Tematyka mniejszości etnicznych w ujęciu glottodydaktycznym – rozważania teoretyczne i badanie ankietowe

Barbara Łukaszewicz

doi:10.18778/0860-6587.29.22

Authors

Barbara Łukaszewicz Uniwersytet Warszawski, Wydział Polonistyki, Centrum Języka Polskiego i Kultury Polskiej dla Cudzoziemców POLONICUM, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa https://orcid.org/0000-0002-2320-8934

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.29.22

Keywords:

Polish as a foreign language, teaching Polish as a foreign language, teaching Polish culture, ethnic minorities

Abstract

The aim of the article was to present the issue of ethnic minorities in Poland in the context of teaching Polish language and culture as foreign ones. The text describes the most important aspects related to such communities in Poland and reflects on the title issues during classes for foreigners who learn Polish. The work also contains theoretical findings situating the subject of ethnic minorities in the area of cultural geography. It also includes the results of a study on the knowledge of Polish language learners on the topic and their preferences concerning discussing minority issues during Polish language and Polish culture classes. The group of respondents included 91 participants of Polish language courses at the B2, C1 and C2 levels, and the presented data was obtained with the use of a survey consisting of questions mainly in the form of cafeteria-style checklist. Most of the respondents were able to name two or one ethnic minority, and expressed the willingness to explore the subject matter and include it in the curriculum of Polish language and Polish culture. The largest number of respondents declared their interest in monuments and tourist attractions related to the culture of ethnic minorities in Poland, which is included in the summary of the article and the proposals for practical use of the conclusions drawn from the described study. The theoretical analysis and interpretation of the survey results showed that the subject of ethnic minorities is an element of interest for foreigners learning about Polish society.

Author Biography

Barbara Łukaszewicz, Uniwersytet Warszawski, Wydział Polonistyki, Centrum Języka Polskiego i Kultury Polskiej dla Cudzoziemców POLONICUM, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa
Senior Assistant (research-teaching staff) in the POLONICUM Centre (University of Warsaw, Faculty of Polish Studies)
Additional Information
- Member of the Group of Examiners, appointed by the State Commission for the Certification of Proficiency in Polish as a Foreign Language, Ministry of Science and Higher Education
Discipline of Science
Linguistics

ORCID: 0000-0002-2320-8934
Research Interests
- developing cultural and intercultural competence
- methodology of teaching Polish culture as a foreign one
- languaculture/linguaculture in glottodidactics
- cultural and intercultural linguistics
- knowledge about Polish society in educating foreigners
- expressing emotions in a foreign language and foreign culture
- autonomy and reflective practice in the process of learning a foreign language
Education
- 2020 – Ph.D. in Humanities (Linguisitcs), Faculty of Polish Studies, University of Warsaw (thesis „Expressing Negative Emotions in Teaching Polish as a Foreign Language”)
- 2018 – B.A. in Norwegian Philology, professional specialization: Polish-Norwegian translation, Department of Scandinavian Studies, SWPS University
- 2015 – Postgraduate Program „Polish Language Glottodidactics – Teaching Polish as a Foreign Language”, Faculty of Polish Studies, University of Warsaw
- 2015 – M.A. in Polish Philology, Faculty of Polish Studies, Univeristy of Warsaw (thesis „Teaching Polish as a Foreign Language to the Native Speakers of Swedish. The Linguacultural Aspect”)
- 2013 – B.A. in Polish Philology, professional specialization: „Philology for the Media”, Faculty of Polish Studies, Universisty of Warsaw
Professional Activity Beyond the University of Warsaw
- SWPS University
- Open University of the Warsaw University of Life Science
- Vistula University
International Activity
- Polish Institute in Tbilisi: guest lecture at the 4th Virtual Polish Language Festival in Georgia, March 2022
- University of Vienna: Polish language class and lectures at the Polish-Austrian College, July 2018
Courses Taught in the Academic Year 2021/2022
- B2 Polish Language Class
- A2 Polish Language Class
Membership in Polish Associations
- Editorial Board of „The POLONICUM Quarterly”, 2018 – 2019
Publications
Articles in Peer-reviewed Journals and Book Chapters

– Kształtowanie kompetencji międzykulturowej w nauczaniu polszczyzny w dobie pandemii – zmiany, ograniczenia, możliwości, „Postscriptum Polonistyczne”, Vol. 28, Iss. 2 (2021), pp. 1–13.

– Socjologiczne aspekty wyrażania emocji negatywnych za pomocą języka polskiego jako obcego. In: Bezdroża glottodydaktyki polonistycznej. Studia, rozprawy i szkice, eds. G. Leszczyński, A. Zieniewicz, Warsaw 2021, pp. 76-88.

– O nauczaniu wyrażania emocji negatywnych na lekcji języka polskiego jako obcego, „Acta Universitatis Lodziensis”, Vol. 27, Iss. 1 (2020), pp. 469-482.

– Wyrażanie emocji negatywnych w nauczaniu języka polskiego jako obcego i kultury polskiej jako obcej – wybrane aspekty. In: Nowe perspektywy w nauczaniu języka polskiego jako obcego V, eds. E. Kubicka, M. Berend, A. Walkiewicz, Toruń 2020, pp. 133-143.

– M.O. Janik, O. Szymańska, B. Łukaszewicz, Setninger i norsk og polsk – definisjoner og inndelinger, „Folia Scandinavica Posnaniensia”, Vol. 25, Iss. 1 (2018), pp. 22-40.

– Marginesy, przemilczenia, wykluczenia. Tabu w glottodydaktyce polonistycznej. In: Kultury obrazu-tabu-edukacja, eds. I. Copik, B. Kita, Katowice 2018, pp. 177-191.

– Survival po polsku. Potrzeby komunikacyjne cudzoziemców rozpoczynających naukę języka polskiego. In: Multi-Lingua-Didactica 2, eds. M. Marcinkowska-Bachlińska, E. Curkan-Dróżka, Łódź 2017, pp. 88-102.

– Kilka ostrych słów, czyli co o emocjach negatywnych mówią podręczniki do nauki języka polskiego jako obcego. In: Emocje–język–literatura, ed. D. Saniewska, Cracow 2016, pp. 365-382.

Articles in „The POLONICUM Quarterly”

– Dołożyć ci jeszcze? Czasowniki prefiksalne na bazie -łożyć i -kładać, Vol. 30 (2018), pp. 31-38.

– Mylące podobieństwo. O paronimach na lektoracie języka polskiego, Vol. 30 (2018), pp. 18-26.

– Kuchary, Płock i Felicjanów – mazowieckie ślady różnych wyznań, Vol. 26 (2017), pp. 54-57.

– Kevin, Cola i mandarynki, czyli alternatywne sposoby mówienia o Bożym Narodzeniu na lektoracie jpjo, Vol. 23 (2016), pp. 18-24.

– Najtrudniejszy pierwszy krok. Lodołamacze na lekcji jpjo, Vol. 21 (2016), pp. 28-31.

– „To samo niebo”, czyli Warszawa wczoraj i dziś w materiałach audiowizualnych, Vol. 20 (2015), pp. 22-25.

– „Tysiące podziękowań i tego samego”. Porównanie wybranych form grzecznościowych w języku szwedzkim i polskim, Vol. 19 (2015), pp. 20-25.

– Wyemituj siebie i ucz się polskiego. O wykorzystaniu portalu YouTube w nauce języków obcych na przykładzie kanałów do nauki języka polskiego jako obcego, Vol. 18 (2015), pp. 36-40.

Educational materials

– Barbara Łukaszewicz, Aleksandra Święcka, Piotr Garncarek, Zdaj się na polski! Zeszyt ćwiczeń B1, Start Polish Publisher, Warsaw 2022. [originator, head of the authors’ team, co-author]

– Barbara Łukaszewicz, Natalia Yaumen, Aleksandra Święcka, Piotr Garncarek, Zdaj się na polski! Podręcznik kursowy przygotowujący do egzaminu certyfikatowego na poziomie B1, Start Polish Publisher, Warsaw 2022. [originator, head of the authors’ team, co-author]

All the texts, their summaries in English and the introduction to the coursebook are available on the page Researchgate.net.

References

Ambroch M. i in., 2018, 100 lat Polski w liczbach. 1918–2018, Warszawa.

Czerkies T., 2014, Polonocentryzm jako niezbywalny element tożsamości (o etnocentryzmie, etnorelatywizmie, akulturacji oraz kulturach centrum i peryferii), w: A. Mielczarek, A. Roter-Bourkane, M. Zduniak-Wiktorowicz (red.), Sukcesy, problemy i wyzwania w nauczaniu języka polskiego jako obcego, Poznań, s. 37–49.

Dorocki S., 2008, Kultura w aspekcie badań geograficznych, w: Tożsamość kulturoznawstwa, red. A. Pankowicz, J. Rokicki, P. Plichta, Kraków, s. 283–287.

Dz.U. 2017 poz. 823, Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym.

Dziadzia B., 2014, Naznaczeni popkulturą. Media elektroniczne i przemiany prowincji, Gdańsk.

Garncarek P., 2013, Jak korzystać z badań nad geografią kulturową w nauczaniu języka polskiego jako obcego, w: J. Mazur, M. Małyska, K. Sobstyl (red.), Glottodydaktyka polonistyczna w obliczu dynamiki zmian językowo--kulturowych i potrzeb społecznych, T. 1, Lublin, s. 139–144.

Giza A. i in., 2012, Mieszkańcy Polski, w: A. Giza, M. Sikorska (red.), Współczesne społeczeństwo polskie, Warszawa, s. 17–59.

GUS, 2012, Raport z wyników. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011, Warszawa.

GUS, 2021, Harmonogram publikacji wyników NSP, https://stat.gov.pl/spisy-powszechne/nsp-2021/harmonogram-publikacji-wynikow-nsp-2021/ [13.03.2022].

Janowska I. i in., 2016, Programy nauczania języka polskiego jako obcego. Poziomy A1–C2, Kraków.

Jasiewicz Z., 2004, Rodzina, społeczność lokalna i grupa etniczna w Polsce i Azji Środkowej: studia i szkice etnologiczne zebrane i wydane z okazji siedemdziesiątej rocznicy urodzin autora, Poznań.

Kłoskowska A., 2012, Kultury narodowe u korzeni, Warszawa.

NCK, 2022, Przejrzysty ojczysty, https://www.youtube.com/hashtag/przejrzystyojczysty [04.04.2022].

Nikitorowicz J., 2009, Edukacja regionalna i międzykulturowa, Warszawa.

Piwońska Z. (red.), 2001, Edukacja regionalna. Poradnik dla nauczycieli szkoły podstawowej, Rzeszów.

Po prostu Grzymkowski, 2021, Kurpie – pierwsi snajperzy, którzy znają się na palmach, https://www.youtube.com/watch?v=77csGrsAKoo [04.04.2022].

Rokita Z., 2020, Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku, Wołowiec.

Seretny A., Lipińska E., 2021, Poziom B2 jako węzłowy etap w osiąganiu biegłości językowej, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 28, s. 21–46. https://doi.org/10.18778/0860-6587.28.02 DOI: https://doi.org/10.18778/0860-6587.28.02

Siuciak M., 2010, Język śląski – problem terminologiczny czy społeczny?, „Białostockie Archiwum Językowe”, nr 10, s. 267–277. DOI: https://doi.org/10.15290/baj.2010.10.19

Wordwall, b.r.w., Społeczności etniczne w Polsce, https://wordwall.net/pl/resource/471928/geografia/spo%C5%82eczno%C5%9Bci-etniczne-w-polsce [03.04.2022].

ZPE, b.r.w., Mniejszości narodowe II RP i konflikty na tle narodowościowym, https://zpe.gov.pl/a/mniejszosci-narodowe-ii-rp-i-konflikty-na-tle-narodowosciowym/DRP76tecq [07.03.2022].