Wizualna analiza dyskursu na Instagramie – możliwości i ograniczenia

Agnieszka Kampka

doi:10.18778/1733-8069.16.4.05

Autor

Agnieszka Kampka Instytut Nauk Socjologicznych i Pedagogiki, Wydział Socjologii i Pedagogiki SGGW, ul. Nowoursynowska 166, 02-787 Warszawa https://orcid.org/0000-0002-9732-6482

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.16.4.05

Słowa kluczowe:

wizualność, Instagram, analiza dyskursu, multimodalność, nowe media

Abstrakt

W artykule omówiono wyzwania, jakie przed badaczami dyskursu stawiają nowe media. Autorka przedstawia charakterystykę Instagrama jako przestrzeni komunikacji oraz wykorzystanie go w dyskursie politycznym. Na podstawie dotychczasowych badań oraz na przykładzie analizy profili europejskich prezydentów jako największe trudności w badaniach tej platformy społecznościowej zidentyfikowane zostały: nierozłączność obrazu i tekstu, konieczność uwzględnienia szerokiego kontekstu technologicznego i kulturowego oraz wynikająca z tego potrzeba interdyscyplinarnego podejścia.

Biogram autora

Agnieszka Kampka - Instytut Nauk Socjologicznych i Pedagogiki, Wydział Socjologii i Pedagogiki SGGW, ul. Nowoursynowska 166, 02-787 Warszawa

Agnieszka Kampka, dr hab., jest socjologiem, pracuje w Instytucie Nauk Socjologicznych i Pedagogiki SGGW w Warszawie. Jej zainteresowania badawcze dotyczą retoryki politycznej i wizualnej, komunikacji społecznej, debaty i dyskursu publicznego, socjologii mediów.

Bibliografia

Adi Ana, Gerodimos Roman, Lilleker Darren G. (2018) ‘Yes We Vote’: Civic mobilization and impulsive engagement on Instagram. „Javnost—The Public”, vol. 25, no. 3, s. 315–332. DOI: https://doi.org/10.1080/13183222.2018.1464706

Avedissian Karena (2016) Clerics, weightlifters, and politicians: Ramzan Kadyrov’s Instagram as an official project of Chechen memory and identity production. „Caucasus Survey”, vol. 1, no. 4,1, s. 20–43. DOI: https://doi.org/10.1080/23761199.2015.1119998

Belting Hans (2007) Antropologia obrazu. Szkice do nauki o obrazie. Przełożył Mariusz Bryl. Kraków: Universitas.

Bielecka-Prus Joanna (2012) Problem kontekstu w teoriach komunikowania społecznego. „Studia Socjologiczne”, nr 1(204), s. 19–36.

Bossetta Michael (2018) The digital architectures of social media: Comparing political campaigning on Facebook, Twitter, Instagram, and Snapchat in the 2016 U.S. election. „Journalism & Mass Communication Quarterly”, vol. 95, no. 2, s. 471–496. DOI: https://doi.org/10.1177/1077699018763307

Clarke Adele E. (2005) Situational Analysis. London: SAGE Publications. DOI: https://doi.org/10.4135/9781412985833

Cohen Rachel i in. (2019) #bodypositivity: A content analysis of body positive accounts on Instagram. „Body Image”, vol. 29, s. 47–57. DOI: https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2019.02.007

Cortese Daniel K. i in. (2018) Smoking Selfies: Using Instagram to Explore Young Women’s Smoking Behaviors. „Social Media + Society”, July–September, s. 1–8. DOI: https://doi.org/10.1177/2056305118790762

Czyżewski Marek, Kowalski Sergiusz, Piotrowski Andrzej, red. (1997) Rytualny chaos. Studium dyskursu politycznego. Kraków: Wydawnictwo Aureus.

Delli Carpini Michael X. (2017) The Political Effect of Entertainment Media [w:] Kate Kenski, Kathleen Hall Jamieson, eds., The Oxford Handbook of Political Communication. New York: Oxford University Press, s. 851–870.

Döring Nicola, Reif Anne, Poeschl Sandra (2016) How gender-stereotypical are selfies? A content analysis and comparison with magazine adverts. „Computers in Human Behavior”, vol. 55, s. 955–962. DOI: https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.10.001

Foss Sonja (1994) A Rhetorical Schema for the Evaluation of Visual Imagery. “Communication Studies”, no 45, s. 213–234. DOI: https://doi.org/10.1080/10510979409368425

Foss Sonja (2005) Theory of Visual Rhetoric [w:] Ken Smith i in., eds., Handbook of Visual Communication: Theory, Methods, and Media. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum, s. 141–152.

Gemius/PBI (2019) Wyniki badania Gemius/PBI za grudzień 2018 [dostęp 10 stycznia 2019 r.]. Dostępny w Internecie: https://www.gemius.pl/wszystkie-artykuly-aktualnosci/wyniki-badania-gemiuspbi-za-grudzien-2018.html

Gerodimos Roman (2019) The Interdisciplinary Roots and Digital Branches of Visual Political Communication Research [w:] Anastasia Veneti, Daniel Jackson, Darren G. Lilleker, eds., Visual Political Communication. Cham: Palgrave Mcmillan, s. 53–73. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-18729-3_4

Gibbs Martin i in. (2014) #Funerals and Instagram: Death, Social Media and Platform Vernacular. „Information, Communication& Society”, vol. 18, no. 3, s. 255–268. DOI: https://doi.org/10.1080/1369118X.2014.987152

Gimenez Elsa, Schwarz Natalie (2016) The visual construction of “the people” and “proximity to the people” on the online platforms of the National Front and Swiss People’s Party. „Österreich Z Soziol”, vol. 41, s. 213–242. DOI: https://doi.org/10.1007/s11614-016-0200-3

Ging Debbie, Garvey Sarah (2018) Written in these scars are the stories I can’t explain’: A content analysis of pro-ana and thinspiration image sharing on Instagram. „New Media & Society”, vol. 20(3), s. 1181–1200. DOI: https://doi.org/10.1177/1461444816687288

Highfield Tim, Leaver Tama (2016) Instagrammatics and digital methods: Studying visual social media, from selfies and GIFs to memes and emoji. „Communication Research and Practices”, vol. 2, no. 1, s. 47–62. DOI: https://doi.org/10.1080/22041451.2016.1155332

Howells Richard (2003) Visual Culture. Cambridge: Polity.

Jenkins Henry, Ford Sam, Green Joshua (2018) Rozprzestrzenialne media. Jak powstają wartości i znaczenia w usieciowionej kulturze. Przełożył Michał Wróblewski. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Kampka Agnieszka (2019) Bliżej ludzi czy bliżej gwiazd – prezydenci na Instagramie. „Kultura popularna”, nr 2, s. 37–48.

Kampka Agnieszka, Molek-Kozakowska Katarzyna (2020) Instagram w autoprezentacji politycznej. Analiza wizualna postów polskich kandydatów do europarlamentu w 2019. „Polityka i Społeczeństwo”, nr 1(18), s. 41–62. DOI: https://doi.org/10.15584/polispol.2020.1.3

Karimova Gulnara (2020) Exploring Visual Framing Strategies, Sentiment, and Product Presentation Modality in Instagram Posts of Fashion Influencers. „Res Rhetorica”, no. 1, s. 86–106. DOI: https://doi.org/10.29107/rr2020.1.6

KhosraviNik Majid (2018) Social Media Critical Discourse Studies (SM-CDS) [w:] John Flowerdew, John Richardson, eds., The Ro utledge Handbook of Critical Discourse Studies. New York: Routledge, s. 582–596. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315739342-40

KhosraviNik Majid, Unger Johann W. (2015) Critical Discourse Studies and Social Media: Power, Resistance and Critique in Changing Media Ecologies [w:] Ruth Wodak, Michael Meyer, eds., Methods of Critical Discourse Studies. London: SAGE, s. 206–233.

Kress Gunther, van Leeuwen Theo (2006) Reading Images: The Grammar of Visual Design. Oxon: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203619728

Kuchta-Nykiel Monika (2020) Social media w Polsce i na świecie – najnowsze dane [dostęp 15 maja 2020 r.]. Dostępny w Internecie: https://socialpress.pl/2020/02/social-media-w-polsce-i-na-swiecie-najnowsze-dane

Laestadius Linnea (2017) Instagram [ w:] Sloan Luke, Quan-Haase Anabel, eds., The SAGE Handbook of Social Media Research Methods. London: SAGE Publications, s. 573–592. DOI: https://doi.org/10.4135/9781473983847.n34

Lalancette Mireille, Raynauld Vincent (2017) The Power of Political Image: Justin Trudeau, Instagram, and Celebrity Politics. „American Behavioral Scientist”, vol. 63, no 7, s. 888−924. DOI: https://doi.org/10.1177/0002764217744838

Lilleker Darren G., Veneti Anastasia, Jackson Daniel, eds. (2019) Visual Political Communication. Cham: Palgrave Mcmillan. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-18729-3_1

Liu Rendan, Suh Ayoung (2017) Self-Branding on Social Media: An Analysis of Style Bloggers on Instagram. „Procedia Computer Science”, vol. 124, s. 12–20. DOI: https://doi.org/10.1016/j.procs.2017.12.124

Locatelli Elisabetta (2017) Images of Breastfeeding on Instagram: Self-Representation, Publicness, and Privacy Management. „Social Media + Society”, April–June, s. 1–14. DOI: https://doi.org/10.1177/2056305117707190

MacDowall Lachlan John, Souza Poppy de (2018) ‘I’d Double Tap That!!’: street art, graffiti, and Instagram research. „Media, Culture & Society”, vol. 40, no. 1, s. 3–22. DOI: https://doi.org/10.1177/0163443717703793

Manghani Sunil (2013) Image Studies. Theory and Practice. London, New York: Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203134917

Manovich Lev (2017) Instagram and Contemporary Image [dostęp 5 września 2019 r.]. Dostępny w Internecie: http://manovich.net/content/04-projects/150-instagram-and-contemporary-image/instagram_book_manovich_2017.pdf

Mariani Massimo (2019) What Images Really Tell Us. Visual Rhetoric in Art, Graphic Design and Advertisement. Barcelona: Hoaki.

Matley David (2018) “Let’s see how many of you mother fuckers unfollow me for this”: The pragmatic function of the hashtag #sorrynotsorry in non-apologetic Instagram posts. „Journal of Pragmatics”, vol. 133, s. 66–78. DOI: https://doi.org/10.1016/j.pragma.2018.06.003

Messaris Paul (2019) The Digital Transformation of Visual Politics [w:] Anastasia Veneti, Daniel Jackson, Darren G. Lilleker, eds., Visual Political Communication. Cham: Palgrave Mcmillan, s. 17–36. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-18729-3_2

Mirzoeff Nicholas (2016) Jak zobaczyć świat. Przełożył Łukasz Zaremba. Kraków, Warszawa: Wydawnictwo Karakter, Muzeum Sztuki Współczesnej w Warszawie.

Newberry Christina (2019) 37 Instagram Stats That Matter to Marketers in 2020 [dostęp 20 maja 2020 r.]. Dostępny w Internecie: https://blog.hootsuite.com/instagram-statistics/

O’Halloran Kay L. i in. (2018) A Digital Mixed Methods Research Design: Integrating Multimodal Analysis With Data Mining and Information Visualization for Big Data Analytics. „Journal of Mixed Methods Research”, vol. 12(1), s. 11–30. DOI: https://doi.org/10.1177/1558689816651015

Olson Lester C., Finnegan Cara A., Hope Diane S., eds. (2008) Visual Rhetoric: A Reader in Communication and American Culture. Los Angeles: SAGE.

Owen Diana (2017) New Media and Political Campaigns [w:] Kate Kenski, Kathleen Hall Jamieson, eds., The Oxford Handbook of Political Communication. New York: Oxford University Press, s. 823–835.

Phillips Nelson, Hardy Cynthia (2011) Discourse Analysis. Investigating Processes of Social Construction. Thousand Oaks: SAGE Publications.

Poulakidakos Stamatis, Giannouli Iliana (2019) Greek Political Leaders on Instagram: Between “Soft” and “Hard” Personalization [w:] Anastasia Veneti, Daniel Jackson, Darren G. Lilleker, eds., Visual Political Communication. Cham: Palgrave Mcmillan, s. 187–206. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-18729-3_10

Poulsen Soren Vigild (2018) Constructing the Corporate Instagram Discourse – a Critical Visual Discourse Approach. „Digital Age in Semiotics & Communication”, vol. 1, no. 1, s. 95–112. DOI: https://doi.org/10.33919/dasc.18.1.7

Rancew-Sikora Dorota (2017) Analiza konwersacyjna audycji radiowej poświęconej coachingowi [w:] Marek Czyżewski i in., red., Analiza dyskursu publicznego. Przegląd metod i perspektyw badawczych. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Sedno, s. 349–372.

Randiviir Anti, Cobley Paul (2010) Sociosemiotics [w:] Paul Cobley, ed., The Routledge Companion to Semiotics. London, New York: Routledge, s. 118–134.

Rodriguez Nathian Shae, Hernandez Terri (2018) Dibs on that Sexy Piece of Ass: Hegemonic Masculinity on TFM Girls Instagram Account. „Social Media + Society”, January–March, s. 1–12. DOI: https://doi.org/10.1177/2056305118760809

Rose Gilian (2010) Interpretacja materiałów wizualnych. Krytyczna metodologia badań nad wizualnością. Przełożyła Ewa Klekot. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Sanina Anna G. (2014) Visual political irony in Russian new media. „Discourse, Context and Media”, no. 6, s. 11–21. DOI: https://doi.org/10.1016/j.dcm.2014.05.003

Serafinelli Elisa (2017) Analysis of Photo Sharing and Visual Social Relationships. Instagram as Case Study. „Photographies”, vol. 10, no. 1, s. 91–111. DOI: https://doi.org/10.1080/17540763.2016.1258657

Stachowiak Jerzy (2017) Analiza porządków uzasadniania. Studium nowego ducha kapitalizmu [w:] Marek Czyżewski i in., red., Analiza dyskursu publicznego. Przegląd metod i perspektyw badawczych. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Sedno, s. 373–402.

Statista (2020) Distribution of Instagram users worldwide as of January 2018, by age group [dostęp 10 stycznia 2020 r.]. Dostępny w Internecie: https://www.statista.com/statistics/325587/instagram-global-age-group/

Stĺhl Matilda, Kaihovirta Hannah (2019) Exploring visual communication and competencies through interaction with images in social media. „Learning, Culture and Social Interaction”, no. 21, s. 250–266. DOI: https://doi.org/10.1016/j.lcsi.2019.03.003

Stoellger Phillip (2015) Living Images and Images We Live By. What Does It Mean to Became a Living Image? [w:] András Benedek, Kristóf Nyíri, eds., Beyond Words. Pictures, Parables, Paradoxes. Frankfurt am Main: Peter Lang, s. 17–34.

Stromer-Galley Jennifer (2017) Political Discussion and Deliberation Online [w:] Kate Kenski, Kathleen Hall Jamieson, eds., The Oxford Handbook of Political Communication. New York: Oxford University Press, s. 837–850.

Stubbe Maria i in. (2013) Interakcja w miejscu pracy z perspektywy kilku podejść dyskursywnych. „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 9, nr 1, s. 112–129. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-8069.9.1.07

Tiidenberg Katrin, Baym Nancy K. (2017) Learn It, Buy It, Work It: Intensive Pregnancy on Instagram. „Social Media + Society”, January–March, s. 1–13. DOI: https://doi.org/10.1177/2056305116685108

Turnbull-Dugarte Stuart J. (2019) Selfies, Policies, or Votes? Political Party Use of Instagram in the 2015 and 2016 Spanish General Elections. „Social Media + Society” April–June s. 1–15. DOI: https://doi.org/10.1177/2056305119826129

Van Leeuwen Theo, Jewitt Carey (2004) Visual Meaning: a Social Semiotic Approach [w:] Theo van Leeuwen, Jewitt Carey, eds., The Handbook of Visual Analysis. London: SAGE, s. 134–155. DOI: https://doi.org/10.4135/9780857020062

Veum Aslaug Moland, Undrum Linda Victoria (2018) The selfie as a global discourse. „Discourse & Society”, vol. 29, no. 1, s. 86–103. DOI: https://doi.org/10.1177/0957926517725979

Wielgosz Marcin (2017) Usefulness and potential benefits of analyzing new media from the perspective of L. Manovich’s soft technological determinism – the case of Instagram and smartphone. „Social Communication”, vol. 2, s. 6–13. DOI: https://doi.org/10.1515/sc-2017-0007

Zappavigna Michele, Zhao Sumin (2017) Selfies in ‘mommyblogging’: An emerging visual genre. „Discourse, Context & Media”, vol. 20, s. 239–247. DOI: https://doi.org/10.1016/j.dcm.2017.05.005