Wychowanie państwowe i obywatelskie w praktyce szkolnej na przykładzie Państwowego Gimnazjum Męskiego im. A. Mickiewicza w Wilnie (1932/1933–1933/1934)

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.11.17

Słowa kluczowe:

wychowanie państwowe, wychowanie obywatelskie, gimnazjum, okres międzywojenny

Abstrakt

W artykule zaprezentowano próbę praktycznej realizacji wychowania państwowego i obywatelskiego obowiązującego w szkolnictwie polskim w latach trzydziestych XX w. Na przykładzie Państwowego Gimnazjum Męskiego im. A. Mickiewicza w Wilnie ukazano trzy obszary wprowadzania nowej ideologii w tej placówce: zaznajamianie z nią grona nauczycielskiego, stwarzanie uczniom warunków rozwijania indywidualności i samodzielności przy jednoczesnym ukierunkowaniu na współpracę w zespole oraz wdrażanie koncepcji wychowania państwowego i obywatelskiego do uczniowskiej działalności pozalekcyjnej i do organizacji młodzieżowych.

Biogram autora

  • Stefania Walasek - Uniwersytet Wrocławski, Instytut Pedagogiki

    Walasek Stefania – pedagog i historyk, profesor doktor habilitowany, emerytowany pracownik Uniwersytetu Wrocławskiego. Wieloletni kierownik Zakładu Historii Edukacji na Wydziale Nauk Historycznych i Pedagogicznych. Redaktor naczelna czasopisma „Wychowanie w Rodzinie”. Tematyka badań naukowych dotyczy przede wszystkim historii szkolnictwa polskiego, oświaty i opieki od II połowy XIX w. do 1939 r. na kresach północno- i południowo-wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej.

Bibliografia

Araszkiewicz F. W. (1978) Ideały wychowawcze Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Bartnicka K. (1972) Wychowanie państwowe: do dyskusji nad problemami ideologii wychowawczej sanacji, „Rozprawy z Dziejów Oświaty”, t. XV, s. 61–132.

Gajdamowicz H. (2001) Cele wychowania na kongresach i zjazdach pedagogicznych w II Rzeczypospolitej w: Kongresy i zjazdy Pedagogiczne w Polsce w XX wieku, A. Kicowska (red.), Toruń–Olsztyn, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, s. 27–38.

Jakubiak K. (1994) Wychowanie państwowe jako ideologia wychowawcza, Bydgoszcz, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy.

Magiera E. (2003) Wychowanie państwowe w szkolnictwie powszechnym Drugiej Rzeczypospolitej, Szczecin, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

Malinowski L. (2015) Wychowanie państwowe w Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.

Michalski J. (2016) Ideał wychowania w: Encyklopedia aksjologii pedagogicznej, K. Chałas, A. Maj (red.), Radom, Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne POLWEN.

Radziwiłł A. (2014) Ideologia wychowawcza sanacji i jej odbicie w praktyce szkolnej w latach 1926–1939, „Kwartalnik Pedagogiczny”, nr 1–2, s. 227–306.

Stolarczyk M (2018) Wychowanie państwowe w Drugiej Rzeczypospolitej w świetle programów szkolnych (po wprowadzeniu reformy oświatowej z 1932 roku), „Lubelski Rocznik Pedagogiczny”, t. XXXVII, z. 3, s. 215–235. DOI: https://doi.org/10.17951/lrp.2018.37.3.215-235

Walasek S. (2007) Rozważania na temat wychowania obywatelskiego w polskiej literaturze pedagogicznej II Rzeczypospolitej w: Historyczne konteksty edukacji obywatelskiej w społeczeństwie wielokulturowym, A. Szerląg (red.), Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, s. 131–140.

Wojdyło W. (1999) Wychowanie jako forma działania politycznego w myśli społeczno-politycznej obozu narodowego w latach 1926–1939 w: Wychowanie a polityka: między wychowaniem narodowym a państwowym, W. Wojdyło (red.), Toruń, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, s. 57–68.

Ziemnowicz M. (1931) Wychowanie narodowe czy państwowe i jego istota, Kraków, Szkoła Ekonomiczno-Handlowa.

Hufiec P.W. w gimnazjum im. A. Mickiewicza w Wilnie (r. szk. 1933/34).

J. Lesserówna, Sprawozdanie z wycieczki geograficznej odbytej z uczniami 7 maja 1934.

Księga protokołów Rady Pedagogicznej. Protokół nr 9 z 21 XII 1932.

Państwowe gimnazjum im. A. Mickiewicza VIII 1922–1939.

Państwowe gimnazjum im. J. Lelewela 7 X 1915–1938, fond 184, op 1, nr 103.

Państwowe Litewskie Archiwum w Wilnie, fond 178, op. 1, nr 171.

Plan pracy wychowawczej klasy VIII (1933/34).

Protokół nr 4 zwyczajnego posiedzenia Rady Pedagogicznej (zamykający I okres nauczania) z dn. 31 października 1933.

Prywatne gimnazjum koedukacyjne „Edukacja”, fond 203, op 1, nr 7.

Sprawozdanie początkowe wychowawcy (P. Bojakowski) kl. I b – r. szk. 1933/34.

Sprawozdanie początkowe wychowawcy kl. VII – r. szk. 1933/34.

Sprawozdanie półroczne kl. VII za r. szk. 1933/34.

Sprawozdanie półroczne wychowawcy kl. I b – r. szk. 1933/34.

Sprawozdanie wychowawcze kl. IV b – r. szk. 1933/34.

Sprawozdanie wychowawcze początkowe kl. IV b – r. szk. 1933/34.

Sprawozdanie z działalności Straży Przedniej.

Sprawozdanie z działalności świetlicy szkolnej w r. szk. 1933/34.

Sprawozdanie z pracy „Czarnej Trzynastki” za Okres od 20 VIII 1933 do 20 VII 1934.

Zarządzenie kuratora OSW nr 82 z 13 VI 1939 w sprawie organizowania odczytów dla młodzieży szkolnej na temat dorobku gospodarczego Polski.

Pobrania

Opublikowane

2020-10-21

Jak cytować

Walasek, Stefania. 2020. “Wychowanie państwowe I Obywatelskie W Praktyce Szkolnej Na przykładzie Państwowego Gimnazjum Męskiego Im. A. Mickiewicza W Wilnie (1932 1933–1933 1934)”. Nauki O Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne 11 (2): 239-51. https://doi.org/10.18778/2450-4491.11.17.