Kultura animacji jako humanistyczna pedagogia

Dariusz Kubinowski

doi:10.18778/2450-4491.03.06

Autor

Dariusz Kubinowski Uniwersytet Szczeciński, Wydział Humanistyczny, Instytut Pedagogiki

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.03.06

Słowa kluczowe:

animacja kultury, animacja społeczna, pedagogia humanistyczna, zmiana społeczna, metodyka pracy animatora

Abstrakt

Celem niniejszego opracowania jest próba określenia cech uniwersalnej kultury animacji w ogólności, postrzeganej jako swoista humanistyczna pedagogia w szerokim rozumieniu. Punktem wyjścia autor czyni tu cechy konstytutywne animacji kultury odnoszące się do: (1) rozumienia animacji jako ożywiania, aktywizowania, zmieniania etc.; (2) traktowania kultury własnej jednostek i wspólnot jako zasadniczego przedmiotu jej oddziaływań; (3) realizowania wszelkich działań animacyjnych w oparciu o zasady humanistycznej metodyczności; (4) przyjęcia minimum aksjologiczności jako niezbędnego warunku postrzegania animacji kultury jako idei pedagogicznej oraz (5) sprecyzowania swoistości roli społecznej animatora kultury. W tekście podejmuję próbę ich uogólnienia z myślą o rozwinięciu pedagogicznej teorii działalności animacyjnej poza jej aspekty – wyłącznie – kulturalne.

Biogram autora

Dariusz Kubinowski - Uniwersytet Szczeciński, Wydział Humanistyczny, Instytut Pedagogiki

Prof. dr hab., profesor nauk społecznych, pedagog kultury, metodolog badań jakościowych, pracuje w Uniwersytecie Szczecińskim na Wydziale Humanistycznym w Instytucie Pedagogiki, autor ponad 130 publikacji naukowych dotyczących studiów kulturowo-edukacyjnych, animacji kultury, etnopedagogii i jakościowych badań pedagogicznych.

Bibliografia

Besnard P. (1980) L’Animation socio-culturelle, Paris, Presses Universitaires de France.

Besnard P. (1986) Animateur socioculturel : fonctions, formation, profession, Paris, Les Editions ESF.

Besnard P. (1988) Problematyka animacji społeczno-kulturalnej w: Rozprawy o wychowaniu, M. Debesse, G. Mialaret (red.), tłum. Z. Zakrzewska, t. 2, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Bielas L. (1980) O animacji społeczno-wychowawczej we Francji, „Nowa Szkoła”, nr 11.

Czerniawska O. (1974) Animacja jako metoda pracy kulturalno-oświatowej i społeczno-wychowawczej, „Oświata Dorosłych”, nr 8.

Czerniawska O. (1984) Animacje społeczno-kulturalne we Francji: geneza i rozwój, „Pedagogika Pracy Kulturalno-Oświatowej”, nr 6.

Červinková H. (red.) (2008) Animatorzy społeczni na rzecz osób niepełnosprawnych. Aktywizacja środowiska na pograniczu, Wrocław, Elwoj Jerzy Wojciechowski.

Dąbrowska E. (1986) Analiza sytuacji animacyjnych, „Pedagogika Pracy Kulturalno-Oświatowej”, nr 7.

Delecka-Bury A. (2015) Źródła sukcesu pedagogicznego animatorów kultury muzycznej: studium przypadków, Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Gajda J. (red.) (1993) Wybrane problemy animacji kulturalnej, Lublin, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Gajda J. (red.) (1994) Animacja kulturalna jako problem pedagogiczny, Lublin, Agencja Dziennikarska VIPress.

Gajda J., Żardecki W. (red.) (2001) Dylematy animacji kulturalnej, Lublin, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Godlewski G., Kurz I., Mencwel A., Wójtowski M. (red.) (2002) Animacja kultury – doświadczenie i przyszłość, Warszawa, Instytut Kultury Polskiej UW.

Hrycyk K. (red.) (2000) Animacja społeczno-kulturalna wobec przemian cywilizacyjnych. Animacja – animator i jego kształcenie, Wrocław, „Silesia”.

Hrycyk K. (red.) (2004) Konteksty animacji społeczno-kulturalnej, Wrocław, „Silesia”.

Jedlewska B. (1999) Animatorzy kultury wobec wyzwań edukacyjnych, Lublin, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Jedlewska B. (red.) (2006) Akademickie kształcenie animatorów i menedżerów kultury w Polsce: koncepcje, doświadczenia, wyzwania, Lublin, Oficyna Wydawnicza „Verba”.

Kargul J. (1993) Animacja społeczno-kulturalna w: Pedagogika społeczna. Człowiek w zmieniającym się świecie, T. Pilch, I. Lepalczyk (red.), Warszawa, Wydawnictwo „Żak”.

Kargul J. (1996) Od upowszechniania kultury do animacji kulturalnej, Toruń, Wydawnictwo „Adam Marszałek”.

Kargul J. (2012) Upowszechnianie, animacja, komercjalizacja kultury, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kopaliński W. (1997) Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem, Warszawa, Muza SA.

Kopczyńska M. (1993) Animacja społeczno-kulturalna: podstawowe pojęcia i zagadnienia, Warszawa, Centrum Animacji Kulturalnej.

Kubinowski D. (1993) Funkcje wiejskich zespołów folklorystycznych w animacji tożsamości kulturowej regionu w: Wybrane problemy animacji kulturalnej, J. Gajda (red.), Lublin, Agencja Dziennikarska VIPress.

Kubinowski D., (1997) Animacja taneczna w: tenże, Proces wychowania tanecznego w środowisku wiejskim, Lublin, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Kubinowski D. (2000) Rewitalizacja tradycyjnych wartości we współczesnej kulturze: etnopedagogia wobec globalizacji w: O nowy humanizm w edukacji, J. Gajda (red.), Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Kubinowski D. (2001) Zasada konstruktywnego relatywizmu jako podstawa aksjologiczna działalności animacyjnej: perspektywa antropologiczno-pedagogiczna w: Dylematy animacji kulturalnej, J. Gajda, W. Żardecki (red.), Lublin, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Kubinowski D. (2002) Od pracy kulturalno-oświatowej do animacji kultury w: tenże, Etnopedagogia taneczna w okresie transformacji. Proces rekonstrukcji rodzimych tradycji tanecznych a współczesne przemiany instytucjonalnej działalności kulturalnej w Polsce, Lublin, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Kubinowski D. (2013) Współczesne paradygmaty animacji kultury w: Animacja kultury – współczesne dyskursy teorii i praktyki, D. Kubinowski, U. Lewartowicz (red.), Lublin, Wydawnictwo „Makmed”.

Kubinowski D. (2014) Animacja kultury jako nowy kierunek akademickiego kształcenia praktycznego w: Kompetencje do prowadzenia edukacji kulturalnej, K. Olbrycht, B. Głyda, A. Matusiak (red.), Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Kubinowski D. (2015) Istota animacji kultury jako idei pedagogicznej, „Studia Kulturowo-Edukacyjne”, t. X, nr 1.

Kubinowski D., Lewartowicz U. (red.) (2013) Animacja kultury – współczesne dyskursy teorii i praktyki, Lublin, Wydawnictwo „Makmed”.

Kurz I. (red.) (2008) Lokalnie: animacja kultury = community arts, Warszawa, Instytut Kultury Polskiej UW.

Limbos E. (1977) L’Animation des groupes de culture et de loisirs connaissance du problème, applications pratiques, à l’usage des psychologues, des animateurs et des responsables, Paris, Les Éditions E.S.F.

Maccio Ch. (1983) Animation de groupes, Lyon, Chronique sociale.

Matyjewicz M. (2010) Animacja kulturalna. W poszukiwaniu obszarów współczesnego wychowania, Olsztyn, Zakład Poligraficzny „Spręcograf”.

Mendel M. (red.) (2004) Animacja współpracy środowiskowej, Toruń, Wydawnictwo „Adam Marszałek”.

Mendel M. (red.) (2005) Animacja współpracy środowiskowej na wsi, Toruń, Wydawnictwo „Adam Marszałek”.

Mioduszewska A. (1979) Kształcenie animatorów kultury we Francji, „Pedagogika Pracy Kulturalno-Oświatowej” nr 4.

Poujol G. (1988) Kształcenie animatorów w: Rozprawy o wychowaniu, M. Debesse, G. Mialaret (red.), tłum. Z. Zakrzewska, t. 2, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Zierkiewicz E., Wnuk W. (red.) (2006) Tworzyć, zmieniać, aktywizować… Animacja społeczno-kulturalna jako mobilizowanie potencjału indywidualnego i przeciwdziałanie bezradności społecznej, Wrocław, MarMar Marian Kaczorowski.

Żebrowski J. (1981) O animatorach kulturalnych we Francji, „Oświata Dorosłych”, nr 8.

Żebrowski J. (1987) Zawód i osobowość animatorów kultury w świetle nowych koncepcji wychowania zintegrowanego, Gdańsk, Wojewódzki Ośrodek Kultury.

Żebrowski J. (red.) (2003) Animacja kulturalna i społeczno-wychowawcza w środowiskach lokalnych, Gdańsk, Gdańskie Towarzystwo Naukowe.