Komu wolno pójść na randkę? O seksualności osób z niepełnosprawnościami

Milena Trojanowska

doi:10.18778/1733-8069.16.3.04

Autor

Milena Trojanowska Uniwersytet Łódzki, Szkoła Doktorska Nauk Społecznych https://orcid.org/0000-0002-9684-4624

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.16.3.04

Słowa kluczowe:

niepełnosprawność, seksualność, związki, interakcjonizm symboliczny

Abstrakt

Seksualność to nieoderwalna część naszej tożsamości. Poza grupą osób aseksualnych większa część społeczeństwa urodziła się i żyje jako istoty seksualne. Prawa biologii nie zawsze jednak wcielane są w konstruowane społecznie znaczenia. Czy kobiety z niepełnosprawnościami – w oczach społeczeństwa, partnerów i swoich – mają prawo pójść na randkę? Czy wolno im dbać o realizowanie potrzeb seksualnych? Jakie aktywności seksualne opisują społecznie akceptowane skrypty seksualne? Na te pytania spróbuję odpowiedzieć na podstawie analizy literatury oraz wyników badań własnych zrealizowanych w grupie kobiet żyjących z niepełnosprawnościami (stwardnienie rozsiane) i ich partnerów, a także na podstawie badań zrealizowanych w grupie osób niemających na co dzień kontaktu z osobami z niepełnosprawnościami.

Biogram autora

Milena Trojanowska - Uniwersytet Łódzki, Szkoła Doktorska Nauk Społecznych

Milena Trojanowska, socjolog, badaczka zajmująca się tematyką niepełnosprawności. Główne obszary zainteresowań to definiowanie niepełnosprawności, seksualność osób z niepełnosprawnościami, metodologia badań jakościowych. Doktorantka Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych, Uniwersytet Łódzki.

Bibliografia

Bourdieu Pierre (2005) Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia. Przełożył Piotr Biłos. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Deklaracja praw seksualnych (2003) „Seksuologia Polska”, t. 1, nr 1, s. 1−2.

Foucault Michel (1998) Podmiot i władza. „Lewą Nogą”, nr 9, s. 174–192. DOI: https://doi.org/10.3828/cfc.1985.9.2.003

Freud Sigmund (1999) Trzy rozprawy z teorii seksualnej [w:] Freud Sigmund, Życie seksualne. Warszawa: Wydawnictwo KR, s. 37−54.

Fundacja Kulawa Warszawa (2019) Przychodzi baba do lekarza [dostęp 2 lutego 2020 r.]. Dostępny w Internecie: https://www.kulawawarszawa.pl/wp-content/uploads/2019/03/Fundacja_Kulawa_Warszawa_dost%C4%99pno%C5%9B%C4%87_gabi-net%C3%B3w_ginekologicznych.pdf

Gagnon John, Simon William (1973) Sexual conduct. The social sources of human sexuality. Chicago: Aldine.

Glaser Barney G., Strauss Anselm L. (2016) Świadomość umierania. Przełożył Paweł Tomanek. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.

Goffman Erving (2005) Piętno. Przełożyły Aleksandra Dzierżyńska, Joanna Tokarska-Bakir. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Hawkes Gail (2002) A sociology of sex and sexuality. Philadelphia: Open University Press.

Hinc-Wirkus Magdalena (2017) „Upośledzony” seks, czyli o seksualności osób z niepełnosprawnością w Polsce. „Czasopismo Pedagogiczne”, t. 1, s. 22–29.

Hunt Xanthe (2017) Dating persons with physical disabilities: the perceptions of South Africans without disabilities. „Culture, Health and Sexuality”, vol. 20, s. 141–155. DOI: https://doi.org/10.1080/13691058.2017.1334964

Kochanowski Jacek (2013) Socjologia seksualności. Marginesy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Konecki Krzysztof (2000) Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Nguyen Thi T. A. (2019) Sexual experiences of people with physical disabilities in Vietnam. „Sexuality and Disability”, vol. 37, s. 25–39. DOI: https://doi.org/10.1007/s11195-018-09557-0

Niedbalski Jakub, Racław Mariola, Żuchowska-Skiba Dorota (2017) Wstęp. W kierunku nowego paradygmatu niepełnosprawności. „Acta Universitatis Lodziensis”, t. 60, s. 5–12. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-600X.60.01

Polskie Towarzystwo Stwardnienia Rozsianego (2006) SM i najważniejsze fakty. Warszawa: Polskie Towarzystwo Stwardnienia Rozsianego.

Rubin Gayle (2004) Rozmyślając o seksie: zapiski o sprawie radykalnej teorii polityki seksualności. Przełożyła Joanna Mizielińska. „Lewą nogą”, t. 16, s. 164–224.

Rzeźnicka-Krupa Joanna (2019) Społeczne ontologie niepełnosprawności. Ciało. Tożsamość. Performatywność. Kraków: Wydawnictwo Impuls.

Santos Ana C, Santos Ana L. (2018) Yes, we fuck! Challenging the misfit sexual body through disabled women’s narratives. „Sexualities”, vol. 21, s. 303–318. DOI: https://doi.org/10.1177/1363460716688680

Seidman Steven (2012) Społeczne tworzenie seksualności. Przełożył Paweł Tomanek. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Shakespeare Tom (2000) Disabled Sexuality: Toward Rights and Recognition. „Sexuality and Disability”, vol. 18, s. 159–166. DOI: https://doi.org/10.1023/A:1026409613684

Siebers Tobin (2012) A sexual culture for disabled people [w:] McRuer Robert, Mollow Anna, red., Sex and Disability. London: Duke University Press, s. 37–53. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctv11smzjb.5

Smith Rainey Sarah (2018) The pleasures of care. „Sexualities”, vol. 21, s. 271–286. DOI: https://doi.org/10.1177/1363460716688677

Tarasoff Lesley A. (2015) Experiences of Women With Physical Disabilities During the Perinatal Period: A Review of the Literature and Recommendations to Improve Care. „Health Care for Women International”, vol. 36, s. 88–107. DOI: https://doi.org/10.1080/07399332.2013.815756

Tepper Mitchell S. (2000) Sexuality and Disability: The Missing Discourse of Pleasure. „Sexuality and Disability”, vol. 18, s. 283–290. DOI: https://doi.org/10.1023/A:1005698311392

Walentynowicz Halina (2018) Społeczne prognozy Marksa. „Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria”, nr 4, s. 203–216.

Wendell Susan (1989) Toward a feminist theory of disability. „Hypatia”, vol. 4, no. 2, s. 104–124. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1527-2001.1989.tb00576.x

Wiliński Mateusz (2010) Modele niepełnosprawności: indywidualny – funkcjonalny – społeczny [w:] Anna Brzezińska, Radosław Kaczan, Karolina Smoczyńska, red., Diagnoza potrzeb i modele pomocy dla osób z ograniczeniami sprawności. Warszawa: Scholar, s. 15–59.