Praca dla Polski. Działalność niepodległościowa oraz udział Błażeja Stolarskiego w odbudowie struktur państwowych w latach 1914–1922

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/1506-6541.26.04

Słowa kluczowe:

Błażej Stolarski, I wojna światowa, niepodległość

Abstrakt

Celem artykułu jest omówienie udziału Błażeja Stolarskiego w budowie zrębów niepodległej Rzeczypospolitej w okresie I wojny światowej i kadencji Sejmu Ustawodawczego, na trzech uzupełniających się płaszczyznach aktywności. Pierwsza odnosi się do działalności konspiracyjnej oraz rozwoju kariery politycznej i parlamentarnej Stolarskiego, członka Polskiej Organizacji Wojskowej, Tymczasowej Rady Stanu Królestwa Polskiego, ministra rolnictwa w rządzie Jędrzeja Moraczewskiego, a także prezesa Polskiego Stronnictwa Ludowego „Wyzwolenie” i szefa jego frakcji parlamentarnej. Drugi obszar jego zainteresowań, szczególnie istotny w momencie odbudowy tożsamości narodowej i instytucji suwerennego państwa, odnosi się do kwestii związanych z szerzeniem oświaty w społeczeństwie, tworzeniem na wsi szkół i bibliotek oraz rozwojem samorządu powiatowego. Trzecia sfera zaangażowania Błażeja Stolarskiego wiąże się z jego pracą w organizacjach społecznych i gospodarczych, w szczególności w Centralnym Związku Kółek Rolniczych. Aktywność na tym ostatnim polu miała głębszy państwowotwórczy podtekst, sprowadzający się do kształtowania wśród chłopów postaw przywiązania do niepodległej ojczyzny przy jednoczesnym zobowiązaniu ich do wypełniania obowiązków wobec państwa.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Archiwum Akt Nowych, Centralne Towarzystwo Rolnicze

Archiwum Państwowe w Krakowie, Naczelny Komitet Narodowy

Archiwum Państwowe w Łodzi, Zbior drukow i pism ulotnych

Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim. Oddział w Tomaszowie Mazowieckim, Akta Gminy Będkow

Archiwum Zakładu Historii Ruchu Ludowego, Frankowski T., Proby opanowania ruchu chłopskiego przez Narodową Demokrację w Krolestwie Polskim. Narodowy Związek Chłopski, Warszawa1961, maszynopis.

Biblioteka Uniwersytetu Łodzkiego, Oddział Zbiorow Specjalnych Rękopisy Błażeja Stolarskiego

Zespoł Szkolno-Gimnazjalny w Będkowie Goliński W., Kronika szkolna 7. klasowej Szkoły Powszechnej w Będkowie, gm. Będkow, pow. brzeziński Okręgu Szkolnego Łodzkiego, [b.m.], rękopis.

Dąbrowska M., Dzienniki, t. 1, Warszawa 1997.

Dziennik Praw Państwa Polskiego 1919

„Polak” 1916

„Przewodnik Kołek i Społek Rolniczych w Krolestwie Polskim” 1917

Sprawozdania stenograficzne posiedzeń Sejmu Ustawodawczego 1919, 1920

„Wyzwolenie” 1918, 1919, 1920, 1935, 1936

Badziak K., W oczekiwaniu na przełom. Na drodze od odrodzenia do załamania państwa polskiego: listopad 1918–czerwiec 1920, Łodź 2004.

Bogusławski A., Ruch ludowy w czasie wojny 1914–1918 w Krolestwie Polskim w świetle wspomnień, „Roczniki Dziejow Ruchu Ludowego” 1959, nr 1.

Borkowski J., Ludowcy w II Rzeczypospolitej, cz. 1, Warszawa 1987.

Giza S., Błażej Stolarski 1880–1939, [w:] Przywodcy ruchu ludowego. Szkice biograficzne, red. A. Więzikowa, Warszawa 1968.

Holzer J., Molenda J., Polska w pierwszej wojnie światowej, Warszawa 1967.

Honowski F., Parlament i rząd w Polsce niepodległej. Część prawno-polityczna. Słowo wstępne, rok 1918, Warszawa 1938.

Honowski F., Prawno-polityczne dążenia wsi polskiej na tle literatury ludowej: rok 1918–1938, Warszawa 1939.

Kisielewski T., Heroizm i kompromis. Portret zbiorowy działaczy ludowych, cz. 2, Warszawa 1979.

Klimek J., Park Amunicyjny Legionow Polskich w Łodzi, „Niepodległość” 1934, t. 9.

Konefał J., Aleksander Zawadzki – „Ojciec Prokop” (1859–1926), „Roczniki Dziejow Ruchu Ludowego” 1986, nr 26.

Łuczak A., Samorząd terytorialny w programach i działalności stronnictw ludowych 1918–1939, Warszawa 1973.

Marszałek P.K., Najwyższe władze wojskowe w systemie ustrojowym II Rzeczypospolitej, Wrocław 2011.

Marszałek P.K., Rada Obrony Państwa z 1920 roku. Studium prawno historyczne, „Acta Universitatis Wratislaviensis”, nr 2758, Prawo CCXCIV, Wrocław 1995.

Mieczkowski A., Błażej Stolarski 1880–1939. Życie, działalność, poglądy, Lublin 1998.

Molenda J., Polskie Stronnictwo Ludowe w Krolestwie Polskim 1915–1918, Warszawa 1965.

Paczkowski A., Wincenty Witos, premier rządu polskiego 24 VII 1920–13 IX 1921, 28 V–14 XII 1923, 10 V–14 V 1926, [w:] Prezydenci i premierzy Drugiej Rzeczypospolitej, red. A. Chojnowski, P. Wrobel, Wrocław 1992.

Pająk J., O rząd i armię. Centralny Komitet Narodowy (1915–1917), Kielce 2003.

Pajewski J., Odbudowa państwa polskiego 1914–1918, Warszawa 1985.

Perzyna P., Błażej Stolarski 1880–1939. Biografia społecznika, działacza gospodarczego i polityka, Łodź–Warszawa 2017.

Perzyna P., Błażej Stolarski. Droga do awansu cywilizacyjnego chłopa polskiego w latach 1900–1918, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 1997, t. 60. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6050.60.01

Perzyna P., Błażej Stolarski – sylwetka działacza wszechstronnego, „Roczniki Dziejow Ruchu Ludowego” 2018, nr 37.

Pęcherski M., Świątek M., Organizacja oświaty w Polsce w latach 1917–1977. Podstawowe akty prawne, Warszawa 1978.

Roszkowski W., Najnowsza historia Polski 1914–1939, Warszawa 2011.

Samuś P., Życie polityczno-społeczne, [w:] Łodź. Dzieje miasta, t. 1, red. B. Baranowski i J. Fijałek, Warszawa–Łodź 1988.

Socha J., Błażej Stolarski (1880–1939). Szkic do biografii, [w:] Z dziejow ruchu ludowego w regionie łodzkim, red. W. Piątkowski, Warszawa 1992.

Stolarski B., Chłop a reformy rolne, Warszawa 1919.

Stolarski B., Działacz społeczny na wsi, „Wyzwolenie” 1936, nr 30.

Stolarski B., Działacz społeczny na wsi, „Wyzwolenie” 1936, nr 31.

Stolarski B., Jakie winno być wspołdziałanie wojta i pisarza, „Wyzwolenie” 1918, nr 57.

Stolarski B., Kilka uwag o naszej gminie, „Wyzwolenie” 1918, nr 35.

Stolarski B., Obywatele, Wyborcy!, „Wyzwolenie” 1920, nr 33.

Stolarski B., Orka, „Wyzwolenie” 1935, nr 26.

Stolarski B., Po wyborach, „Wyzwolenie” 1919, nr 5.

Stolarski B., Sługocice. Obraz życia i pracy jednej wioski, Warszawa 1925.

Stolarski F., Towarzystwo „Uczelnia Polska” im. Kościuszki w Będkowie, „Roczniki Dziejow Ruchu Ludowego” 1972, nr 14.

Stolarski B., Związek drobnych rolnikow, „Przewodnik Kołek i Społek Rolniczych w Krolestwie Polskim” 1917, nr 7.

Thugutt S., Autobiografia, Warszawa 1984.

Zieliński H., Historia Polski 1914–1939, Wrocław 1982.

Pobrania

Opublikowane

2020-12-30 — zaktualizowane 2021-03-10

Wersje

Numer

Dział

Articles

Jak cytować

Perzyna, Paweł. (2020) 2021. “Praca Dla Polski. Działalność niepodległościowa Oraz Udział Błażeja Stolarskiego W Odbudowie Struktur państwowych W Latach 1914–1922”. Zeszyty Wiejskie 26 (March): 87-107. https://doi.org/10.18778/1506-6541.26.04.