Węgierskie poimki a polskie przyimki wtórne – ujęcie porównawcze w aspekcie (glotto)dydaktycznym
DOI:
https://doi.org/10.18778/0860-6587.27.05Słowa kluczowe:
poimek, przyimek wtórny, język polski, język węgierskiAbstrakt
Język węgierski jest językiem bezprzyimkowym. W polszczyźnie natomiast można wyodrębnić dwie grupy przyimków – pierwotne i wtórne. Odpowiednikiem węgierskim polskich przyimków pierwotnych jest syntetyczna forma kazualna, np.: Łódźban ‘w Łodzi’, natomiast ekwiwalentem przyimków wtórnych są poimki (postpozycje), np.: az apámnak köszönhetően ‘dzięki mojemu ojcu’, az egyetemmel szemben ‘naprzeciwko uniwersytetu’. W języku węgierskim wyodrębnia się trzy grupy poimków: łączące się z nominativem, np. a professzor szerint ‘według profesora’, łączące się z przypadkami zależnymi, np. az úton keresztül ‘przez drogę’, zawierające afiks dzierżawczy, np. az anyám ellenére ‘na przekór mojej matce’. Zrozumienie obu systemów i ich praktyczne opanowanie jest poważnym wyzwaniem dla uczących (się). Mimo odrębności genetycznych i typologicznych istnieje bardzo wysoki stopień ekwiwalencji w strukturach obu języków, obejmującej zarówno warstwę leksykalną, jak i gramatyczną.
Bibliografia
Bajerowa I., 1964, Kształtowanie się polskiego języka literackiego w XVIII wieku, Wrocław.
Balogh J., 2000, A névutó, w: B. Keszler (red.), Magyar grammatika, Budapest, s. 261–265.
Balogh J., 2000, A névszóragozás, w: B. Keszler (red.), Magyar grammatika, Budapest, s. 183–208.
Csapláros I., 1963, Zarys elementarnej gramatyki węgierskiej, Warszawa–Łódź.
Elert T., 1995, Eesti grammatika, Tallinn.
Keszler B., 2000, A határozószó, w: B. Keszler (red.), Magyar grammatika, Budapest, s. 209–222.
Krążyńska Z., 2015, Staropolskie konstrukcje z przyimkami. Krótka synteza, „LingVaria”, nr 20, s. 193–204. https://doi.org/10.12797/LV.20.2015.20.15 DOI: https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.20.15
Milewska B., 2003, Przyimki pierwotne we współczesnej polszczyźnie, Gdańsk.
Miodunka W., 1992, Język polski jako obcy. Programy nauczania na tle współczesnej polszczyzny, Kraków.
Polański K., 1993, Aglutynacja, w: K. Polański (red.), Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Wrocław.
Przybylska R., 2002, Polisemia przyimków polskich w świetle semantyki kognitywnej, Kraków.
Stefańczyk W., 2018, Polskie przyimki pierwotne a przypadki analityczne w węgierskiej perspektywie porównawczej, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 25, B. Grochala, I. Dembowska-Wosik (red.), s. 69–76. https://doi.org/10.18778/0860-6587.25.06 DOI: https://doi.org/10.18778/0860-6587.25.06
Stopa R., Garlicki B, 1966, Mały słownik suahilijsko-polski i polsko-suahilijski, Warszawa.
Tokarski J., 2001, Fleksja polska, Warszawa.
Velcsov M., 1991, A szófajok, w: J. Bencédy, P. Fábián, E. Rácz, M. Velcsov (red.), A mai magyar nyelv, Budapest, s. 11–56.
Wojan K., 2016, Język fiński w teorii i praktyce, Gdańsk.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
