Solne dziedzictwo regionu w działalności Klubu Przyjaciół Wieliczki
DOI:
https://doi.org/10.18778/1506-6541.27.13Słowa kluczowe:
dziedzictwo, kopalnia soli, inicjatywy lokalne, Klub Przyjaciół WieliczkiAbstrakt
Mieszkańcy niewielkiego miasta, jakim jest Wieliczka, od wieków tworzyli kulturę, której źródeł należy szukać w miejscu pracy – kopalni soli. Jednak dzisiejsza Wieliczka jest znacznie bardziej zróżnicowana niż dawniej. Jest to przede wszystkim popularny cel turystyczny, przyciągający co roku miliony turystów. W swojej pracy postaram się odpowiedzieć na pytanie, czy możliwe jest uchwycenie elementów dziedzictwa solnego w miejscu turystycznym, jakim jest Wieliczka? W artykule przedstawię przykłady tego, jak dziedzictwo jest kształtowane przez lokalnych miłośników górnictwa soli w Wieliczce i okolicach. Uwaga zostanie skupiona na wybranych działaniach jednego z funkcjonujących stowarzyszeń – Klubu Przyjaciół Wieliczki.
Pobrania
Bibliografia
Archiwum Zakładowe, Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka 2015.
Dziennik Ustaw Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej 1976.
Informator miasta i gminy Wieliczka, Wieliczka 2021.
Albert M.-T., Heritage Studies Perceptions of Sustainability in Heritage Studies, Berlin–Boston 2013.
Aleksandrowicz Z., Groty kryształowe w kopalni soli Wieliczka, Kraków 2000.
Ashworth G., Planowanie dziedzictwa, Kraków 2015.
Ashworth G., Sfragmentaryzowane dziedzictwo. Sfragmentaryzowany instrument sfragmentaryzowanej polityki, [w:] Dziedzictwo kulturowe w XXI wieku. Szanse i wyzwania, red. M. Murzyn, J. Purchla, Kraków 2007.
Barański J., Spiski regionalizm. Uwagi o tradycji, dziedzictwie i metakulturowości, „Rocznik Podhalański” 2019, t. XIV.
Brudnicki J., Ochrona i zarządzanie historycznymi kopalniami, [w:] Historyczne kopalnie – dzieło przyrody, sztuka człowieka, red. B. Furmanik, Warszawa 2016.
Charkot J., Wiewiórka J., Zagrożenie metanowe w kopalni wielickiej, „Studia i Materiały do Dziejów Żup Solnych w Polsce” 2015, t. XXX.
Dobrowolska D., Górnicy salinarni Wieliczki w latach 1880–1939, Wrocław–Warszawa–Kraków 1965.
d’Obyrn K., Zagrożenie wodne i zawałowe w zabytkowych kopalniach na przykładzie kopalni soli „Wieliczka”, [w:] I Konferencja Muzeów Górniczych i Skansenów podziemnych w Polsce, Wieliczka 2010.
Duda J., 100 lat 1898–1998. Gmach Szkoły Górniczej i Muzeum Salinarnego w Wieliczce, Wieliczka 2003.
Duda J., 1–60 Spotkanie z cyklu Wieliczka – Wieliczanie, „Biblioteczka Wielicka” 2004, z. 4.
Duda J., 62 spotkanie z cyklu Wieliczka – Wieliczanie, „Biblioteczka Wielicka” 2003, z. 7.
Duda J., 67 spotkanie z cyklu Wieliczka – Wieliczanie, „Biblioteczka Wielicka” 2003, z. 12.
Duda J., 223 Spotkanie z cyklu Wieliczka – Wieliczanie, „Biblioteczka Wielicka” 2016, z. 168.
Duda J., Setne spotkanie z cyklu Wieliczka – Wieliczanie, „Biblioteczka Wielicka” 2006, z. 45.
Dziadowiec-Greganić J., Badanie dziedzictwa niematerialnego w działaniu. Perspektywa krytyczna, partycypacyjna i mediacyjno-facylitacyjna, „Lud” 2020, t. 104. DOI: https://doi.org/10.12775/lud104.2020.02
Dzieje żup krakowskich, red. A. Jodłowski, Wieliczka 1988.
Gawęda S., Polityka Kazimierza Wielkiego wobec miast górniczych, „Studia i Materiały do Dziejów Żup Solnych w Polsce” 1974, t. III.
Gawroński W., Żupy krakowskie-królewskie kopalnie soli w Wieliczce i Bochni, [w:] Historyczne kopalnie – dzieło przyrody, sztuka człowieka, Warszawa 2017.
Halbwachs M., Społeczne ramy pamięci, [w:] Antropologia pamięci, red. P. Majewski, M. Napiórkowski, Warszawa 2020.
Janicka-Krzywda U., Górnicy Wielickiej Kopalni, Kraków 1999.
Janicka-Krzywda U., Legendy o Błogosławionej Kindze, Kraków 1998.
Janicka-Krzywda U., Legendy wielickiej kopalni, Kraków 1998.
Janicka-Krzywda U., Krzywda P., Szlakami św. Kingi, Kraków 2002.
Jodłowski A., 50 lat Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka, Wieliczka 2001.
Jodłowski A., Zabytkowa kopalnia Soli. Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka. Przewodnik, Wieliczka 2006.
Jodłowski A., Żupa Solna w Wieliczce, Wieliczka 2000.
Kaczyńska-Ślusarczyk K., Wieliczka – rymowany przewodnik, Wieliczka 2010.
Konwerska B., Ruch turystyczny w Kopalni Soli Wieliczka w okresie zarządu austriackiego (1772–1981), Wieliczka 2020.
Konwerska B., Wieliczka utrwalona w kadrze, Wieliczka 2016.
Kowalski K., Od zabytku do dyskursu. O kilku źródłach współczesnej definicji dziedzictw, „Prace Etnograficzne” 2017, t. 45, nr 1. DOI: https://doi.org/10.4467/22999558.PE.17.001.7896
Krokosz P., Życie kulturalne Wieliczki od XIX wieku do czasów współczesnych, „Studia i Materiały do Dziejów Żup Solnych w Polsce” 2011, t. XXVII.
Kurowski P., Trasy turystyczne w kopalni wielickiej, „Studia i Materiały do Dziejów Żup Solnych w Polsce” 1990, t. XVI.
Le Goff J., Historia i pamięć, Warszawa 2007. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323526629
Mcdonald Sh., Memerylands. Heritage and Identity in Europe Today, New York 2013.
Międzobrodzka M., Krokosz P., Górnicza Wieliczka. Przewodnik po mieście, Wieliczka 2013.
Napiórkowski M., Epidemia pamięci, [w:] Antropologia pamięci, red. P. Majewski, M. Napiórkowski, Warszawa 2018. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323533627.pp.15-40
Nowakowski A., Miasto w soli. Kopalnia soli w Wieliczce, Kraków 2011.
Piotrowicz J., Wyposażenie górników i tereny eksploatacji w pierwszych wiekach górnictwa solnego w Polsce, „Studia i Materiały do Dziejów Żup Solnych w Polsce” 1978, t. VII.
Purchla J., Kultura a rozwój, Warszawa 2013.
Riegl A., Nowoczesny kult zabytków. Jego istota i powstanie, [w:] Alois Riegl, Georg Dehio i kult zabytków, red. J. Krawczyk, Warszawa 2002.
Smith L., Uses of heritage, London–New York 2006. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203602263
Tomaszewski A., Ku nowej filozofii dziedzictwa, Kraków 2013.
Walczy Ł., Postęp techniczny w salinie wielickiej w okresie administracji austriackiej, „Studia i Materiały do Dziejów Żup Solnych w Polsce” 2003, t. XXIII.
Wolańska A., Przewodnik po kopalni w Wieliczce, Wieliczka 2010.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
