Konstruowanie sytuacji działań policyjnych po zamachach terrorystycznych: trwałe transformacje kultury interpretacji i doświadczeń zespołowych

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.13.10

Słowa kluczowe:

situation d’action, sujet collectif, image de soi agissant, cultures d’interprétation, expérience collective

Abstrakt

W artykule przewija się teza, że to, co określa się jako rozeznanie policyjne, stanowi społecznie oceniany rezultat kolektywnej aktywności nieustannej interpretacji zdarzeń. Strażnicy porządku/pokoju (les gardiens de la paix) – policjanci interpretują zdarzenia w trakcie patrolu, w komisariacie, przed, podczas i po akcji. Tworzą w ten sposób konsensus interpretacji lub opowiadania interpretacji kolektywnej, konstruujące poczucie kolektywnego podmiotu. Ta aktywność strażników porządku/pokoju sprzyjała konstruowaniu ram interpretacyjnych zdarzeń, z jakimi mają do czynienia policjanci, i szerzej – budowania pewnej kultury interpretacyjnej, właściwej dla danego zespołu. Te ramy procesu konstruowania kultury policyjnej uległy transformacji w następstwie ataków na „Charile Hebdo” w roku 2015. Śmierć policjanta sfilmowana na żywo przez media „złamała” kolektywy. Policjanci już nie przedstawiają się publicznie w taki sam sposób: ich obraz siebie wobec społeczeństwa przekształca się i wpisuje w zespołową wyobraźnię policyjną. Dzięki zespołowej aktywności: nieustannej interpretacji-reinterpretacji zdarzeń, ataki z 2015 r. stają się elementami konstruującymi doświadczenia policyjne, które interesują prowadzących kształcenie. Te konstrukty doświadczenia ulegają ewolucji i przekształcają, każde ze swej strony, sposoby interpretacji, a więc i rozeznania zdarzenia. Artykuł ten przedstawia, jak po roku 2015 konstruowane jest zespołowe doświadczenie interpretatywne policjantów, będące efektem transformacji powiązanych aspektów: podmiotów indywidualnych i kolektywnych, aktywności oraz kultur interpretacji.

Biogram autora

Myriam Léonard, Conservatoire National des Arts et Métiers, Paris, France

Léonard Myriam, doktor nauk o edukacji, specjalność kształcenie dorosłych. Członkini zespołu badawczego w laboratorium FOAP (Formation et apprentissages professionnels) w Conservatoire National des Arts et Métiers w Paryżu oraz badaczka wolontariuszka w Katedrze UNESCO kierowanej przez Jean-Marie Barbier i Augustin Mutuale. W sektorze prywatnym prowadzi działalność dydaktyczną skierowaną do kadr kształcących dorosłych, a na poziomie uniwersyteckim skierowaną do przyszłych nauczycieli. Utworzyła jednostkę promującą badania jako narzędzie kształcenia profesjonalistów i aktorów w polu kształcenia zawodowego we Francji. Przez 6 lat pracowała z policjantami, najpierw jako badaczka, a następnie jako kierująca sekcją badań, studiów i innowacji w sektorze kształcenia policji francuskiej.

Bibliografia

Barbier J.-M. (2010) Cultures d’action et modes partagés d’organisation des constructions de sens, « Revue d’anthropologie des connaissances », 4 (1) : 163–194, https://doi.org/10.3917/rac.009.0163
Google Scholar

Barbier J.-M. (2013) Vécu, élaboration et communication de l’expérience in : Le travail de l’expérience, J.-M. Barbier, J. Thievenaz (dir.), Paris, L’Harmattan : 13–40.
Google Scholar

Barbier J.-M. (2017) Vocabulaire d’analyse des activités (2ème édition revue et corrigée), Paris, Presses Universitaires de France.
Google Scholar

Becker H. S. (1985) Outsiders. Etudes de sociologie de la déviance, trad. J.-P. Briand, J.-M. Chapoulie, Paris, Métaillé.
Google Scholar

Boucher M. (2014) Police de rue, habitants des quartiers populaires et usage de la force. Analyse d’un processus de défiance réciproque, « Pensée plurielle », 36 (2) : 77–109, https://doi.org/10.3917/pp.036.0077
Google Scholar

Bourdieu P. (1984) Questions de sociologie, Paris, Editions de minuit.
Google Scholar

Bourdieu P. (1994) Raisons pratiques. Sur la théorie de l’action, Paris, Seuil.
Google Scholar

Bruner J. (2005) Pourquoi nous racontons-nous des histoires ? Le récit au fondement de la culture et de l’identité individuelle, trad. Y. Bonin, Paris, RETZ.
Google Scholar

Fassin D. (2011) La force de l’ordre. Une anthropologie de la police des quartiers, Paris, Seuil.
Google Scholar

Goffman E. (1973) La mise en scène de la vie quotidienne. 1. La présentation de soi, trad. A. Accardo, Paris, Minuit.
Google Scholar

Goffman E. (1991) Les cadres de l’expérience, trad. I. Joseph, M. Dartevelle, P. Joseph, Paris, Minuit.
Google Scholar

Hoffstadter D., Sander E. (2013) L’analogie. Coeur de la pensée, Paris, Odile Jacob.
Google Scholar

Leonard M. (2016) L’expérience collective des policiers : une affaire d’enjeux collectifs situés dans l’activité, Communication avec actes présentée au 16ème Congrès A.R.E.F., Mons, Belgique.
Google Scholar

Leonard M. (2017) Faire autorité : le rapport police-population, in : Agir pour, sur et avec autrui. Les couplages d’activité, J.-M. Barbier & J. Thievenaz (coord.), Paris, L’Harmattan : 211–236.
Google Scholar

Leonard M. (2019) Construire l’expérience collective en situation. L’activité de patrouille des gardiens de la paix de la Police nationale, Thèse de Doctorat en sciences de l’éducation, dirigée par Jean-Marie Barbier, Cnam, Paris, France.
Google Scholar

Ochanine D. (1969) Rôle de l´image opérative dans la saisie du contenu informationnel des signaux, « Questions de Psychologie », 4 : 209–224.
Google Scholar

Pastre P., Mayen P., Vergnaud G. (2006) La didactique professionnelle, « Revue française de pédagogie », 154 : 145–198, https://doi.org/10.4000/rfp.157
Google Scholar

Quere L. (2006) L’environnement comme partenaire in : J.-M. Barbier, M. Durand (coord.), Sujets activités, environnements, Paris, Presses Universitaires de France : 7–29, https://doi.org/10.3917/puf.barbi.2006.01.0007
Google Scholar

Rigouste M. (2007) L’ennemi intérieur, de la guerre coloniale au contrôle sécuritaire, « Cultures & Conflits », 67 : 157–174, https://doi.org/10.4000/conflits.3128
Google Scholar

Rigouste M. (2008) La guerre à l’intérieur : la militarisation du contrôle des quartiers populaires in : La frénésie sécuritaire, L. Mucchielli (coord.), Paris, La Découverte : 88–98, https://doi.org/10.3917/dec.mucch.2008.01.0088
Google Scholar

Rime B. (2009) Le partage social des émotions, Paris, Presses Universitaires de France, https://doi.org/10.3917/puf.mosco.2009.01
Google Scholar

Samurcay R., Rabardel P. (2004) Modèles pour l’analyse de l’activité et des compétences, propositions in : R. Samurcay, P. Pastré, « Recherches en didactique professionnelle », Toulouse, Octares : 163–180.
Google Scholar

Schütz A. (2010) Essai sur le monde ordinaire, trad. Th. Blin, Paris, Le Félin.
Google Scholar

Schütz A. (2014) Don Quichotte et le problème de la réalité, trad. Th. Blin, Paris, Allia.
Google Scholar

Schütz A. (2017) L’étranger, trad. B. Bégout, Paris, Allia.
Google Scholar

Simmel G. (2019) L’étranger, trad. F. Joly, Paris, Payot & Rivages.
Google Scholar

Tourmen C., Mayen P., Samrany L. (2011) Qualifier, une activité méconnue des dirigeants in : Diriger : un travail, J.-M. Barbier, C. Chauvigné, M.-L. Vitali (dir.), Paris, L’Harmattan : 119–145.
Google Scholar

Tzutzuiano C. (2017) L’usage des armes par les forces de l’ordre. De la légitime défense... à la légitime défense en passant par l’autorisation de la loi, « Revue de science criminelle et de droit pénal comparé », 4 : 699–712, https://doi.org/10.3917/rsc.1704.0699
Google Scholar

Zeitler A. (2013) Construction de l’expérience, habitudes d’interprétation et signification du vécu in : Expérience, activité, apprentissage, L. Albarello, J.-M. Barbier, E. Bourgeois, M. Durand (dir.), France, Paris : Presses Universitaires de France : 135–162, https://doi.org/10.3917/puf.albar.2013.01.0135
Google Scholar

##submission.downloads##

Opublikowane

2021-10-29

Jak cytować

Léonard, M. (2021). Konstruowanie sytuacji działań policyjnych po zamachach terrorystycznych: trwałe transformacje kultury interpretacji i doświadczeń zespołowych. Nauki O Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne, 13(2), 145-166. https://doi.org/10.18778/2450-4491.13.10