Rola muzeum w doświadczaniu wspólnotowości

Justyna Żak-Szwarc

doi:10.18778/2450-4491.18.09

Autor

Justyna Żak-Szwarc Uniwersytet Warszawski https://orcid.org/0000-0001-8288-6164

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.18.09

Słowa kluczowe:

muzeum, Arendt, wspólnotowość, Sloterdijk, heterotopia

Abstrakt

Celem artykułu jest analiza wybranych aspektów znaczenia muzeum w postrzeganiu i odczuwaniu wspólnotowości (zwłaszcza europejskiej) w obliczu współczesnych przemian instytucji muzealnych. Zasadnicza refleksja odnosi się do problemu wspólnego świata w rozumieniu Hannah Arendt i pojęcia wspólnoty m.in. w duchu Thomasa Stearnsa Eliota oraz do roli społecznej i kulturowej muzeów jako heterotopii w ujęciu Michela Foucaulta i Petera Sloterdijka. Rozważania skoncentrowane są wokół kwestii „różnorodności w jedności” i pytania o to, jak ją zachować w obliczu ogromu i wielości w perspektywie nieskończoności gromadzenia dóbr.

Biogram autora

Justyna Żak-Szwarc - Uniwersytet Warszawski

Justyna Żak-Szwarc – dr, pracownik naukowy w Zakładzie Edukacji Estetycznej i Studiów nad Kulturą na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego. Zainteresowania badawcze: estetyka i muzeologia, sztuka oraz jej rola w kulturze współczesnej i w życiu człowieka. Autorka m.in. W kręgu muzealnych przedmiotów (2020).

Bibliografia

Arendt H. (2010) Kondycja ludzka, tłum. A. Łagodzka, Warszawa, Wydawnictwo Aletheia.

Arendt H. (2011) Między czasem minionym a przyszłym, tłum. M. Godyń, W. Madej, Warszawa, Wydawnictwo Aletheia.

Eco U. (2009) Szaleństwo katalogowania, tłum. T. Kwiecień, Poznań, Dom Wydawniczy Rebis.

Eliot T. S. (2016) Uwagi ku definicji kultury, tłum. J. Rybski, Kraków, Wydawnictwo Vis-à-vis Etiuda.

Folga-Januszewska D. (2015) Muzeum: Fenomeny i problemy, Kraków, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/a276d35b-ce2a-4ab8-99b9-22d6c862b45f/content (dostęp: 6.06.2024).

Foucault M. (2015) Inne przestrzenie, tłum. A. Rejniak-Majewska, „Teksty Drugie”, nr 6, s. 117–125.

Hessen S. (1973) Filozofia – kultura – wychowanie, Wrocław, Ossolineum.

Kołakowski L. (2006) Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań, Kraków, Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”.

Minich M. (2018) O nowy typ muzeów sztuki, Kraków, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”.

Pomian K. (2023) Muzeum. Historia światowa, t. 1: Od skarbca do muzeum, tłum. T. Stróżyński, Gdańsk, Słowo/obraz terytoria.

Sloterdijk P. (2012) Pogarda mas. Szkic o walkach kulturowych we współczesnym społeczeństwie, tłum. B. Baran, Warszawa, Wydawnictwo Aletheia.

Tönnies F. (1988) Wspólnota i stowarzyszenie. Rozprawa o komunizmie i socjalizmie jako empirycznych formach kultury, tłum. M. Łukasiewicz, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Sloterdijk P. (2007) [wypowiedź w programie „Rozmowy istotne”, TVP Kultura], https://vod.tvp.pl/programy,88/rozmowy-istotne-odcinki,320069/odcinek-78,S01E78,320132 (dostęp: 12.12.2023).