Zmiany w aktywności społecznej mieszkańców wsi
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-600X.95.03Słowa kluczowe:
aktywność społeczna, formy działania społecznego, wieś, organizacje pozarządoweAbstrakt
Aktywność społeczna mieszkańców wsi przyjmuje wiele form. Pierwszym celem rozważań podjętych w niniejszym artykule jest analiza współczesnego obrazu wiejskiej aktywności społecznej ze szczególnym uwzględnieniem przekształceń wiejskiego sektora organizacji pozarządowych. Zaprezentowane zostaną wyniki badań sondażowych przeprowadzonych w 2024 roku na reprezentatywnej próbie dorosłych mieszkańców gmin wiejskich. Drugim celem jest wskazanie możliwych kierunków przemian tej aktywności w perspektywie kolejnej dekady. W tej części rozdziału analizie poddane zostaną wywiady swobodne przeprowadzone w 2025 roku z liderami lokalnych grup działania z różnych regionów kraju. Badania służą identyfikacji działań społecznych podejmowanych częściej lub rzadziej przez mieszkańców wsi oraz nakreśleniu perspektywy rozwoju wiejskich organizacji pozarządowych.
Bibliografia
Adamiak P., Biejat M., Charycka B. (2016), Ochotnicze straże pożarne – lokalne centra kultury. Raport z badań 2016, Stowarzyszenie Klon/Jawor, Pracownia Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Warszawa.
Boguszewski R. (2022), Religijność młodzieży, [w:] Młodzież 2021, CBOS. Opinie i Diagnozy, nr 49.
Budzich-Tabor U. (2023), Polska wieś: odporna i elastyczna, [w:] M. Halamska, M. Kłodziński, M. Stanny (red.), Polska wieś 2044. Wizja rozwoju, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN, Warszawa, s. 15–25. DOI: https://doi.org/10.53098/978-83-89900-71-5_2
Charycka B., Gumkowska M. (2019), Między wzrostem a rozwojem. Zmiany w sektorze pozarządowym w Polsce, „Trzeci Sektor”, nr 48(04), s. 26–40.
Chomiuk A., Starnawska M. (2016), Społeczni, ale czy przedsiębiorczy? Gotowość organizacji pozarządowych do ekonomizacji, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 455, s. 44–66.
Ciepielewska-Kowalik A. (2018), Koprodukcja w Polsce: od rozpoznania do badań? Rozważania wstępne, „Problemy Polityki Społecznej”, nr 40, s. 51–67.
Feliksiak M. (2024), Stosunek do związków partnerskich, CBOS, komunikat 7/2024.
Gawron J. (2023), Koprodukcja usług społecznych źródłem osobistej i społecznej produktywności osób starszych. Studium socjologiczne na przykładzie beneficjentów Programu Wieloletniego „Senior+”, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Katowice. DOI: https://doi.org/10.31261/PN.4156
Głowacki M. (2024), Wieś – życie we wspólnocie, CBOS, Warszawa.
Gorlach K. (2001), Świat na progu domu. Rodzinne gospodarstwa rolne w Polsce w obliczu globalizacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.
Goszczyński W., Knieć W., Kamiński R. (2013), Dylemat linoskoczka, czyli o profesjonalizacji autentyczności i perspektywach rozwoju organizacji pozarządowych na wsi i w małych miastach, Forum Aktywizacji Obszarów Wiejskich, Warszawa.
Halamska M., Kłodziński M., Stanny M. (2023), Wizje po przejściach, [w:] M. Halamska, M. Kłodziński, M. Stanny (red.), Polska wieś 2044. Wizja rozwoju, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN, Warszawa, s. 7–14. DOI: https://doi.org/10.53098/978-83-89900-71-5_1
Heffner K., Klemens B. (2017), Koprodukcja usług publicznych na obszarach wiejskich w Polsce, „Studia Obszarów Wiejskich”, nr 47, s. 7–21. DOI: https://doi.org/10.7163/SOW.47.1
Kamiński R., Sitek A. (2019), Wiejskie organizacje społeczne, [w:] M. Halamska, M. Stanny, J. Wilkin (red.), Ciągłość i zmiana. Sto lat rozwoju polskiej wsi, t. 1, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 421–454.
Leśniak-Moczuk K. (2011), Instytucje społeczne w wiejskiej przestrzeni społecznej, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica”, nr 37, s. 27–48.
Pacut A. (2024), Komercjalizacja organizacji pozarządowych w Polsce. Rekomendacje dla decydentów publicznych, „Studia BAS”, nr 4, s. 63–90. DOI: https://doi.org/10.31268/StudiaBAS.2024.24
Piasecki A., Ptak A. (2019), Wiejska społeczność w procesie kreowania władz lokalnych, [w:] M. Halamska, M. Kłodziński, M. Stanny (red.), Ciągłość i zmiana. Sto lat rozwoju polskiej wsi, t. 2, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 673–697.
Rosner A., Stanny M. (2018), Rozważania o pojęciu i procesie dezagraryzacji polskiej wsi, „Wieś i Rolnictwo”, nr 2(179), s. 281–292. DOI: https://doi.org/10.53098/wir022018/14
Sadłoń W. (2019), Ciągłość i zmiana wiejskich parafii katolickich, [w:] M. Halamska, M. Kłodziński, M. Stanny (red.), Ciągłość i zmiana. Sto lat rozwoju polskiej wsi, t. 2, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 351–387.
Stankiewicz J., Seiler B. (2013), Profesjonalizacja jako czynnik sukcesu polskich organizacji pozarządowych, „Zarządzanie i Finanse”, nr 4(2), s. 341–353.
Sułkowski Ł., Ignatowski G. (2020), Impact of Covid-19 pandemic on organization of religious behaviour in different Christian denominations in Poland, „Religions”, nr 11(5). DOI: https://doi.org/10.3390/rel11050254
Sztompka P. (2007), Zaufanie. Fundament społeczeństwa, ZNAK, Kraków.
Śpiewak R., Goszczyński W. (2024), Wiejskie organizacje pozarządowe 20 lat po rozszerzeniu Unii Europejskiej. Przegląd wybranych wskaźników odporności, [w:] P. Chmieliński, G. Gorzelak (red.), Polska wieś i polskie rolnictwo. 20 lat w Unii Europejskiej, IRWiR PAN, Warszawa, s. 393–414. DOI: https://doi.org/10.53098/978-83-89900-78-4_21
Wygnański J.J. (2008), Ekonomizacja organizacji pozarządowych. Możliwość czy konieczność?, Stowarzyszenie Klon/Jawor, Warszawa.
Zajda K. (2011), Nowe formy kapitału społecznego wsi: studium przypadku lokalnych grup działania z województwa łódzkiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Zajda K. (2022), Wdrażanie innowacji społecznych przez wiejskie organizacje pozarządowe i lokalne grupy działania, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź. DOI: https://doi.org/10.18778/8220-724-8
Zajda K., Mazurek D. (2023), Public institutions and NGOs cooperation for social innovations in post-socialist rural Poland, „European Countryside”, nr 14(4), s. 623–637. DOI: https://doi.org/10.2478/euco-2022-0031
Zegar J. (2019), Rolnictwo w przestrzeni społeczno-ekonomicznej Polski, [w:] M. Halamska, M. Kłodziński, M. Stanny (red.), Ciągłość i zmiana. Sto lat rozwoju polskiej wsi, t. 2, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa, s. 879–908.
Zegar J. (2024), Co i jak określa wizję wsi 2024, [w:] M. Halamska, M. Kłodziński, M. Stanny (red.), Polska wieś 2044. Wizja rozwoju, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN, Warszawa, s. 173–180. DOI: https://doi.org/10.53098/978-83-89900-71-5_26
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
