Między twórczością, edukacją a wychowaniem. Miejsce relaksacji w praktyce pedagogicznej

Gabriela Dobińska; Angelika Cieślikowska-Ryczko

doi:10.18778/2450-4491.07.13

Authors

Gabriela Dobińska Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu, Pracownia Pedagogiki Specjalnej
Angelika Cieślikowska-Ryczko Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu, Pracownia Pedagogiki Specjalnej https://orcid.org/0000-0002-5270-2739

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.07.13

Keywords:

relaxation, relax, education, creativity, civilization threats, stress

Abstract

The fast pace of life and confronting the current social dilemma “to have or to be” generate stressful situations for young people who are expected to meet the demands and expectations of modern times. The authors reflect on the place and importance of effective relaxation in the process of education and upbringing. The presented terminological and conceptual cross-section was based on the analysis of available scientific, didactic and popular science literature. To enrich the presented content, a reconnaissance was made among teachers, educators and students of pedagogy. The aim of the following considerations is a symbolic “invitation to the discussion” on the role and value of relaxation in the educational space. The authors attempt to characterize the basic methods of relaxation, displaying them against the background of art-therapy activities, more popular in the discourse of science and practice. Finally, they present a sketch of their own methodological proposal as an example of flexible and creative use of the existing techniques.

Author Biographies

Gabriela Dobińska, Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu, Pracownia Pedagogiki Specjalnej

Dobińska Gabriela, MA in pedagogy; 2nd year student at the PhD studies of pedagogy and psychology; Assistant Lecturer at the Faculty of Educational Sciences of the University of Lodz. Scientific fields of interest: social worlds concept; tacit knowledge; social rehabilitation; social re-adaptation of former youths from Youth Educational Centers. Doctoral dissertation: Social world of Youth Educational Centers tutors.
Angelika Cieślikowska-Ryczko, Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu, Pracownia Pedagogiki Specjalnej

Cieślikowska-Ryczko Angelika – scientific assistant at the Faculty of Educational Sciences of the University of Lodz. Holder of MA in social sciences and the humanities. Author of papers devoted to the problems of families in a penitentiary crisis, winner of the PRELUDIUM competition of the National Science Center. Scientific interests: methodology of qualitative research, biographical method in sociology, visual methods in social sciences, social rehabilitation and re-adaptation of prisoners, experiences of prisoners’ families.

References

Baduń-Karolczuk E. (2013) Radzenie sobie z emocjami i stresem, „Remedium”, nr 7, s. 1–7.

Baranowska-Jojko E., Wiechuła A., Fronczak A. (2018) Arteterapia w przedszkolu. Scenariusze zajęć, Warszawa, Wydawnictwo Forum Raabe.

Cungi Ch., Limousin S. (2010) Jak się relaksować stosując odpowiednią metodą, Warszawa, Wydawnictwo Czarna Owca.

Daszykowska J. (2009) „Shopping” jako nowy sposób spędzania czasu wolnego w: Czas wolny. Przyszłość – teraźniejszość – przyszłość, J. Daszykowska, R. Pelczar (red.), Stalowa Wola, Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 193–201.

Furmanik-Celejewska A. (2016) Muzolandia przedszkolaka. Scenariusze zajęć dla nauczycieli rytmiki i wychowania przedszkolnego, Warszawa, Wydawnictwo Difin.

Gąsienica-Szostak A. (2014) Muzykoterapia w rehabilitacji i praktyce, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Gładyszewska-Cylulko J. (2007) Wspomaganie rozwoju dzieci nieśmiałych poprzez wizualizację i inne techniki arteterapii, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Gładyszewska-Cylulko J. (2011) Arteterapia w pracy pedagoga. Teoretyczne i praktyczne podstawy terapii przez sztukę, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Herbert M. (2004) Rozwój społeczny ucznia, Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Naukowe.

Heszen I. (2013) Psychologia stresu, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Jelonkiewicz I., Kosińska-Dec K. (2004) Spostrzegane zasoby, a doświadczanie stresu rodzinnego i szkolnego wśród młodzieży w: Rozwój, zdrowie, choroba. Aktualne problemy psychosomatyki, K. Kosińska-Dec, L. Szewczyk (red.), Warszawa, Bel Studio Sp. z.o.o., s. 71–90.

Józefowski E. (2012) Arteterapia w sztuce i edukacji, Poznań, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.

Komorowska M. (2008) Radzenie sobie ze stresem a uzależnienie wśród nastolatków, „Remedium”, nr 6, s. 4–6.

Konieczna A. (2010) Biblioterapia w praktyce. Poradnik dla nauczycieli, wychowawców i terapeutów, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Konieczna E. J. (2013) Arteterapia w teorii i praktyce, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Kozdroń A. (2014) Scenariusze zajęć i zabaw dla wychowawców, pedagogów, animatorów kultury i rodziców, Warszawa, Wydawnictwo Difin.

Kulmatycki L. (1993) Stres Joga, Relaksacja. Podręcznik ćwiczeń, Wrocław, Wydawnictwo W. Bagiński i Synowie.

Kulmatycki L. (1995) Ćwiczenia relaksacyjne. Praktyczne techniki antystresowe dla dzieci i młodzieży, Warszawa, Agencja Promo-Lider.

Kulmatycki L., Torzyńska K. (2013) Ćwiczenia relaksacji, koncentracji i medytacji, Wrocław, Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu.

Kunikowski S. (2014) Edukacja kulturalna wobec wyzwań cywilizacyjnych, „Zeszyty Naukowe WSHE, Nauki Pedagogiczne”, nr 2, s. 20–25.

Lazarus R. (1986) Paradygmat stresu i radzenia sobie, „Nowiny Psychologiczne”, nr 3–4, s. 2–39.

Marek E. (2004) Arteterapia jako metoda wspomagająca pracę wychowawczą w: Sztuka w edukacji i terapii, M. Knapik, W. Sacher (red.), Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Marynowicz-Hetka E. (2010) Kategoria pomocy w rozwoju – analiza z punktu widzenia pedagogiki społecznej w: Rozwój i jego wspieranie w perspektywie nauk o człowieku – teoria i rozwiązania praktyczne, K. Baranowicz, A. Sobczak, M. Znajmiecka-Sikora (red.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 9–18.

Mularska M. (2001) Uczeń i stres, „Lider”, 1 (131), s. 9–10.

Nikitorowicz J. (2003) Typy tożsamości człowieka w społeczeństwie zróżnicowanym kulturowo, „Chowanna”, nr 1, s. 50–66.

Ogińska-Bulik N. (2016) Wiem co jem – psychologia nadmiernego jedzenia i odchudzania się, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Olechnicki K. (2009) Fotoblogi, pamiętniki z opcją przekazu. Fotografia i fotoblogerzy w kulturze konsumpcyjnej, Warszawa, Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.

Pracojło-Maj A. (2015) Cyberprzemoc jako zagrożenie dla rozwoju współczesnej młodzieży w: Zagrożenia dla rozwoju współczesnej młodzieży, W. Walc (red.), Rzeszów, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, s. 94–101.

Przetacznik-Gierowska M., Tyszkowa M. (2018) Psychologia rozwojowa człowieka, Tom I. Zagadnienia ogólne, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Pyżalski J. (2012) Agresja elektroniczna i cyberbullying jako nowe ryzykowne zachowania młodzieży, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Rozmysłowicz P. (2006) Arteterapia jako metoda korygowania zaburzeń emocjonalnych w: Wczesna edukacja dziecka, J. Bałachowicz, A. Kowalska (red.), Warszawa, Wyższa Szkoła Pedagogiczna Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, s. 65–73.

Sasin M., Pikała A. (2016) Arteterapia. Scenariusze zajęć, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Sędłak D., Wycech B. (2014) Zabawy relaksacyjne i wyciszające na zajęciach terapeutycznych, Warszawa, Wydawnictwo Raabe.

Siek S. (1990) Treningi relaksacyjne, Warszawa, Wydawnictwo Akademii Teologii Katolickiej.

Stegemann T., Hitzeler M., Blotevogel M. (2013) Arteterapia dla dzieci i młodzieży, Gdańsk, Wydawnictwo Harmonia.

Suchodolski B. (1990) Horyzonty edukacji kulturalnej. Wychowanie mimo wszystko, Warszawa, Wydawnictwo Szkolne i Przedszkolne.

Szkudlarek T. (1999) Media. Szkice z filozofii i pedagogiki dystansu, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Szulc W. (2012) Arteterapia: narodziny idei, ewolucja teorii, rozwój praktyki, Warszawa, Wydawnictwo Difin.

Szyszko-Bohusz A. (1979) Funkcja ćwiczeń odprężających w nowoczesnym systemie kształcenia, Kraków, Wydawnictwo Ossolineum.

Talik E. (2011) Specyfika stresu szkolnego i strategie radzenia sobie z nimi przez młodzież w wieku dorastania, „Horyzonty Psychologii”, t. 1/1, s. 127–137.

Tyszkowa M. (1986) Zachowanie się dzieci szkolnych w sytuacjach trudnych, Warszawa, PWN.

Witkin G. (2000) Stres dziecięcy. Czym jest, jak się przejawia, jak mu zaradzić, tłum. N. Radomski, Poznań, Dom Wydawniczy REBIS.

Zubrzycka-Maciąg T. (2016) Wychowanie w praktyce szkolnej. Scenariusze godzin wychowawczych dla klas IV–VI szkoły podstawowej, Warszawa, Wydawnictwo Difin.