„Non omnis moriar”. O nawiązaniach do antyku w hiszpańskich przekładach wierszy Wisławy Szymborskiej

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-0319.28.12

Słowa kluczowe:

poezja, przekład, hermeneutyka, Wisława Szymborska, non omnis moriar

Abstrakt

The primary objective of this article is to examine the Spanish translations of three poems by Wisława Szymborska in which the Horatian formula Non omnis moriar appears: The Rest, Autotomy, The Great Number. This well-known literary motif is open to diverse interpretations in each of the translations discussed. The analytical and interpretative remarks are an expression of a hermeneutic reading (based on the understanding of hermeneutic translation criticism by Piotr De Bończa Bukowski and Beata Piecychna), in which the adequacy of the translation in relation to the original is not the primary concern. Instead, the value of the translation as an interpretatively inspiring poetic text is emphasised. 

Biogram autora

  • Maria Judyta Woźniak - Uniwersytet Łódzki

    Dr Maria Judyta Woźniak – Assistant Professor at the Chair of Spanish Philology of the University of Lodz, at the Department of Spanish Language Literature. A master’s degree in Romance, Polish and Classical philology, the doctoral thesis at the University of Warsaw in 2014. Academic interests: translation studies, poetry, comparative literature studies. Her achievements include among others an original monograph W poszukiwaniu harmonii istnienia. Studium porównawcze poezji Antonia Colinasa i Zbigniewa Herberta (2020), scientific articles on the litanic verse on the Iberian Peninsula, editing, in cooperation with Adriana Grzelak-Krzymianowska, of a monograph volume Rzym a Półwysep Iberyjski. Różnorodność relacji od starożytności po współczesność (2019), translations of literary and scientific texts. 

Bibliografia

Balcerzan, E. (2009). Jedno- oraz dwu(wielo)języczność literackich „światów”. Teksty Drugie 6. 9–20.

Baranowska, M. (2014). Wisława Szymborska, poeta de la conciencia del ser. In: M. Filipowicz-Rudek, J.C. Vidal (eds.). El gran número. Fin y principio y otros poemas. Madryt: Hiperión. 17–43.

Borkowska G. (1996). Szymborska eks-centryczna. W: S. Balbus, D. Wojda (red.). Radość czytania Szymborskiej. Wybór tekstów krytycznych. Kraków: Wydawnictwo Znak. 139–153.

Burzka-Janik, M. (2012). O iluzoryczności sztuki – jedynej formy ocalenia. W: M. Burzka-Janik. „Tyle naraz świata…”. Szkice o poezji Wisławy Szymborskiej. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego. 75–111.

De Bończa Bukowski, P. (2021). Krytyka przekładu literackiego jako dialog. Model hermeneutyczny. Przekładaniec 42. 14–39. https://doi.org/10.4467/16891864PC.21.016.14327 DOI: https://doi.org/10.4467/16891864PC.21.016.14327

Heydel, M. (2006). Zwrot kulturowy w badaniach nad przekładem. Teksty Drugie 6. 21–33.

Jarniewicz, J. (2018). Tłumacz między innymi. Wrocław: Ossolineum.

Jarzębski, J. (1996). Zamiast wstępu: Kilka zdań o wstydzie istnienia. W: J. Jarzębski et al. Szymborska. Szkice. Warszawa: Open.

Karwowska, B. (2024). Non omnis moriar. Teksty Drugie 1. 308–321. DOI: https://doi.org/10.18318/td.2024.1.21

Ligęza, W. (2001). O poezji Wisławy Szymborskiej. Świat w stanie korekty. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Markowski, M.P. (2023). Czytanie Szymborskiej (1). W: M.P. Markowski, Interpretacja 1, Gdańsk: słowo/obraz/terytoria. 436–444.

Neuger, L. (1996). Wysławianie Wisławy Szymborskiej. W: J. Jarzębski et al. Szymborska. Szkice. Warszawa: Open. 99-103.

Piecychna, B. (2019). Rozumienie, dzieje, dialog. Kompetencje tłumacza w hermeneutyce filozoficznej Hansa-Georga Gadamera. Białystok: Wydawnictwo Prymat.

Rubio Tovar, J. (2013). Literatura, historia y traducción. Granada: Ediciones de la Discreta.

Skubalanka, T. (2008). Herbert, Szymborska, Różewicz. Studia stylistyczne. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. 43–94.

Szymborska, W. (2014). El gran número. Fin y principio y otros poemas. M. Filipowicz-Rudek, J.C. Vidal (eds.). Madryt: Hiperión.

Szymborska, W. (2017). Poesía no completa. G. Beltrán, A.A. Murcia (ed., trad.). Meksyk: Tezontle.

Szymborska, W. (2018). Antología poética. E. Bortkiewicz (ed.). Madryt: Visor Libros.

Szymborska, W. (2020). Paisaje con grano de arena. A.M. Moix, J.W. Sławomirski (ed.). Barcelona: Lumen.

Szymborska, W. (2023). Wiersze wszystkie. Kraków: Znak.

Ungar, S. (2010). „Pisanie językami”. Rozważania o dziele tłumaczonym. W: T. Bilczewski (red.). Niewspółmierność. Perspektywy nowoczesnej komparatystyki. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. 531–546.

Wojda, D. (1996). „Spisane na wodzie Babel”. Przemilczenie a strategie retoryczne Wisławy Szymborskiej”. W: S. Balbus, D. Wojda (red.). Radość czytania Szymborskiej. Wybór tekstów krytycznych. Kraków: Wydawnictwo Znak. 201–211.

Pobrania

Opublikowane

2025-10-30

Jak cytować

Woźniak, Maria Judyta. 2025. “„Non Omnis moriar”. O nawiązaniach Do Antyku W hiszpańskich przekładach Wierszy Wisławy Szymborskiej”. Collectanea Philologica, no. 28 (October): 173-92. https://doi.org/10.18778/1733-0319.28.12.