Tłumaczenie jako prymarne narzędzie glottodydaktyczne w kształceniu translatologicznym. Uwagi wstępne

Kamil Szafraniec

doi:10.18778/0860-6587.29.07

Autor

Kamil Szafraniec Uniwersytet im. Jana Gutenberga w Moguncji, Zakład Polonistyki, Wydział Translatoryki, Lingwistyki i Kulturoznawstwa (FTSK), An der Hochschule 2, 76726 Germersheim, Niemcy https://orcid.org/0000-0002-4533-8035

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.29.07

Słowa kluczowe:

glottodydaktyka, przekładoznawstwo, nauczanie języka polskiego jako obcego, kształcenie tłumaczy, ESOKJ

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest nakreślenie problematyki nauczania języków obcych w ramach studiów przekładoznawczych. Autor postuluje, że tłumaczenie – jako czynność mediacyjna – powinno być nieodzowną częścią nie tylko zajęć typowo translacyjnych, ale również językowych. Mediacja zajmuje istotne miejsce w Europejskim Systemie Opisu Kształcenia Językowego, a jej potencjał wydaje się być wciąż niedoceniany. Jedną z metod nauczania wykorzystujących wielojęzyczność i mediację jest tzw. podejście plurilingwalne (zintegrowane), którego celem jest kształcenie plurilingwalnej kompetencji komunikacyjnej (PKK), a tym samym wspieranie komunikacji interlingwalnej i interkulturowej. W ostatniej części artykułu przeanalizowano podział kompetencji translatorskich zaproponowany przez grupę badawczą PACTE (2018).

Bibliografia

Berlitz M. D., 1907, The Berlitz Method for Teaching Modern Languages, New York.

Broeck R., 1978, The concept of equivalence in translation theory. Some critical reflections, w: J. S. Holmes, J. Lambert, R. Broeck (red.), Literature and Translation, Leuven, s. 29–47.

Delisle J., Lee-Jahnke H., Cormier C., 1998, Terminologie de la Traduction, Translation Terminology, Terminologia de la Traduccion, Terminologie der Übersetzung, Philadelphia. DOI: https://doi.org/10.1075/fit.1

Delisle J., Lee-Jahnke H. (red.), 1998, Enseignement de la traduction et traduction dans l’enseignement, University of Ottawa Press / Les Presses de l’Université d’Ottawa. DOI: https://doi.org/10.26530/OAPEN_579204

Delisle J., Lee-Jahnke H., Cormier M. C. (red.), 2006, Terminologia tłumaczenia, przekład i adaptacja T. Tomaszkiewicz, Poznań.

Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie, 2003, przeł. W. Martyniuk, Warszawa.

Garncarek P., 2006, Przestrzeń kulturowa w nauczaniu języka polskiego jako obcego, Warszawa.

Gatenby E. V., 1967, Translation in the classroom, w: W. R. Lee (red.), ELT Selections 2: Articles from the Journal ‘English Language Teaching’, London, s. 65–70.

Gębal P. E., 2014, Glottodydaktyka porównawcza jako nowa subdyscyplina glottodydaktyki, w: „Lingwistyka Stosowana” 10, s. 37–49.

Gonzáles Davies M., 2012, The role of the Translation in Other Learning Context: Towards Acting Interculturally, w: S. Hubscher-Davidson, M. Borodo (red.), Global Trends in Translator and Interpreter Training, s. 161–179.

Harris B., Sherwood B., 1978, Translation as an Innate Skill, w: D. Gerver, W. Sinaiko (red.), Language, Interpretation and Communication, s. 155–170, New York & London. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-4615-9077-4_15

Krings H. P., 1986, Was in den Köpfen von Übersetzern vorgeht, Tübingen.

Kußmaul P., 1995, Training the Translator, Amsterdam/Philadelphia. DOI: https://doi.org/10.1075/btl.10

Kußmaul P., 2000, Kreatives Übersetzen, Tübingen.

Lado R., 1964, Language Teaching: A Scientific Approach, New York.

Lörscher W., 1991, Translation Performance, Translation Process, and Translation Strategies, Tubingen.

Malmkjær K., 2008, Language learning and translation, w: Y. Gambier, L. van Doorslaer (red.), Handbook of translation studies, s. 185–190, Amsterdam. DOI: https://doi.org/10.1075/hts.1.lan1

Malmkjær K. (red.), 1998, Translation and Language Teaching: Language Teaching and Translation, Manchester.

Martyniuk W., 2021, ESOKJ 2020: nowy, zmodernizowany europejski system opisu kształcenia językowego. DOI: https://doi.org/10.31261/PS_P.2021.28.12

PACTE Group, Amparo Hurtado Albir (principal investigator), Anabel Galán-Mañas, Anna Kuźnik, Christian Olalla-Soler, Patricia Rodríguez-Inés & Lupe Romero (research team, in alphabetical order), 2018, „Competence levels in translation: working towards a European framework”, w: „The Interpreter and Translator Trainer”, 12:2, s. 111–131, DOI: 10.1080/1750399X.2018.1466093 DOI: https://doi.org/10.1080/1750399X.2018.1466093

Presas M., 2000, Bilingual Competence and Translation Competence, w: Ch. Schäffner, B. Adab, Developing Translation Competence, Amsterdam/Philadelphia, s. 19–31. DOI: https://doi.org/10.1075/btl.38.04pre

Pym A., 2010, Exploring Translation Theories, London and New York. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203869291

Szafraniec K., 2020, Kształcenie kompetencji translatorycznej. Wstępne rozważania teoretyczne, w: G. Zarzycka, B. Grochala (red.), „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, t. 27, Łódź, s. 407–419. DOI: https://doi.org/10.18778/0860-6587.27.23

Vinay J. P., Darbelnet J., 1958, Stylistique Comparée du Francais et del’ Anglais: Méthode de Traduction, Paris.

Zarzycka G., 2008, Opis pedagogiki zorientowanej na rozwój kompetencji i wrażliwości interkulturowej, w: W. Miodunka, A. Seretny (red.), W poszukiwaniu nowych rozwiązań. Dydaktyka języka polskiego jako obcego u progu XXI wieku, Kraków, s. 63–78.

Zarzycka G., 2018a, Mediacja kulturowa jako niedoceniony wymiar glottodydaktyki, w: P. Potasińska, M. Stasieczek-Górna (red.), Wyzwania glottodydaktyki polonistycznej. Życie zaczyna się po sześćdziesiątce, Warszawa, s. 117–131.

Zarzycka G, 2018b, Podejście interkulturowe w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Bilans i perspektywy, w: A. Achtelik, K. Graboń (red.), Polonistyka na początku XXI wieku. Diagnozy, koncepcje, perspektywy, t. V: W kręgu (glotto)dydaktyki, red. naukowa całości (t. I–VI) J. Tambor, Katowice, s. 534–548.

https://www.postscriptum.us.edu.pl/wp-content/uploads/2021/12/11_Martyniuk.pdf [04.06.2022].