Wiersz "Do przyjaciółki" ze zbioru "Carmina Rivipullensia" – głos w dyskusji o przekładach średniowiecznej poezji łacińskiej
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-0319.25.05Słowa kluczowe:
Carmina Rivipullensia,, Pieśni z Ripoll, Ad amicam, średniowieczna liryka miłosna, przekład, translatorykaAbstrakt
The article is a voice in the discussion on contemporary translations of medieval Latin poetry: accepted and possible ways of translating Latin poetry for todayʼs readers, situated within the field of translation studies and poetics – it is part of the research on the reception of the ancient tradition, of which translations are a particular manifestation. The subject of interest is a poem from the medieval collection Carmina Rivipullensia: the only existing collection of Latin love lyric of the Middle Ages from Spain. It testifies to the very lively presence of the Latin poetic tradition in the Iberian Peninsula at that time.
This article presents a translatorʼs proposal, accompanied by a commentary, in which arguments for the chosen solutions are indicated. The aim of the article is to present the translatorʼs ideas, mainly concerning the chosen strategy for the translation of the rhymes in Latin medieval poetry, which are an important feature of the Songs.
Bibliografia
Barańczak, S. (2004). Mały, lecz maksymalistyczny manifest translatologiczny, albo: Tłumaczenie się z tego, że tłumaczy się wiersze również w celu wytłumaczenia innym tłumaczom, iż dla większości tłumaczeń wierszy nie ma wytłumaczenia. W: S. Barańczak, Ocalone w tłumaczeniu. Kraków: Wydawnictwo a5.
Bohuszewicz, P. (2008). „Po co literaturze dawnej współczesna teoria?”. Litteraria Copernicana 2. 9–27.
Cancionero de Ripoll. Carmina Rivipullensia (1986). Opr., tłum., wstęp i komentarz J.L. Moralejo. Barcelona: BOSCH.
Castro, E. (1994). La poesía litúrgica en el monasterio de Ripoll durante el siglo XI: tropos del introito y prosa en honor de Sta. Cecilia (Barcelona, Arch. Cor. Arag., Ripoll 52, f. 210). W: M.I. Toro Pascua (red.). Actas del III Congreso de la Asociación Hispánica de Literatura Medieval, Vol. 1. 241–254.
Danek, Z. (2003). „Łódzkie przekłady poematu Lukrecjusza De rerum natura”. Collectanea Philologica 7. 37–62.
Deyermond, A. (1989). „Traditional Images and Motifs in the Medieval Latin Lyric Author(s)”. Romance Philology 43(1). 5–28.
Dronke, P. (1979). „The Interpretation of the Ripoll Love-Songs”. Romance Philology 1(33). 14–42.
Guerard, A.L. (1940), Preface to World Literature. New York: H. Holt.
Heszen, A. (2016). „Greckie i łacińskie średniowiecze w nie-liturgicznej poezji: Kasja Mniszka i Carmina Buranaˮ, Przekładaniec 32. 7–27. https://doi.org/10.4467/16891864PC.16.001.6541 DOI: https://doi.org/10.4467/16891864PC.16.001.6541
Jarniewicz, J. (2014). https://xiegarnia.pl/wideo/jerzy-jarniewicz-wywiad-czesc-i/ (28.07.2022)
Latzke, T. (1974–1975). „Die Carmina erotica del Ripollsammlung”, Mittellateinisches Jahrbuch 10.
Lukrecjusz Karus Tytus (1923). O rzeczywistości [De rerum natura] ksiąg sześć. Tłum. i wstępem poprzedził A. Krokiewicz. Lwów, Warszawa.
Moralejo, J.L. (1975). „Notas al texto de los Carmina erotica Rivipullensia”. Studi Medievali XVI. 877 i nast.
Moralejo, J.L. (1986). Introducción. W: Cancionero de Ripoll. Carmina Rivipullensia. Tekst, tłum., wstęp i komentarz J.L. Moralejo. Barcelona: BOSCH. 19–125.
Nicolau dʼOlwer, Ll. (1923). „LʼEscola poètica de Ripoll en eis segles X–Xin”, Anuari de lʼInstitut dʼEstudis Catalans 6, 1915–1919.
Offermanns, W. (1970). Die Wirkung Ovids auf die literarische Sprache der lateinischen Liebesdichtung des 11. Und 12 Jahrhunderts. Wuppertal: Henn.
Opara, K. (2013). „Rymy częstochowskie w poezji polskiej – ujęcie ilościowe”. Polonica XXXIII I. Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN. 285–296.
Porębowicz, E. (1959). Pieśni ludowe celtyckie, germańskie, romańskie. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza.
Pszczołowska, L. (1970). „Boje o rym”. Pamiętnik Literacki 61/4. 161–177.
Rubio Tovar, J. (2013). Literatura, historia y traducción. Madrid: Ediciones de la Discreta.
Skwara, M. (2012). „Kłopotliwi mistrzowie, czyli o rymotwórcach tłumaczących literaturę antyczną”. Przekładaniec 26. 150–164.
Sławiński, T. (1988). Wokół teorii języka poetyckiego. W: H. Markiewicz (red.). Problemy teorii literatury, Seria I. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
