Uwagi o pradziejowej gospodarce rolnej na Pojezierzu Kaszubskim i w Borach Tucholskich w świetle kryteriów morfologicznych położenia osadnictwa pradziejowego

Bagniewski Z., Mezolityczne społeczności myśliwsko-rybackie południowej części Pomorza Kaszubskiego. Acta Universitatis Wratislaviensis, Nr 901, Studia Archeologiczne 1987, z. 17, s. 140.

Bartkowski T., Środowisko przyrodnicze grodu średniowiecznego w Lądzie nad Wartą Środkową. [w:] W. Błaszczyk (red.), Gród wczesnośredniowieczny w Lądzie nad środkową Wartą, Poznań 1978, s. 13-31.

Berglund B., Miotk G., The human impact on the vegetation of Bory Tucholskie on the basis of palynological investigations. Acta Universitatis Lodziensis, Folia Archaeologica 1992, Nr 16, s. 267-273. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6034.16.29

Berglund B., Bogaczewicz-Adamczak B., Miotk-Szpiganowicz G., Vegetation history, human impact and development of the lakes in the Bory Tucholskie area. Pomerania Questiones Geographicae 1993, 15/16 (1989/1990), s. 11-22.

Berglund B., Hjelmroos-Ericsson M., Bogaczewicz-Adamczak B., Miotk G., The human impact in Bory Tucholskie, North Poland. A polish-swedish paleoecological research project. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archeologica 1990, Nr 13, s. 3-11. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6034.13.01

Bogaczewicz-Adamczak B., Latalowa M., The stratigraphic position of brackishwater bottom sediments from Lake Żarnowieckie (N Poland), Acta Palaeobotanica 1985, vol. 25, s. 139-148.

Bogaczewicz-Adamczak B., Drwal Jez., Gołębowski R., Król D., Miotk G., Studia archeologiczno-paleograficzne Kępy Ostrowskiej na Pobrzeżu Kaszubskim, Przegląd Archeologiczny 1987, nr 34, s. 49-81.

Borowik-Dąbrowska M., Uwagi botanika na marginesie pracy J. Kruka, Gospodarka w Polsce południowo-wschodniej w V-IlI tysiącleciu p. n. e., Archeologia Polski 1985, t. 30, z. 2, s. 411-434.

Borówko-Dłużakowa Z., Analiza pyłkowa osadów jeziornych w Lasce koło Brus na Pojezierzu Pomorskim, Kwartalnik Geologiczny 1962, Nr 6, s. 170-175.

Chmielewski S., Gospodarka rolna i hodowlana w Polsce w XIV i XV w., Studia z Dziejów Gospodarstwa Wiejskiego 1962, t. 5

Dembińska M., Zmiany w strukturze hodowli na ziemiach polskich we wczesnym średniowieczu, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej 1975, t. 23, s. 201-224.

Dymaczewski A., W sprawie przemian gospodarczych u schyłku starożytności w północno-środkowej Europie, Archeologia Polski 1963, t. VIII, s. 303-315.

Dzieduszycki W., Kupczycki M., Gopło. Przyroda i człowiek, Poznań 1993.

Felczak O., Najstarsze osadnictwo neolityczne w rejonie Jeziora Rokickiego, Pomorania Antiqua 1998, t. XVII, s. 9-29.

Gardawski A. Rozwój rolnictwa od VII do II w p.n.e. [w:] Zarys Historii Gospodarstwa Wiejskiego w Polsce, 1964, t.1, s. 93-119.

Gedl M., Stosunki gospodarcze, [w:] J. Kmieciński (red.), Pradzieje ziem polskich, t. I , cz. 2, PWN, Warszawa-Łódź 1989, s. 93-119.

Godłowski K., Źródła archeologiczne do dziejów rolnictwa w Polsce i stan ich opracowania, Studia z Dziejów Gospodarstwa Wiejskiego 1960, t. 3, s. 7-122.

Godłowski K. Problem przełomu w technice uprawy roli na ziemiach polskich w pierwszym tysiącleciu n.e., Studia z Dziejów Gospodarstwa Wiejskiego 1966, t. 8, s. 77-91.

Godłowski K. Człowiek a środowisko w okresie lateńskim, rzymskim i wędrówek ludów, [w:] J. Kozłowski, S. Kozłowski 1983 (red.), Człowiek i środowisko w pradziejach, PWN, Warszawa 1983, s. 286-308.

Grabarczyk T., Rozwój osadnictwa pradziejowego w Borach Tucholskich od schyłkowego paleolitu do III w. n.e., Łódź 1992.

Grabarczyk T., Kultura wielbarska na Pojezierzach Kaszubskim i Krajeńskim, Wydawnictwo UŁ, Łódź 1997.

Grzelakowska E., Środowiskowe uwarunkowania osadnictwa pradziejowego i wczesnośredniowiecznego w północnej części Borów Tucholskich, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archaeologica 1989, Nr 11, s. 151. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6034.11

Grzelakowska E. Próba rekonstrukcji zmian roślinności w okolicach osady kultury pomorskiej w Odrach na podstawie źródeł przyrodniczych (podsumowanie wstępnej fazy badań), Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archeologica 1990, Nr 13, s. 13-24. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6034.13.02

Grzelakowska E., Balwierz Z., Przyczynek do problematyki dynamiki osadnictwa w okolicach Leśna w Borach Tucholskich. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archeologica 1985, Nr 7, s. 3-13. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6034.07.01

Grzelakowska E., Balwierz Z., Próba korelacji faz osadnictwa pradziejowego z wynikami badań paleobotanicznych w mikroregionie oderskim. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archeologica 1992, Nr 16, s. 275-284. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6034.16.30

Hjelmroos M., The post-Glacial development of the Lake Wielkie Gacno, NW Poland. The human impact on the vegetation - recorded by means of pollen analysis and 14C dating. Acta Paleobotanica 1981, vol. XXI, no 2, s. 129-144.

Hjelmroos M., The Holocene development of the Lake Wielkie Gacno, NW Poland. A palaeoecological study. Acta Paleobotanica 1982, vol. XXII, no 1, s. 23-46.

Hjelmroos-Ericsson M., Holocene development of the Lake Wielkie Gacno area, northwestern Poland. University Lund, Department of Quaternary Geology Thesis 1981, vol. 10, s.1-101, Lund.

Henneberg M., Ostoja-Zagórski J., Próba rekonstrukcji gospodarki mieszkańców halsztackich grodów typu biskupińskiego, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej 1977, R. 25, nr 3, s. 319-340.

Jankowska D., Kultury pucharów lejkowatych i amfor kulistych na Pomorzu, [w:] red. T. Malinowski, Problemy epoki kamienia na Pomorzu, Słupsk 1983, s. 147-166.

Kępczyński K., Roślinność i historia torfowiska Siwe Bagno w Borach Tucholskich, Zeszyty Naukowe UMK, Seria Biologiczna 1958, t. 2, Nauki Matematyczno-Przyrodnicze, s. 87-116.

Kępczyński K., Noryśkiewicz B., Roślinność i historia torfowiska Fletnowo w pow. Grudziądzkim, Zeszyty Naukowe UMK, Seria Biologiczna 1968, z. 21, Nauki Matematyczno Przyrodnicze, z. 21, s. 49-95.

Kępczyński K., Noryśkiewicz B., Roślinność i historia torfowiska Korne na Pojezierzu Pomorskim, Acta Universitatis Nicolai Copernici, Seria Biologiczna 1982, z. 24, s. 3-37.

Kittel P., Warunki środowiskowe lokalizacji osadnictwa pradziejowego na Pojezierzu Kaszubskim i w północnej części Borów Tucholskich, Łódź 2003 (maszynopis pracy doktorskiej - w przygotowaniu do druku)

Kittel P., Twardy J., Wpływ pradziejowej aktywności ludzkiej na funkcjonowanie stoku w Wierzbowej (pradolina warszawsko-berlińska), [w:] red. J. Waga, K. Kocel, Człowiek w środowisku przyrodniczym - zapis działalności, Sosnowiec 2003, s. 68-73.

Klichowska M., Odciski zbóż i roślin strączkowych na ceramice kultury pomorskiej, Przegląd Archeologiczny 1962, t. 14, s. 142-151..

Klichowska M., Materiały roślinne z Pruszcza Gdańskiego (okres rzymski), Pomorania Antiqua 1968, t. Il, s. 283-286.

Klichowska M., Rośliny naczyniowe w znaleziskach kulturowych Polski północno-zachodniej, Poznań 1972.

Klichowska M., Zboże z osady z przełomu epoki brązu i żelaza w Juszkowie, gm. Pruszcz Gdański, Pomorania Antiqua 1979, t. VIII, s. 141-153.

Klichowska M., Struktury uprawne w epoce brązu i we wczesnej epoce żelaza na ziemiach polskich w świetle badań archeobotanicznych, Archeologia Polski 1984, t. XXIX, z. 1, s. 69-110.

Kmieciński J., O sposobach ustalania chronologii prahistorycznej orki w Odrach, w pow. chojnickim, Acta Archaeologica Lodziensia 1968, nr 17, s. 73-76.

Kmieciński J., Dynamika rozwoju społeczno-gospodarcza grup ludzkich w starożytności i we wczesnym średniowieczu na tle środowiska naturalnego w mikroregionie Tucholskim, Acta Universitatis Lodziensis 1990, Folia Archaeologica, z. 13, s. 57-83. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6034.13.07

Kobyliński Z., Struktury osadnicze na ziemiach polskich u schyłku starożytności i w początkach wczesnego średniowiecza, Ossolineum, Warszawa - Kraków - Gdańsk - Łódź 1988.

Kruk J., Zarys rozwoju rolnictwa neolitycznego w środowisku dorzecza górnej Wisły, [w:] J. Kozłowski, S. Kozłowski (red.) Człowiek i środowisko w pradziejach, PWN, Warszawa 1983, s. 267-275.

Kurnatowska Z., Kurnatowski S., Zasiedlenie regionu Lednicy w pradziejach i średniowieczu w świetle dotychczasowych badań, [w:] K. Tobolski (red.), Wstęp do paleoekologii Lednickiego Parku Krajobrazowego. Poznań 1991, s. 35-42.

Kurnatowski S., Uwagi o kształtowaniu się stref zasiedlania dorzecza Obry w czasie odśrodkowego okresu epoki brązu do późnego średniowiecza, Archeologia Polski 1963, t. VIII, z. 2, s. 181-218.

Kurnatowski S., Przemiany techniki uprawy roli w czasach między epoką brązową i wczesnym średniowieczem, a rozmieszczenie stref zasiedlenia, Studia z Dziejów Gospodarstwa Wiejskiego 1966, t. 8, s. 92-99.

Kurnatowski S., Osadnictwo i jego rola w kształtowaniu się krajobrazu, Folia Quaternaria 1968, z. 29, s.183-197.

Kurnatowski S., Uwagi o badaniach nad gospodarką żywnościową okresu wpływów rzymskich, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej 1975, t. 23, s. 77-97.

Kurnatowski S., Wczesnośredniowieczny przełom gospodarczy w Wielkopolsce oraz jego konsekwencje krajobrazowe i demograficzne, Archeologia Polski 1975, t. 20, s. 145-160.

Kurnatowski S., Przemiany gospodarki żywnościowej Słowian Połabskich, [w:] Słowiańszczyzna Połabska między Niemcami a Polską, Poznań 1981, s. 63-93.

Kurnatowski S., Wiślański T., Rola archeologii w badaniach historyczno-przyrodniczych nad przemianami środowiska geograficznego, Studia z Dziejów Gospodarstwa Wiejskiego 1966, t. 8, s. 49-56.

Latałowa M., Major aspects of the vegetation history in the eastern Baltic costal zone of Poland, Acta Paleobotanica 1982, vol. XXII, no. 1, s. 47-63.

Latałowa M., Postglacial vegetational changes in the eastern Baltic costal zone of Poland. Acta Paleobotanica 1982, z. XXII, no. 2, s. 179-249.

Le Goff J., Kultura średniowiecznej Europy, Warszawa 1995.

Lityńska-Zając M., Roślinność i gospodarka rolna w okresie rzymskim. Studium Archeologiczne. IAE PAN. Kraków 1999.

Łosiński W., Z badań nad strukturą gospodarstwa wiejskiego w późnej starożytności i na początku wczesnego średniowiecza na ziemiach polskich, Archeologia Polski 1970, t. XV, z. 2, s. 519-537.

Łuka L., Kultura wschodniopomorska na Pomorzu Gdańskim. Wrocław 1966.

Łuka L., Obrządek pogrzebowy u plemion kultury wschodniopomorskiej na Pomorzu Gdańskim - Część I, Pomorania Antiqua 1968, t. Il, s. 33-74.

Łuka L., Osadnictwo starożytne i wczesnośredniowieczne na terenie powiatu chojnickiego. Pomorania Antiqua 1974, t. V, s. 175-210.

Łuka L., Kilka uwag o roli hodowli w kulturze wschodniopomorskiej w świetle ostatnich badań archeozoologicznych. Pomorania Antiqua 1974, t. V, s. 405-409.

Łuka L., Stan i potrzeby badań nad rozwojem kultury łużyckiej na Pomorzu Gdańskim, Pomorania Antiqua 1975, t. VI, s. 51-83.

Łuka L., Stan i potrzeby badań nad kulturą wschodniopomorską na Pomorzu Gdańskim, Pomorania Antiqua 1975, t. VI, s. 95-124.

Łuka L., Dzieje Pojezierza Kaszubskiego w starożytności, [w:] B. Augustowski (red.) Pojezierza Kaszubskie, Gdańskie Towarzystwo Naukowe, Gdańsk 1979, s. 257-279.

Łuka L., Kształtowanie się osadnictwa na Pomorzu Wschodnim na przełomie epoki brązu i żelaza. Pomorania Antiqua 1983, t. XI, s. 7-29.

Maik J., Tkaniny z okresu rzymskiego z terenu Polski, Pomorania Antiqua 1977, t. 7, s. 77-145.

Makiewicz T., Z badań nad osadnictwem kultury przeworskiej na terenie zachodniej części Kujaw (rejon Jeziora Pakoskiego), Slavia Antiqua 1979, t. 25, s. 111-135.

Makohonienko M., Przyrodnicza historia Gniezna. Bydgoszcz-Poznań 2000.

Malinowski T., Obrządek pogrzebowy ludności kultury pomorskiej. Wrocław 1969.

Miotk G., 1986. Badania palinologiczne osadów z północnego obrzeża jeziora Godziszewskiego koło Tczewa (woj. gdańskie), Badania Fizjograficzne nad Polską Zach., t. XXXVI, Seria A. Geografia Fizyczna, s. 123-136.

Miotk-Szpiganowicz G., The history of the vegetation of Bory Tucholskie and the role of man in the light of palynological investigations. Acta Paleobotanica 1992, vol. XXXII, no 1, s. 39-122.

Moszyński K., Kultura ludowa Słowian, t. 1, wyd. 2, Warszawa 1967.

Niewęgłowski A., Z badań nad osadnictwem w okresach późno/ateńskim i rzymskim a Mazowszu. Studium metodyczne. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1966.

Niewęgłowski A., Mazowsze na przełomie er. Przemiany społeczno-demograficzne i gospodarcze. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1972.

Niewęgłowski A., Perspektywy zastosowania metody mikrogeograficznej w badaniach okresów lateńskiego i rzymskiego w Polsce, Archeologia Polski 1975, t. XIX, z. 1, s. 235-246.

Niewiarowski W., Rozwój i przeobrażenia głównych komponentów środowiska geograficznego mikroregionu osadniczego w okolicach Gronowa, woj. toruńskie, w późnym plejstocenie i w holocenie, [w:] Studia nad osadnictwem średniowiecznym ziemi chełmińskiej. Gronowski mikroregion osadniczy, Toruń 1990, s. 7-26.

Noryśkiewicz A., Palinologiczne ślady działalności człowieka w osadach jeziora Mukrz, Polish Botanical Studies, Guidebook Series 23, s. 115-126, 1999.

Noryśkiewicz B., Roślinność i historia torfowiska w okolicach Zamrzenicy w Borach Tucholskich, [w:] Zagadnienie genezy i wieku rynien podlodowcowych na Niżu Polskim na przykładzie rynny strzyżyńskiej w Borach Tucholskich (w okolicach Zamrzenicy), Część III, Acta Universitatis Nicolai Copernici, Geografia 1982, XVII, z. 54, s. 27-35.

Noryśkiewicz B., Lake Stek/in - a reference sile for the Dobrzyń-Chełmno Lake District, N Poland- report on palaeoecological studies for the IGCP-Project No. 158B, Acta Paleobotanica 1982, vol. 22, no. 1, s. 65-83.

Noryśkiewicz B., Zmiana szaty roślinnej okolic Jeziora Biskupińskiego pod wpływem czynników naturalnych i antropogenicznych w późnym glacjale i holocenie, [w:] W. Niewiarowski (red.), Zarys zmian środowiska geograficznego okolic Biskupina pod wpływem czynników naturalnych i antropogenicznych w późnym glacjale i holocenie, Oficyna Wydawnicza "Turpress", Toruń 1995, s. 147-180.

Nowaczyk B., Sytuacja geomorfologiczna i geologiczna osady kultury łużyckiej w Biskupinie, [w:] red. J. Jaskanis, Prahistoryczny gród w Biskupinie. Problematyka osiedli obronnych na początku epoki żelaza, PWN, Warszawa 1991, s. 19-22.

Nowaczyk B., Ostoja-Zagórski J., Pazdur A., Romanowska-Grabowska O., Zmiany poziomu wód w Jeziorze Wolskim w świetle badań archeologicznych i datowań metodą C-14, Badania Fizjograficzne nad Polską Zachodnią, t. 34, seria A, Geografia Fizyczna 1981, s. 141-148.

Ossowski G., Prusy Królewskie, Kraków. Ostoja-Zagórski J., 1973. Ze studiów nadstrukturą gospodarki hodowlanej w schyłkowychfazach epoki brązu i w okresie halsztackim w Polsce północnej i zachodniej, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej 1979, R. 22, z. 3, s. 471-479.

Ostoja-Zagórski J., Ze studiów nad zagadnieniem upadku grodów kultury łużyckiej, Slavia Antiqua 1976, t. 23, s. 39-73.

Ostoja-Zagórski J., Przemiany osadnicze, demograficzne i gospodarcze w okresie halsztackim na Pomorzu. Wrocław 1982.

Ostoja-Zagórski J., Problematyka demograficzna i gospodarcza ludności kultury łużyckiej na Pomorzu, [w:] red. T. Malinowski, Problemy kultury łużyckiej na Pomorzu, Słupsk 1989,s. 155-172.

Podgórski J., Odkrycie jamy ze zbożem na stanowisku 3 w Juszkowie, gm. Pruszcz Gdański, Pomorania Antiqua 1979, t. VIII, s. 133-138.

Podgórski J., Materiały archeologiczne z cmentarzyska grupy kaszubskiej kultury łużyckiej w Wysinie, gm. Liniewo, stan. 2, Pomorania Antiqua 1985, T. XII, s. 63-119.

Podwińska Z., Technika uprawy roli w Polsce średniowiecznej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1962.

Podwińska Z., Gospodarstwo wiejskie w okresie wczesnofeudalnym (V w. - początek XII w.), [w:] Zarys Historii Gospodarstwa Wiejskiego w Polsce, 1964, t. 1, s. 183-262.

Podwińska Z., Wieś środkowoeuropejska w średniowieczu. Rolnictwo, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej 1976, R. 25, nr 3, s. 373-394

Podwińska Z., Produkcja rolnicza, [w:] Historia kultury materialnej w Polsce w zarysie, t. 1, red. M. Dembińska, Z. Podwińska, Warszawa-Kraków-Gdańsk 1978, s. 72-90.

Prusinkiewicz Z., Noryśkiewicz B., Geochemiczne i paleopedologiczne aspekty genezy kredy jeziornej jako skały macierzystej północnopolskich rędzin, Acta Universitatis Nicolai Copernici, Geografia 1975, nr XI, z. 35, s. 117-127.

Przewoźna K., Osiedla z okresu późno/ateńskiego i wpływów rzymskich na Pomorzu Wschodnim, Pomorania Antiqua 1971, t. III, s. 207-208.

Przewoźna K., Struktura i rozwój zasiedlenia południowo-wschodniej strefy nadbałtyckiej u schyłku starożytności, Poznań 1974.

Pyrgała,J., Gospodarka rolno-hodowlana i eksploatacja zasobów naturalnych w I połowie I tys. n.e. na Mazowszu Płockim, Studia z Dziejów Gospodarstwa Wiejskiego 1970, t.12/2, s.7-47.

Pyrgała J., Zastosowanie metod archeologicznych i przyrodniczych w studiach nad osadnictwem prahistorycznym na przykładzie badań na Mazowszu. Folia Quaternaria 1971, nr 39, s. 101-121.

Pyrgała J., Mikroregion osadniczy między Wisłą a dolną Wkrą w okresie rzymskim, Wrocław 1972.

Pyrgała J., Gospodarcze i konsumpcyjne aspekty chowu zwierząt udomowionych na ziemiach polskich między I w p. n. e. a IV w n. e., Kwartalnik Historii Kultury Materialnej 1973, t. 21, s. 481-493.

Ralska-Jasiewiczowa M., Ślady osadnictwa prehistorycznego w diagramach pyłkowych z obszaru Polski, Folia Quatemaria 1968, t. 29, s. 163-183.

Rashid T., Osady ludności kultury wielbarskiej w Leśnie gm. Brusy, woj. Bydgoszcz na tle porównawczym, Łódź 1997 (maszynopis pracy magisterskiej w Archiwum IA UŁ).

Słowański W., Wczesnoholoceńskie osady jeziorne w Lasce koło Brus, Kwartalnik Geologiczny 1961, 5, s. 719-734.

Sobociński M., Materiał kostny zwierzęcy z okresu kultury wschodniopomorskiej w wykopaliskach z Juszkowa, pow. Gdańsk, Pomorania Antiqua 1972, t. IV, s. 235-246.

Sobociński M., Zwierzęce szczątki kostne z osad otwartych okresu wpływów rzymskich na Pomorzu Wschodnim, Pomorania Antiqua 1975, t. VI, s. 507-530.

Sobociński M., Zwierzęce szczątki kostne z osady z przełomu epoki brązu i żelaza oraz zasady otwartej i grodzisk wczesnośredniowiecznych Pomorza Wschodniego, Pomorania Antiqua 1979, t. IX, s. 251-292.

Strzałko J., Ostoja-Zagórski J., Ekologia populacji pradziejowych. Środowisko człowieka. UAM, Poznań 1995.

Strzyżewski C., Z badań nad uprawą roli w okresie późno/ateńskim i wpływów rzymskich na Pomorzu, [w:] Studia Archaeologica Pomerania 1974, s. 115-128.

Szafrański F., Polodowcowa historia lasów obszaru na północ od Wysoczyzny Staniszewskiej (Pojezierze Kartuskie), Badania Fizjograficzne nad Polską Zachodnią 1961, t. 8, s. 91-136.

Szamałek K., Przemiany środowiska geograficznego w rejonie Kruszwicy na przełomie epoki brązu i wczesnej epoki żelaza oraz ich wpływ na osadnictwo, Archeologia Polski 1985, t. 29, s. 329-366.

Szymańska A., Wstępne uwagi nad osadnictwem Wysoczyźnie Siemirowickiej na przełomie epoki brązu i żelaza (w związku z badaniami w Siemirowicach, gm. Cewice), Pomorania Antiqua 1981, t. X, s. 7-24.

Tobolski K., Wprowadzenie do postglacjalnej historii roślinności na Pomorzu Zachodnim, [w:] red. T. Malinowski, Problemy epoki kamienia na Pomorzu, Słupsk 1983, s. 61-76.

Walenta K., Cmentarzysko i osada kultury łużyckiej w Leśnie gm. Brusy. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Archaeologica 1983, Nr 4, s. 57-93. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6034.04.02

Walenta K., The Dynamics of Settlement Changes in the Microregion of Leśno in the East Pomerania. Peregrinatio Gothica III 1992, Nr 14, 177-190.

Wasylikowa K., Antropogeniczne zmiany roślinności w holocenie, [w:] J. Kozłowski, S. Kozłowski (red.) Człowiek i środowisko w pradziejach, PWN, Warszawa 1983, s. 53-72.

Wielowiejski J., Rozwój gospodarstwa wiejskiego w Polsce w okresie późno/ateńskim i rzymskim. [w:] Zarys Historii Gospodarstwa Wiejskiego w Polsce, 1964, t. 1, s. 120-175.

Wiślański T., Stan badań archeologicznych nad chowem i łowiectwem u najstarszych ludów rolniczych w dorzeczu Odry i Wisły, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej 1973, R. 21, nr 3, s. 461-469.

Wiślański T., Rola Pomorza w młodszej epoce kamienia, [w:] red. T. Malinowski, Problemy epoki kamienia na Pomorzu, Słupsk 1983, s. 41-59.

Wołągiewicz R., Pole orne ludności kultury wielbarskiej z okresu wczesnorzymskiego w Gronowie na Pomorzu, Wiadomości Archeologiczne 1977, t. XLII, z. 2, s. 227-244.