. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.

De Leersnyder Jozefien, Mesquita Batja, Kim Heejung S., Eom Kimin, Choi Hyewon (2014) Emotional fit with culture: Predictor of individual differences in relational well-being. „Emotion”, no. 14, s. 241–245. DOI: https://doi.org/10.1037/a0035296

Denzin Norman K. (2018) Performance autoethnography: Critical pedagogy and the politics of culture. London: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315159270

Ellis Carolyn (1993) “There are survivors”: Telling a story of a sudden death. „Sociological Quarterly”, no. 34, s. 711–730. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1533-8525.1993.tb00114.x

Ellis Carolyn (1998) What counts as scholarship in communication? An autoethnographic response. „American Communication Journal”, no. 1(2).

Ellis Carolyn (2001) With mother/with child: A true story. „Qualitative Inquiry”, no. 7, s. 598–616. DOI: https://doi.org/10.1177/107780040100700505

Ellis Carolyn (2004) The ethnographic I. A methodological novel about autoethnography. Oakland, CA: Walnut Creek.

Ellis Carolyn (2014) Seeking my brother’s voice: Holding onto long-term grief through photographs, stories, and reflections [w:] Eric D. Miller, red., Stories of complicated grief: A critical anthology. Washington, WA: National Association of Social Workers, s. 3–29.

Faulkner Sandra L. (2012) That baby will cost you: An intended ambivalent pregnancy. „Qualitative Inquiry”, no. 18, s. 333–340. DOI: https://doi.org/10.1177/1077800411431564

Faulkner Sandra L. (2014) Bad mom(my) litany: Spanking cultural myths of middle-class motherhood. „Cultural Studies ↔ Critical Methodologies”, no. 14, s. 138–146. DOI: https://doi.org/10.1177/1532708613512270

Ferdinand Regina (2022) An Autoethnography of African American Motherhood. Things I Tell My Daughter. New York, NY: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780367822897

Gajda Janusz (1987) Samotność i kultura. Warszawa: Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych.

Gajda Janusz (1997) Wartości w życiu człowieka. Prawda, miłość, samotność. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Gerson Kathleen (1985) Hard choices. How Women Decide about Work, Career, and Motherhood. Los Angeles, CA, London: University of California Press Berkeley.

Giddens Anthony (2007) Socjologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Giddens Anthony (2012) Nowoczesność i tożsamość. „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Goffman Erving (2010) Analiza ramowa. Esej z organizacji doświadczenia. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.

Graniewska Danuta, Krupa Krystyna, Balcerzak-Paradowska Bożena (red.) (1986) Samotne matki, samotni ojcowie. O rodzinach niepełnych w Polsce. Warszawa: Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych.

Janiszewski Ludwik (1971) Socjologiczne badania nad ludźmi morza. „Studia Socjologiczne”, nr 4(13), s. 123–147.

Janiszewski Ludwik (1986) Sukces małżeński w rodzinach marynarzy. Studium socjologiczne. Warszawa, Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kacperczyk Anna (2014) Autoetnografia – technika, metoda, nowy paradygmat? O metodologicznym statusie autoetnografii. „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. X, nr 3, s. 32–74. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.10.3.03

Kafar Marcin, Kacperczyk Anna (2020) Autoetnograficzne „zbliżenia” i „oddalenia”. O wędrującym pojęciu „autoetnografia” [w:] Marcin Kafar, Anna Kacperczyk, red., Autoetnograficzne „zbliżenia” i „oddalenia”. O autoetnografii w Polsce. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 11–24.

Kawula Stanisław (2014) Mozaikowość i koloryt współczesnej rodziny. Szkic do portretu [w:] Stanisław Kawula, Józefa Brągiel, Andrzej W. Janke, red., Pedagogika rodziny. Obszary i panorama problematyki. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, s. 367–400.

Konecki Krzysztof T. (2014) Socjologia poza socjologią? Postdyscyplinarność z perspektywy socjologicznej. Dylematy socjologii w epoce później nowoczesności [w:] Wielisława Warzywoda-Kruszyńska, red., Społeczeństwo, edukacja, praca. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 193–212. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-389-4.15

Kozak Stanisław (2010) Patologia eurosieroctwa w Polsce. Skutki migracji zarobkowej dla dzieci i ich rodzin, Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Kozielecki Józef (1996) Człowiek wielowymiarowy, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Kubinowski Dariusz (2013) Idiomatyczność, synergia, emergencja. Rozwój badań jakościowych w pedagogice polskiej na przełomie XX i XXI wieku. Lublin: Wydawnictwo Makmed.

Lee Katharine, Vasileiou Konstantina, Barnett Julie (2017) ‘Lonely within the mother’: An exploratory study of first-time mothers’ experiences of loneliness. „Journal of Health Psychology”, vol. 24(10), s. 1334–1344 DOI: https://doi.org/10.1177/1359105317723451

LeMasters Ersel E. (1957) Parenthood as Crisis. „Marriage and Family Living”, no. 19, s. 352–355. DOI: https://doi.org/10.2307/347802

Lopata-Znaniecka Helena (1971) Occupation: Housewife. New York, NY: Oxford University Press.

Mijuskovic Ben (2012) Loneliness in Philosophy, Psychology, and Literature. Bloomington, IN: iUniverse.

Moustakas Clark E. (1990) Loneliness. New York, NY: Simon & Schuster.

Nowicka-Kozioł Maria (2008) Samotność podmiotu ponowoczesnego. “Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Paedagogica”, I, folia 50, s. 43–52.

Ostrouch-Kamińska Joanna (2011) Rodzina partnerska jako relacja współzależnych podmiotów. Studium socjopedagogiczne rodziców przeciążonych rolami. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Pineau Elyse (2000) Nursing mother and articulating absence. „Text and Performance Quarterly”, no. 20, s. 1–19. DOI: https://doi.org/10.1080/10462930009366280

Pineau Elyse (2013) The kindness of (medical) strangers: An ethnopoetic account of embodiment, empathy, and engagement [w:] Mary E. Weems, red., Writings of healing and resistance. New York, NY: Peter Lang, s. 63–69.

Pleskot-Makulska Krystyna (2007) Teoria uczenia się transformatywnego autorstwa Jacka Mezirowa. „Rocznik Andragogiczny”, s. 81–96.

Pryszmont-Ciesielska Martyna (2013) „Mikroświaty macierzyństwa”. „Rocznik Andragogiczny”, nr 20, s. 357–366. DOI: https://doi.org/10.12775/RA.2013.023

Renzetti Claire M., Curran Daniel J. (2005) Kobiety, mężczyźni i społeczeństwo. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Ronai Carol Rambo (1995) Multiple Reflections of Childhood Sex Abuse: An Argument for a Layered Account. „Journal of Contemporary Ethnography”, vol. 23, no. 4, s. 395–426. DOI: https://doi.org/10.1177/089124195023004001

Ronai Carol Rambo (1998) Sketching With Derrida: An Ethnography of a Researcher/Erotic Dancer. „Qualitative Inquiry”, vol. 4(3), s. 405–420. DOI: https://doi.org/10.1177/107780049800400306

Schütz Alfred (2012) O wielości światów. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.

Stern Julian (2021) Introduction. Personhood, Alone and Together – Solitude, Silence and Loneliness in Context [w:] Julian Stern, Małgorzata Wałejko, Christopher A. Sink, Wong Ping Ho, red., The Bloomsbury Handbook of Solitude, Silence and Loneliness. London: Bloomsbury Publishing, s. 1–10. DOI: https://doi.org/10.5040/9781350162181.0007

Wałejko Małgorzata (2016) Osobno i razem. Personalistyczne wychowanie do samotności i wspólnoty. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

Wasilewska-Ostrowska Katarzyna Maria (red.) (2019) Różne oblicza samotności. Konteksty pedagogiczne. Warszawa: Wydawnictwo Difin.

Zawisza Ewa (2013) Solomatki. Współczesne samotne macierzyństwo w lustrze net-przestrzeni. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.

Zierkiewicz Edyta (2013) Prasa jako medium edukacyjne. Kulturowe reprezentacje raka piersi w czasopismach kobiecych. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.