Role nauczyciela a opresyjność wobec uczniów

Jolanta Gałecka

doi:10.18778/2450-4491.17.13

Authors

Jolanta Gałecka Uniwersytet Gdański

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.17.13

Keywords:

epistemological beliefs, oppressiveness, entanglement in the education system, transfer of knowledge, phenomenography

Abstract

Pupils spend a large part of their lives at school, where most of their time is filled by teachers. The quality of this time depends also on the teachers’ approach to educational issues, their sense of agency, responsibility and commitment. In conducting a phenomenographic study of teachers’ epistemological beliefs, I asked teachers questions not only about issues directly related to epistemology, but also about how they perceived their role and what impact they saw as having on students’ learning process. The collected answers revealed varied teacher profiles, which I grouped into 8 distinct conceptions of teacher’s roles, out of which I selected 4 categories in which different forms of oppression were manifested. The described roles, or rather the activities which those roles manifest in, enable us to understand the context of oppressiveness. The main sources of potential oppressiveness seems to lie in teachers’ different attitudes to basic educational concepts, including, above all, the transfer of knowledge and their entanglement in the educational system, i.e. their sense of the system’s influence on the performance of their work performance.

Author Biography

Jolanta Gałecka, Uniwersytet Gdański

Jolanta Gałecka is a doctoral student of Pedagogy at the University of Gdansk. She worked for many years as an education expert in the largest educational publishing houses in Poland, where she dealt with market research and development of operating strategies. An attorney by education, she engaged with didactics and education in the United States, where she worked as a Spanish teacher and held a position at a Montessori school. She participated in European projects TEL-MAP, VISIR – co-creating new directions for modern education. She conducted many observations in innovative schools in Poland, Australia, USA, Brazil, Colombia, Japan, as well as scientific research in India. She has spent the last three years researching teachers’ epistemological beliefs and narrative approaches to education.

References

Ashworth P., Lucas U. (2000) Achieving empathy and engagement: A practical approach to the design, conduct and reporting of phenomenographic research, „Studies in Higher Education”, nr 25(3), s. 295–308, https://doi.org/10.1080/713696153 DOI: https://doi.org/10.1080/713696153

Bruce C. (1994) Reflections on the Experience of the Phenomenographic Interview w: Phenomenography: Philosophy and Practice Conference, R. Ballantyne, C. Bruce (red.), Brisbane, Australia, Qeensland University of Technology, s. 47–55.

Cope C. (2004) Ensuring Validity and Reliability in Phenomenographic Research Using the Analytical Framework of a Structure of Awareness, „Qualitative Research Journal”, nr 4(2), s. 5–18.

Creswell J. W. (2013) Projektowanie badań naukowych. Metody jakościowe, ilościowe i mieszane, tłum. J. Gilewicz, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Czerepaniak-Walczak M. (2006) Pedagogika emancypacyjna. Rozwój świadomości krytycznej człowieka, Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne.

Flick U., von Kardorff E., Steinke I. (red.) (2004). A Companion to Qualitative Research, tłum. Jenner B., London, SAGE Publications.

Hupbach A., Fieman R. (2012) Moderate Stress Enhances Immediate and Delayed Retrieval of Educationally Relevant Material in Healthy Young Men, „Behavioral Neuroscience”, nr 126(6), s. 819–825, https://doi.org/10.1037/a0030489 DOI: https://doi.org/10.1037/a0030489

Jurgiel A. (2009) Doświadczanie szkoły przez uczniów. Rekonstrukcja fenomenograficzna, „Problemy Wczesnej Edukacji”, nr 2(10), s. 142–148.

Klus-Stańska D. (2005) Mentalne zniewolenie nauczycieli wczesnej edukacji – epizod czy prawidłowość, „Problemy Wczesnej Edukacji”, nr 1 (1), s. 55–66.

Klus-Stańska D. (2007) Behawiorystyczne źródła myślenia o nauczaniu, czyli siedem grzechów głównych wczesnej edukacji w: Wczesna edukacja. Między schematem a poszukiwaniem nowych ujęć teoretyczno-badawczych, Klus-Stańska D., Szatan E., Bronk D. (red.), Gdańsk, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, s. 15–28.

Klus-Stańska D. (2009) Polska rzeczywistość dydaktyczna – paradygmatyczny taniec św. Wita w: Paradygmaty współczesnej dydaktyki, Hurło L., Klus-Stańska D., Łojko M. (red.), Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 62–73.

Klus-Stańska D. (2018) Paradygmaty dydaktyki. Myśleć teorią o praktyce, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Lincoln Y. S., Guba E. G. (1985) Naturalistic Inquiry, Thousand Oaks, CA, SAGE Publications, https://doi.org/10.1016/0147-1767(85)90062-8 DOI: https://doi.org/10.1016/0147-1767(85)90062-8

Marton F. (1986) Phenomenography: A research approach to investigating different understandings of reality, “Journal of Thought”, nr 21, s. 28–49.

Marton F., Dall’Alba G., Beaty E. (1993) Conceptions of Learning, „International Journal of Educational Research”, nr 19, s. 277–300.

Męczkowska A. (2002) Od świadomości nauczyciela do konstrukcji świata społecznego, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Nowak-Łojewska A. (2011) Nauczyciel „konserwa” (?) – odporny na zmianę relikt w skansenowej szkole, „Studia Pedagogiczne”, t. LXIV/2011, s. 173–186.

Patton M. Q. (2015) Qualitative Research and Evaluation Methods: Integrating Theory and Practice, Thousand Oaks, CA, SAGE Publications.

Rubacha K. (2008) Metodologiczna struktura przedmiotu badań pedagogiki w: Konceptualizacje przedmiotu badań pedagogiki, K. Rubacha (red.), Kraków, Oficyna Wydanicza „Impuls”, s. 161–171.

Urbaniak-Zając D. (2008) Rzeczywistość pedagogiczna a sposoby jej poznawania – perspektywa interpretacyjna w: Konceptualizacje przedmiotu badań pedagogiki, K. Rubacha (red.), Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 185–200.

Yates Ch., Partridge H., Bruce Ch. (2012) Exploring Information Experiences Through Phenomenography, “Library and Information Research”, t. 36, nr 112, s. 96–119, https://doi.org/10.29173/lirg496 DOI: https://doi.org/10.29173/lirg496

Reed B. I. (2006) Phenomenography as a Way to Research the Understanding by Students of Technical Concepts, referat zaprezentowany na konferencji Technological Innovation and Sustainability, zorganizowanej przez Núcleo de Pesquisa em Tecnologia da Arquitetura e Urbanismo (NUTAU), Sao Paulo, Brazil, [online:] https://www.academia.edu/1122550/Phenomenography_as_a_way_to_research_the_understanding_by_students_of_technical_concepts (dostęp: 5.08.2023).