Ja, ucieleśniona w ruchu, czyli o biegowej drodze z autoetnografią
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-8069.17.1.04Słowa kluczowe:
antropologia sportu, antropologia ciała, ucieleśnienie, autoetnografia, bieganieAbstrakt
Artykuł pokazuje, w jaki sposób autoetnografia może wzbogacić badania nad sportem. Na podstawie swoich doświadczeń jako byłej biegaczki wyczynowej autorka opisuje, w jaki sposób wykorzystała narzędzia takie jak: film autoetnograficzny, fotografia czy dziennik badawczy do kompleksowego antropologicznego opisu zmysłowego doświadczenia biegu. Badaczka obserwuje poszerzający się zakres wykorzystania autoetnografii w różnorodnych tematach badawczych ze szczególnym pochyleniem się nad antropologią ciała. Mierzy się z problemem językowej niewyrażalności doświadczenia ciała w sporcie i proponuje własne rozwiązania. Tekst został napisany na podstawie książki Ucieleśnione w ruchu. Polskie biegaczki wyczynowe w perspektywie antropologicznej oraz uzupełniony o nowe spostrzeżenia. Jak pisze autorka: „Autoetnografia ma dla mnie wartość również w tym sensie, że jest ciekawą konfrontacją rozmówców z badaczem, podczas której zachodzi wymiana doświadczeń i opinii. Jest to swego rodzaju praca nad relacją. W ten sposób obie strony się odsłaniają, obie coś ryzykują, a to może prowadzić do ciekawych wniosków” (Szyma 2019: 32).
Bibliografia
Anderson Leon (2014) Autoetnografia analityczna. „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 10, nr 3, s. 144–166.
Chang Heewon, Ngunjiri Faith Wambura, Hernandez Kathy-Ann C. (2013) Collaborative Autoethnography (Developing Qualitative Inquiry). London: Routledge.
Domańska Ewa (2007) „Zwrot performatywny” we współczesnej humanistyce. „Teksty Drugie”, nr 5, s. 48–61.
Ellis Carolyn, Bochner Arthur (2000) Autoethnography, personal narrative, reflexivity: Researcher as subject [w:] Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln, eds., Handbook of Qualitative Research. Los Angeles: Sage Publications, s. 733–768.
Garncarek Emilia (2010) Kobiece ciało jako przedmiot kontroli społecznej. „Przegląd Socjologiczny”, t. 59, nr 3, s. 55–69.
Hastrup Kirsten (2008) Droga do antropologii. Między doświadczeniem a teorią. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Hockey John (2006) Sensing the run: The senses and distance running. „Senses & Society”, vol. 2, no. 1, s. 183–202. DOI: https://doi.org/10.2752/174589206778055565
Jakubowska Honorata (2012) Sport z perspektywy płci. Dyskusje o nierówności, tożsamości i odkrytym/ukrytym ciele [w:] Monika Kozioł, Delfina Piekarska, Maria Anna Potocka, red., Sport w sztuce. Kraków: Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie, s. 80–95.
Jakubowska Honorata (2015) Wiedza pozadyskursywna i sposoby jej badania na przykładzie przekazywania i nabywania sportowych umiejętności. „Studia Socjologiczne”, nr 3 (218), s. 173–191.
Kacperczyk Anna (2014) Autoetnografia – technika, metoda, nowy paradygmat? O metodologicznym statusie autoetnografii. „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 10, nr 3, s. 32–74.
Kafar Marcin (2014) Wokół humanizacji nauki – znaki, tropy, konteksty. „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 10, nr 3, s. 16–31.
Lefebvre Henri (1991) The Production of Space. Oxford: Blackwell.
Malinowski Bronisław (2008) Dziennik w ścisłym znaczeniu tego wyrazu. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
McMahon Jenny (2011) Body work – Regulation of a swimmer body: an authoethnography from an Australian elite swimmer. „Sport Education and Society”, vol. 16, no. 1, s. 35–50. DOI: https://doi.org/10.1080/13573322.2011.531960
Pacukiewicz Marek (2016) Refleksy w obiektywie. Mitologika filmu etnograficznego [w:] Jakub Dziewit, Małgorzata Kołodziej, Adam Pisarek, red., Patrzenie i widzenie w kontekstach kulturoznawczych. Katowice: Wydawnictwo Grupa Kulturalna.pl, s. 29–43.
Samudra Jaida Kim (2008) Memory in our body: Thick participation and the translation of kinesthetic experience. „American Ethnologist”, vol. 35, no. 4, s. 665–681. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1548-1425.2008.00104.x
Sikora Sławomir (2012) Filmy i paradoksy wizualności. Praktykowanie antropologii. Warszawa: DiG, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego.
Szyma Karolina (2018) _63. Dostępny w Internecie: https://www.instagram.com/p/BoeeHOPllnd/
Szyma Karolina (2019) Ucieleśnione w ruchu. Polskie biegaczki wyczynowe w perspektywie antropologicznej. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323538042
Taussig Michael (1992) The Nervous System. London: Routledge.
Wala Katarzyna (2012) [Nie] potrafię gotować! Dostępny w Internecie: https://stosowana.wordpress.com/2012/05/09/nie-potrafie-gotowac [dostęp 16 sierpnia 2017 r.].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.




