The Paradigm of Duality as a Perspective of Viewing the World and Man
Keywords:
ambivalence, duality, academic teaching, oscillationAbstract
The aim of the paper is to describe the paradigm of duality being „a new type of complexity, present in specific texts that are important both for theory and social practice” (Witkowski 2013:44) and having mainly social roots (Merton, Elias). Lech Witkowski argues that pedagogy, thanks to the said paradigm, „has become capable of being a mature discipline which will be able to handle discourse and research” (Witkowski 2013: 64) and illustrates its usefulness for pedagogy by analyzing the major achievements of the Polish inter-war pedagogues. The paradigm of duality is not identical with the postmodern moral relativism and does not depreciate the world of values. It may even constitute the core of ethics where „there is a space for oscillation between conflicting and yet obligating values” (Maliszewski, 2013:41). This approach may be particularly useful in pedeutology and academic teaching, since it can provide students with an ability to perceive and accept the ambivalence of their future professional roles as being a feature of educational circumstances and a component of their intellectual culture.
References
Andrukowicz W. (2005) Strategie edukacyjne w przestrzeni ambiwalencji, w: Procesy uczenia się i ich uwarunkowania, F. Bereźnicki, K. Denek, J. Świrko-Pilipczuk (red.), Szczecin, Agencja Wydawnicza „Kwadra”, s. 114-120.
Bilińska-Suchanek E. (2013) Nauczyciel i opór (wobec) systemu edukacji, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.
Chutorański M. (2014) Między intelektualistą konkretnym a parezją. Pytanie o nauczyciela w perspektywie teoretycznej Michela Foucaulta, „Parezja” nr 1, s. 11-20.
Dawid J. W. (2002) O duszy nauczycielstwa, Lublin, Wydawnictwo KUL.
Dudzikowa M. (2007) Pomyśl siebie... jako autorytet, w: M. Dudzikowa, Pomyśl siebie... Minieseje dla wychowawcy klasy, Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne, s. 95-181.
Filozofia. Leksykon PWN (2000) W. Łagodzki, G. Pyszczek (red.), Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
Gadacz T. (2013) O zmienności życia, Warszawa, Wydawnictwo Iskry.
Górka N. (2008) Ambiwalencja kobiety. Pedagogika (sprzecznej) kobiecości, matki, córki, nauczycielki, w: M. Jaworska-Witkowska, A. Rzekońska (red.), Przeszukiwanie humanistyki. Od inspiracji do inicjacji. Studenckie próby między dydaktyką a badaniami, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.
Jaworska-Witkowska M. (2009) Ku kulturowej koncepcji pedagogiki. Fragmenty i ogarnięcia, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Kaliszewska M. (2011) Funkcje eseju pedagogicznego w dydaktyce akademickiej na tle procesów inkluzji społecznej, Kielce, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistyczego.
Krakowiak M. (2012) Mierzenie się z esejem. Studia nad polskimi badaniami eseju literackiego, Katowice, Wydawnictwo Naukowe UŚ.
Kwiatkowska H. (2005) Tożsamość nauczycieli. Między anomią a autonomią, Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Kwiatkowska H. (2008) Pedeutologia, Warszawa, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Maliszewski K. (2013) Ciemne iskry. Problem aktualizacji pedagogiki kultury, Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.
Marynowicz-Hetka E. (2007) Pedagogika społeczna. Podręcznik akademicki. Wykład. Tom 1, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
Matlakiewicz A. (2011) Ambiwalencja w uczeniu się dorosłych, „Rocznik Andragogiczny” nr 18, s. 64-70. Dostępny w internecie http://dydaktyka.uni.lodz.pl/wp-content/uploads/2012/01/2011_Matlakiewicz1.pdf (dostęp: 19.10.14).
Muszyńska M. (2013) Alegorie w estetycznych przestrzeniach pedagogiki. Dwoistość w ekspozycjach ironicznego alegoryka — badania jakościowe, Toruń, Wydawnictwo Naukowe GRAdo.
Nawroczyński B. (1947) Życie duchowe. Zarys filozofii kultury, Kraków — Warszawa, Księgarnia Wydawnicza F. Pieczątkowski i S-ka.
Pedagogika. Leksykon PWN (2000) B. Milerski, B. Śliwerski (red.), Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
Sajdak A. (2013) Paradygmaty kształcenia studentów i wspierania rozwoju nauczycieli akademickich. Teoretyczne podstawy dydaktyki akademickiej, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Schwarz R. (2009) Supervision und Professionelles Handeln Pflegender, Ui-Koblenz-Landau, Wiesenbaden, VS Verlag für Sozialwissenschaften. Dostępny w internecie http://books.google.pl/books?id=37GXqs6_tv0C&printsec=frontcover&hl=pl&source=gbs_ge_summary_r7cad=0#v=onepage&q&f=fals (dostęp: 10.09.14).
Sendyka R. (2006) Nowoczesny esej. Studium historycznej świadomości gatunku, Kraków, Wydawnictwo Universitas.
Sillamy N. (1994) Słownik psychologii, tłum. K. Jarosz, bmw, Wydawnictwo „Książnica”.
Słownik 100 tysięcy potrzebnych słów (2005) J. Bralczyk (red.), Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
Suchodolski B. (1983) Istota człowieka, „Kwartalnik Pedagogiczny” nr 3/4, s. 35-51.
Suchodolski B. (1990) Wychowanie mimo wszystko, Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Witkowski L. (1994a) Ambiwalencja jako kategoria dla socjologii edukacji, w: Edukacja wobec zmiany społecznej, J. Brzeziński, L. Witkowski (red.), Poznań — Toruń, Wydawnictwo EDYTOR, s. 189-199.
Witkowski L. (1994b) Ambiwalencja i sacrum. O religioznawczym wyzwaniu M. Eliade dla pedagogiki, w: Nieobecne dyskursy. Tom 4, Z. Kwieciński (red.), Toruń, Wydawnictwo UMK, s. 47-61.
Witkowski L. (1995) Ambiwalencja tożsamości z pogranicza kulturowego, w: Edukacja a tożsamość etniczna. Materiały z konferencji naukowej w Rabce, M. M. Urlińska (red.), Toruń, Wydawnictwo UMK.
Witkowski L. (1998) Edukacja wobec sporów o (po)nowoczesność, Warszawa, Wydawnictwo IBE.
Witkowski L. (2001a) Ambiwalencje w kulturze jako wyzwania dla pedagogiki ogólnej, w: Rozwój pedagogiki ogólnej. Inspiracje i ograniczenia kulturowe oraz poznawcze, A. Bogaj (red.), Warszawa-Kielce, Wydawnitwo IBE.
Witkowski L. (2001b) Dwoistość w pedagogice Bogdana Suchodolskiego (z aneksem o Sergiuszu Hessenie), Kraków, Wydawnictwo WIT-GRAF.
Witkowski L. (2009) Wyzwania autorytetu w praktyce społecznej i kulturze symbolicznej, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Witkowski L. (2010a) Próba bilansu i nowego otwarcia, w: H. A. Giroux, L. Witkowski, Edukacja i sfera publiczna. Idee i doświadczenia pedagogiki radykalnej, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Witkowski L. (2010b) O dwoistościach autorytetu pracownika socjalnego (w kształceniu socjalnym i jako wyzwania praktycznego), w: Praca socjalna. Kształcenie — działanie – konteksty, A. Kanios, M. Czechowska-Bieluga (red.), Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Witkowski L. (2011) Tradycja, specjalizacja, dyskursy, podręczniki. Z otwarcia, przebiegu i podsumowania debaty na Kolokwium II, w: Przeszkody dla rozwoju humanistyki w szkołach wyższych (z pedagogiką w tle) w perspektywie troski o uniwersytet, kulturę humanistyczną i podręczniki, M. Jaworska-Witkowska, L. Witkowski (red.), Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.
Witkowski L. (2013) Przełom dwoistości w pedagogice polskiej. Historia. Teoria. Krytyka, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Witkowski L. (2014) Niewidzialne środowisko. Pedagogika kompletna Heleny Radlińskiej jako krytyczna ekologia umysłu, idei wychowania. O miejscu pedagogiki w przełomie dwoistości w humanistyce, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Włodarczyk R., Żłobicki W. (2011) Interdyscyplinarność i transdyscyplinarność pedagogiki — wymiary teoretyczny i praktyczny, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
http://www.fatherwaltersparish.org/uploads/Dualism_vs._Duality.pdf (dostęp: 25.11.14).
http://www.merriam-webster.com/dictionary/dualism (dostęp: 25.11.14).
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
The journal's website, created and edited by the NOWiS Editorial Team on the Index Copernicus platform: 
