Tönnies i społeczeństwo cywilne: Źródła nowoczesnej koncepcji społeczeństwa

Paweł Załęski

doi:10.18778/1733-8069.7.2.06

Authors

Paweł Załęski Instytut Filozofii i Socjologii PAN, Polska

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.7.2.06

Keywords:

Civil society, Civil code, Community

Abstract

While reading a Polish translation of Community and Society of Ferdinand Tönnies one may conclude that it is associationism that constitutes the main attribute of modern society. It is so because translator decided to write about association instead of society in a place of a word Gesellschaft. However, closer lecture makes one come to the conclusion that in his book Tönnies referred not only to the society but to a special kind of society – a civil society, that was also described as an economic society. According to Tönnies it is not associationism but economic activity that is a main attribute of the modern society.

Author Biography

Paweł Załęski, Instytut Filozofii i Socjologii PAN, Polska

Paweł Załęski, dr socjolog, zajmuje się m.in. historią koncepcji, epistemologią społeczną, socjologią historyczną. Bada historię relacji pomiędzy klasycznym republikanizmem a nowoczesnym liberalizmem. Stypendysta New School University. Pracuje w Zakładzie Społeczeństwa Obywatelskiego IFiS PAN.

References

Berlin, Isaiah (1991) Dwie koncepcje wolności i inne eseje. Przełożył D. Grinberg. Warszawa: Res Publica.

Bobbio, Norberto (1997) ʺSpołeczeństwo obywatelskieʺ. W: Ani książę, ani kupiec: obywatel. Idea społeczeństwa obywatelskiego w myśli współczesnej, pod redakcją J. Szackiego. Kraków: Znak.

Brunner, Otto, Werner Conze i Reinhart Koselleck (1979) Geschichtliche Grundbegriffe: historisches Lexikon zur politisch-sozialen Sprache in Deutschland, Band 2 E-G. Stuttgart: Klett-Cotta.

Constant, Benjamin (2003) Principles of Politics Applicable to All Governments. Indianapolis: Liberty Fund.

Engels, Fryderyk i Karol Marks (1960) Dzieła: Tom I. Warszawa: Książka i Wiedza.

Hegel, Georg (1958) Wykłady z filozofii dziejów. Przełożyli J. Grabowski, A. Landman. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Hegel, Georg (1969) Zasady filozofii prawa. Przełożył A. Landman. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Mill, John (1959) Utylitaryzm. O wolności. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Mill, John (1987) On Liberty. Harmondsworth: Penguin Books.

Panasiuk, Ryszard (1986) ʺJednostka i państwo w filozofii politycznej Heglaʺ. Colloquia Communia 1(24).

Parsons, Talcott i Neil Smelser (1956) Economy and Society: A Study in the Integration of Economic and Social Theory. Chicago: Chicago University Press.

Pełczyński, Zbigniew (1984) The State and Civil Society: Studies in Hegel's Political Philosophy. Cambridge: Cambridge University Press.

Pełczyński, Zbigniew (1998) Wolność, państwo, społeczeństwo: Hegel a problemy współczesnej filozofii politycznej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Polanyi, Karl (1944) The Great Transformation. Boston: Beacon Press.

Poulantzas, Nicos (1978) Political Power and Social Classes. London: Verso.

Riedel, Manfred (1970) Bürgerliche Gesellschaft und Staat: Grundproblem und Struktur der Hegelschen Rechtphilosophie. Neuwied: Luchterhand.

Riedel, Manfred (1984) Between Tradition and Revolution: The Hegelian Transformation of Political Philosophy. Cambridge: Cambridge University Press.

Szacki, Jerzy (2002) Historia myśli socjologicznej: Wydanie nowe. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Tönnies, Ferdinand (1896) Thomas Hobbes: Leben und Lehre. Stuttgart: Fromann.

Tönnies, Ferdinand (1921) Karl Marx: Leben und Lehre. Jena: Erich Lichtenstein.

Tönnies, Ferdinand (1940) Fundamental Concepts of Sociology (Gemeinschaft und Gesellschaft). New York: American Book Company.

Tönnies, Ferdinand (1944) Communauté et société. Catégories fondamentales de la sociologie pure. Paris: Les Presses universitaires de France.

Tönnies, Ferdinand (1955) Community and Association. London: Routledge & Kegan Paul.

Tönnies, Ferdinand (1957) Community and Society. East Lansing: Michigan State University Press.

Tönnies, Ferdinand (1975) ʺWspólnota i społeczeństwo jako typy więzi międzyludzkich.ʺ w: Elementy teorii socjologicznych: Materiały do dziejów współczesnej socjologii zachodniej, pod redakcją W. Derczyńskiego, A. Jasińskiej-Kania, J. Szackiego. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Tönnies, Ferdinand (1988) Wspólnota i stowarzyszenie: Rozprawa o komunizmie i socjalizmie jako empirycznych formach kultury. Przełożyła M. Łukasiewicz. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Tönnies, Ferdinand (2001) Community and Civil Society. Cambridge: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511816260

Tönnies, Ferdinand (2008) Wspólnota i stowarzyszenie: Rozprawa o komunizmie i socjalizmie jako empirycznych formach kultury. Przełożyła M. Łukasiewicz. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Załęski, Paweł (2005) ʺPubliczne ciało: Koncepcja cywilizowanego stowarzyszenia w dobie klasycyzmuʺ. Studia Socjologiczne 17/2005.

Załęski, Paweł (2008) ʺEtymologia społeczeństwa obywatelskiego: O problemie tłumaczenia nowoczesnej koncepcji bürgerliche Gesellschaftʺ. Acta Philologica 34/2008.

Załęski, Paweł (2011) ʺOd klasycznego republikanizmu do nowoczesnego liberalizmu: Jak arystokratyczną filozofię polityczną Hobbesa zdezawuował Hegel swym burżuazyjnym projektemʺ. Przegląd Filozoficzno-Literacki 1/2011.