Community, Art and Aesthetic Education

Urszula Szuścik

doi:10.18778/2450-4491.18.03

Autor

Urszula Szuścik University of Silesia in Katowice

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.18.03

Słowa kluczowe:

wspólnotowość, sztuka, edukacja, współdziałanie, twórczość

Abstrakt

Zagadnienie wspólnotowości ujęto w odniesieniu do sztuki, edukacji i wychowania estetycznego. Zwrócono uwagę na wartość sztuki i związanych z nią działań edukacyjnych w kształtowaniu wspólnotowości. W sztuce nawiązano do twórczości Josepha Beuysa i jego interpretacji sztuki społecznej i rzeźby społecznej. Wskazano na działania artystyczne, które są proponowane w działaniach twórczych wychowanków, jak: happening, akcja plastyczna, collage, assemblage, a nawet street art. Tego typu formy twórczej aktywności rozwijają w wychowankach umiejętności współdziałania w grupie, tolerancji na odmienność rozwiązań artystycznych, wyrażania się przez materię fizyczną i tworzenia materii plastycznej, szerzej artystycznej, odwagi twórczej i bycia w grupie, tym samym rozwoju twórczości i rozwoju społecznego. Ja i inni, inni i ja, i twórczość oraz sztuka z nami tworzymy wspólnotowość.

Biogram autora

Urszula Szuścik - University of Silesia in Katowice

Urszula Szuścik – prof. dr hab., zainteresowania naukowo-badawcze i artystyczne skupiają się wokół problematyki edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej, edukacji plastycznej, stymulacji twórczości, psychologii twórczości i psychologii sztuki, arteterapii, grafiki artystycznej, kształcenia nauczycieli. Autorka trzech monografii, redaktorka 7 monografii, współredaktorka 42 monografii zbiorowych, 48 rozdziałów w monografiach zbiorowych, licznych artykułów, programu kształcenia plastycznego.

Bibliografia

Bakan D. (1966) The Duality of Human Existence, Reading, PA, Addison-Wesley.

Bauman Z. (2000) Ponowoczesność jako źródło cierpień, Warszawa, Wydawnictwo Sic!

Beuys J. (1987) Każdy artystą w: Zmierzch estetyki – rzekomy czy autentyczny?, trans. K. Krzemień, selection and introduction by S. Morawski, v. II, Warszawa, Spółdzielnia Wydawnicza “Czytelnik”, pp. 268–273.

Buber M. (1992) Ja i Ty. Wybór pism filozoficznych, trans. J. Doktór, Warszawa, Instytut Wydawniczy „Pax”.

Bukowski J., Byszewski J., Józefowski E., Karolak W., Olszewska B., Sikorski T. (1984) Partner. Działania artystyczne z dziećmi, Wrocław, BWA Wrocław – Galerie Sztuki Współczesnej.

Deręgowski J. B. (1990) Oko i obraz studium psychologiczne, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Dewey J. (1975) Sztuka jako doświadczenie, trans. A. Potocki, Wrocław, Ossolineum.

Fischer H. (1987) Teoria sztuki socjologicznej in: Zmierzch estetyki – rzekomy czy autentyczny?, trans. M. Iwińska, P. Paszkiewicz, selection and intoduction by S. Morawski, v. II, Warszawa, Spółdzielnia Wydawnicza “Czytelnik”, pp. 296–303.

Helgeson V. S. (1994) Relation of Agency and Communion to Well-Being: Evidence and Potencial Explanations, “Psychological Bulletin”, no. 116, pp. 412–428, https://doi.org/10.1037//0033-2909.116.3.412 DOI: https://doi.org/10.1037//0033-2909.116.3.412

Helgeson V. S. (2003) Gender Related Traits and Health in: Social Psychological Foundations of Health and Illness, J. M. Suls, K. A. Walston (eds.), Oxford, Blackwell Publishing, pp. 367–394, https://doi.org/10.1002/9780470753552.ch14 DOI: https://doi.org/10.1002/9780470753552.ch14

Hohensee-Ciszewska H. (1988) ABC wiedzy o plastyce, Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Hudzik A. (2010) Wyobraźnia na ulice in: Polski Street Art, E. Dymna, A. Rutkiewicz, Warszawa, Carta Blanca Sp. z o. o., pp. 375–377.

Ingarden R. (1966) Przeżycie – dzieło – wartość, Kraków, Wydawnictwo Literackie.

Jedliński J. (ed.) (1990) Joseph Beuys. Teksty, komentarze, wywiady, Warszawa, Akademia Ruchu, Centrum Sztuki Współczesnej.

Kaczmarek J. (2001) Joseph Beuys. Od sztuki do społecznej utopii, Poznań, Wydawnictwo Naukowe UAM.

Niziołek K. (2015) Sztuka społeczna – koncepcje – dyskursy – praktyki, vol. 1, Białystok, Fundacja Uniwersytetu w Białymstoku Universitas Bialostocensis.

Okoń W. (red.) (1981) Słownik pedagogiczny, Warszawa, PWN.

Olcoń-Kubicka M. (2009) Indywidualizacja a nowe formy wspólnotowości, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Porębski M. (1972) Ikonosfera, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy.

Read H. (1976) Wychowanie przez sztukę, trans. A. Trojanowska-Kaczmarska, Wrocław, Ossolineum.

Ricoeur P. (2003) O sobie samym jako innym, trans. B. Chełstowski, Warszawa, WN PWN.

Segiet W. (2021) Wokół wspólnotowości: od inspiracji nowoczesności do pedagogicznych odniesień in: “Teologia i Moralność”, vol. 16, no. 1(29), pp. 25–42, https://doi.org/10.14746/TIM.2021.29.1.2 DOI: https://doi.org/10.14746/TIM.2021.29.1.2

Sperling A. P. (1994) Psychologia, trans. M. Bardziejewska, Poznań, Zysk i S-ka.

Strzemiński W. (1974) Teoria widzenia, Kraków, Wydawnictwo Literackie.

Szacki J. (2005) Indywidualizm i kolektywizm in: Encyklopedia socjologii. Suplement, W. Kwaśniewicz (ed.), Warszawa, Oficyna Naukowa, pp. 84–92.

Szuścik U. (2001) Współdziałanie a zajęcia plastyczne in: Dziecko w świecie współdziałania. Część druga. W stronę praktyki edukacyjnej, B. Dymara (ed.), Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls, pp. 281–285.

Szuścik U. (2002) Perspektywa psychologiczna w edukacji plastycznej dziecka in: Przemiany w naukach o wychowaniu – idee, koncepcje, rzeczywistość edukacyjna, W. Korzeniowska (ed.), Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls, pp. 307–319.

Szuścik U. (2013) Edukacja kulturalna a edukacja przez plastykę, „Chowanna”, no. 41, vol. 2, Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, pp. 81–92.

Szuścik U. (2017) Edukacja plastyczna w kontekście jednostki i grupy in: Różnorodni przez sztukę. Edukacja artystyczna w środowiskach zróżnicowanych kulturowo, M. Zalewska-Pawlak, M. Sasin (eds.), Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, pp. 91–102.

Śliwerski B. (1998) Współczesne teorie i nurty wychowania, Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls.

Węgrzecki A. (1994) Wolność jako podstawa dojrzałości aksjologicznej in: Edukacja aksjologiczna. Wymiary – Kierunki – Uwarunkowania, vol. 1, K. Olbrycht (ed.), Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, pp. 19–24.

Wojciszke B. (2010) Sprawczość i wspólnotowość. Podstawowe wymiary spostrzegania społecznego, Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Zalewska-Pawlak M. (2017) W poszukiwaniu zagubionej teorii sztuki życia i sztuki w wychowaniu. Sztuka i wychowanie w XXI wieku, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Zwolińska K., Malicki Z. (1974) Mały słownik terminów plastycznych, Warszawa, Wydawnictwo “Wiedza Powszechna”.

Briegleb T. (2021) Człowiek sam jest stwórcą, https://www.dwutygodnik.com/artykul/9539-czlowiek-sam-jest-stworca.html (accessed: 04.09.2023).

König R. (2021) Joseph Beuys. Tłuszcz, filc i mity, https://www.goethe.de/ins/pl/pl/kul/bku/bys/22209342.html (accessed: 04.09.2023).