Dlaczego nauczyciele nie lubią teorii pedagogicznej?

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.20.11

Słowa kluczowe:

teorie pedagogiczne, nauczyciel, dydaktyka

Abstrakt

Teoria naukowa ma w edukacji podwójną doniosłość: treściową, gdyż wytwarza materiał uczenia się, i instrumentalną, gdyż objaśnia przebieg jego opanowywania. W tej drugiej roli jest obiektem nieustannych wątpliwości i sporów, prób i zauroczeń. Teoretycy edukacji nie szczędzą wysiłku, by dorównać metodologicznie naukom ścisłym, ale ich osiągnięcia w tym zakresie są mocno kwestionowane przez praktyków. Autor artykułu analizuje te kontrowersje w szczególnej sytuacji Polski, kraju Europy Środkowowschodniej wciąż doświadczanego autorytaryzmem. Jego zdaniem, w coraz bardziej zglobalizowanym świecie nabierają wyrazu różnice kulturowe pomiędzy funkcjami społecznymi i pomiędzy ich wykonawcami.

Biogram autora

  • Bolesław Niemierko - SWPS University

    Bolesław Niemierko – pedagog specjalizujący się w dydaktyce ogólnej, problematyce pomiaru dydaktycznego oraz metodologii badań pedagogicznych. Jego główne zainteresowania dotyczą prawidłowości psychologicznych i pedagogicznych procesu uczenia się oraz metod sprawdzania i oceniania osiągnięć uczniów. Autor licznych publikacji, w tym podręczników poświęconych diagnostyce edukacyjnej, systemom oceniania osiągnięć uczniów i teorii testów. Jest pionierem zastosowań testów osiągnięć uczniów, a zarazem krytykiem nadużyć związanych z wykorzystywaniem tych testów i ich wyników. Organizator i patron naukowy ogólnopolskich badań osiągnięć szkolnych realizowanych według projektu International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA), których wyniki zostały opublikowane w kilkunastu tomach w kraju i za granicą. Stypendysta Fulbrighta na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles, organizacji IREX i Fundacji Kościuszkowskiej. Dwukrotny laureat nagrody naukowej Wydziału I Nauk Społecznych PAN w zakresie pedagogiki i psychologii. Wieloletni przewodniczący komitetów naukowych krajowych konferencji Polskiego Towarzystwa Diagnostyki Edukacyjnej.

Bibliografia

Czekierda P., Fingas B., Szala M. (2018) Tutoring – teoria, praktyka, studia przypadków, Warszawa, Wolters Kluwer Polska.

Dewey J. (1916) Democracy and Education. An Introduction to the Philosophy of Education, New York, The Macmillan Company.

Dewey J. (1963) Experience and Education, New York, Collier Books.

Dweck D. (2006) The New Psychology of Success, New York, Random House Publishing Group.

Herbart J. F. (1806) Allgemeine Pädagogik aus dem Zweck der Erziehung abgeleitet, Göttingen, bey Johann Friedrich Röwer.

Kairow I. (ed.) (1950) Pedagogika, Warszawa, Wydawnictwo „Nasza Księgarnia”.

Kruszewski K. (1987) Zmiana i wiadomość. Perspektywa dydaktyki ogólnej, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kupisiewicz C. (1970) Nauczanie programowane, ed. 2, Warszawa, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.

Lech K. (1969) Rozwijanie myślenia uczniów przez łączenie teorii z praktyką, Warszawa, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.

Lewowicki T. (1977) Indywidualizacja kształcenia: dydaktyka różnicowa, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Moghaddam N. (2016) The Psychology of Democracy, Washington, American Psychological Association Press.

Nawroczyński B. (1967) Wstęp in: Pisma pedagogiczne, Jan Fryderyk Herbart, B. Nawroczyński (ed.), trans. B. Nawroczyński, T. Stera, Wrocław–Warszawa–Kraków, Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Niemierko B. (2021) Diagnostyka edukacyjna. Wydanie rozszerzone, ed. 2, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Niemierko B. (2024a) Przebudowa edukacji w XXI wieku, „Dyrektor Szkoły”, no. 4 (364).

Niemierko B. (2024b) Zasoby psychiczne nauczycieli, „Dyrektor Szkoły”, no. 7–8 (367).

Nisbett R. E. (2003) The Geography of Thought. How Asians and Westerners Think Differently… and Why, New York, Free Press.

Okoń W. (1967) Podstawy wykształcenia ogólnego, Warszawa, Wydawnictwo „Nasza Księgarnia”.

Okoń W. (red.) (1971) System dydaktyczny, Warszawa, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych.

Sarnat-Ciastko A. (2015) Tutoring w polskiej szkole, Warszawa, Wydawnictwo Difin.

Seligman M. E. P. (1975) Helplessness: On Depression, Development, and Death, San Francisco, W. H. Freeman.

Staroń P. (2020) Szkoła bohaterek i bohaterów, czyli jak radzić sobie z życiem, Warszawa, Wydawnictwo Agora.

Pobrania

Opublikowane

2025-07-03

Numer

Tom 20 Nr 1 (2025): Teoria w naukach humanistycznych i społecznych: koluzje ujęć i aplikacji

Dział

Articles

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Niemierko, Bolesław. 2025. “Dlaczego Nauczyciele Nie Lubią Teorii Pedagogicznej?”. Nauki O Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne 20 (1): 128-35. https://doi.org/10.18778/2450-4491.20.11.
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC