On not Yielding to Temptation

Karolina Dobrosz-Michiewicz

doi:10.18778/1505-9057.54.12

Autor

Karolina Dobrosz-Michiewicz M.A.; University of Lodz, Faculty of Philology, Chair of Journalism and Social Communication https://orcid.org/0000-0002-9911-0650

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.54.12

Słowa kluczowe:

osobowość, pokusa, legalizm moralny i prawny, normy społeczne

Abstrakt

Fenomen ulegania pokusie doczekał się wielu opracowań na gruncie badań etnograficznych, socjologicznych czy też nauki o moralności. Inaczej rzecz ta wygląda w przypadku rozważań prowadzonych na gruncie psychologii społecznej. Dokonany przeze mnie przegląd literatury w tym zakresie wskazuje na istnienie dwóch dominujących perspektyw badawczych, przyjmowanych w badaniach nad sytuacją ulegania pokusie: perspektywy właściwej psychologii resocjalizacyjnej, ujmującej zjawisko w kategoriach zachowań, oraz perspektywy psychologii moralności. Wyniki badań pokazujące, iż ludzie w większości przypadków skłonni są np. ulegać pokusom łatwych korzyści, mimo deklarowanego uznania dla norm prawnych i etycznych zakazujących zawłaszczania cudzego mienia, stały się punktem wyjścia rozważań autorki niniejszego artykułu. Co jeszcze, jeśli nie legalizm prawny, może być buforem powstrzymującym człowieka w sytuacji pokusy? Jaką rolę w tym zakresie odgrywa nasza osobowość? Artykuł prezentuje wyniki badań nad zależnością pomiędzy zmiennymi osobowościowymi a uleganiem pokusie przez człowieka.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

Karolina Dobrosz-Michiewicz - M.A.; University of Lodz, Faculty of Philology, Chair of Journalism and Social Communication

Karolina Dobrosz-Michiewicz – M.A.; she is a psychologist, linguist and a specialist in cultural studies, since 2012 she has been an assistant lecturer at the Department of the Theory and Practice of Communication, Chair of Journalism and Social Communication, University of Lodz. Her academic interests include cognitive science, mainly the area of the study of language, literature and culture, and intercultural psychology, particularly in the context of the study of human motivational processes, including the correlations between them in various social contexts. She is the author of 19 articles published in academic journals and monographs.

Bibliografia

Aronson E., Wilson T.D., Akert R.M., Psychologia społeczna – serce i umysł, trans. A. Bezwinska, E. Hornowska, Zysk i S-ka, Poznań 2004.

Brzozowski P., Drwal R., Kwestionariusz osobowości Eysencka. Polska adaptacja EPQ-R. Podręcznik, Pracownia Testów Psychologicznych, Warszawa 1995.

Drwal R., Adaptacja kwestionariuszy osobowości. Wybrane zagadnienia i techniki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995.

Hall C.S., Lindzey G., Teorie osobowości, trans. collective work, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998.

Kosewski M., Agresywni przestępcy, Wiedza Powszechna, Warszawa 1977.

Kosewski M., Ludzie w sytuacji pokusy i upokorzenia, Wiedza Powszechna, Warszawa 1985.

Kucharewicz J., Psychologiczna analiza procesów motywacyjnych przestępstw popełnianych przez nieletnich (na przykładzie przestępstw agresywnych i nieagresywnych), Katowice 2008, doctoral dissertation prepared at the University of Silesia, Faculty of Pedagogy and Psychology.

Oleś P., Wprowadzenie do psychologii osobowości, Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Warszawa 2003.

Pospiszyl K., Psychologiczna analiza wadliwych postaw społecznych młodzieży, PWN, Warszawa 1973.

Pospiszyl K., Psychopatia. Istota, przyczyny i sposoby resocjalizacji antysocjalności, PWN, Warszawa 1985.

Pospiszyl K., Żabczyńska E., Psychologia dziecka niedostosowanego społecznie, PWN, Warszawa 1980.

Problemy psychologiczno-psychiatryczne w procesie karnym, J.M. Stanik (ed.), Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1985.

Psychologiczne i psychiatryczne opiniodawstwo sądowe w ramach nowych uregulowań prawnych, J.M. Stanik, Z. Majchrzyk (eds.), Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2001.

Sosnowski T., “Lęk jako stan i jako cecha w ujęciu Charlesa D. Spielbergera”, Przegląd Psychologiczny 1997, vol. 20, no. 2, pp. 349–359.

Sosnowski T., Wrześniewski K., “Polska adaptacja inwentarza STAI do badania stanu i cechy lęku”, Przegląd Psychologiczny 1983, vol. 26, no. 2, pp. 393–412.

Stanik J.M., “Diagnozowanie niedostosowania społecznego i asocjalności”, [in:] Resocjalizacja. Teoria i praktyka pedagogiczna, J.M. Stanik, B. Urban (eds.), vol. 1, PWN, Warszawa 2007, pp. 168–203.

Stanik J.M., “Warunki opiekuńczo-wychowawcze w rodzinie, radzenie sobie z wymaganiami szkolnymi a stopień ryzyka przestępczości nieletnich”, [in:] Przestępczość nieletnich. Aspekty psychospołeczne i prawne, J.M. Stanik, L. Woszczek (eds.), Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2005.

Stanik J.M., “Wybrane koncepcje i wyniki badań kryminologicznych a perspektywy resocjalizacji”, [in:] Resocjalizacja. Teoria i praktyka pedagogiczna, J.M. Stanik, B. Urban, Warszawa 2007, pp. 116–136.

Strelau J., Psychologia temperamentu, 2nd edition, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002.

Zaleski Z., Woźnicka A., “Uleganie pokusie czynu nielegalnego z perspektywy psychologicznej”, Prakseologia 2003, issue 143, pp. 331–349.