Wywiad pogłębiony jako technika badawcza. Możliwości wykorzystania IDI w badaniach ewaluacyjnych

Autor

  • Radomir Miński SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny, Instytut Nauk Społecznych, 03-815 Warszawa, ul. Chodakowska 19/31

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.13.3.02

Słowa kluczowe:

wywiad pogłębiony (IDI), badania ewaluacyjne, badania jakościowe, scenariusz wywiadu pogłębionego, zjawiska trudne

Abstrakt

Poszukując nowatorskich sposobów wsparcia instrumentarium badacza terenowego, poprzez procedury stosowane w badaniach ewaluacyjnych, postanowiono wziąć na warsztat wywiad pogłębiony, dalej IDI (in-depth interview), jako technikę badawczą wykorzystywaną w procedurze badań ewaluacyjnych. Przeszukując źródła, natrafiono na pewne niekonsekwencje w posługiwaniu się terminem „wywiad pogłębiony”. Nawet przyjmując otwartą naturę badań jakościowych, należy zauważyć, że często wykorzystanie tej nazwy jest wręcz bezpodstawne w stosunku do technik badawczych, którymi w rzeczywistości posługują się badacze. Wydaje się zatem, że eksploracja kreatywnych sposobów łączenia tego, co tradycyjne z tym, co nowe nie możne pomijać fundamentalnych zasad pracy terenowej – poddawania surowej ocenie, pod względem skuteczności i wiarygodności, danych uzyskiwanych w mniej lub bardziej innowacyjny sposób. Biorąc pod uwagę wspomniane niekonsekwencje i rozbieżności między tym, co kryje się pod pojęciami wikłającymi termin „wywiad pogłębiony” a tym, czym on w rzeczywistości powinien być, postarano się najpierw dokonać poprawnego metodologicznie określenia charakteru tej techniki badawczej, wskazać zastosowania oraz zastanowić się nad adaptacjami tej techniki lub pewnych jej elementów do badań ewaluacyjnych realizowanych w ramach projektów finansowanych z Europejskich Funduszy Strukturalnych.

Biogram autora

  • Radomir Miński - SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny, Instytut Nauk Społecznych, 03-815 Warszawa, ul. Chodakowska 19/31

    Radomir Miński, doktor socjologii (UAM 2005), adiunkt Uniwersytetu Humanistycznospołecznego SWPS w Warszawie. Autor książki Aktualność myśli Roberta Michelsa; autor artykułów poświęconych zróżnicowaniu społecznemu w teorii i empirii, elityzmowi oraz stosunkom własności. Empirycznie powiązany z badaniami ewaluacyjnymi w obszarze wykluczenia społecznego – autor raportów i diagnoz lokalnych. Zainteresowania badawcze: metodologia badań społecznych, praktyczne zastosowania socjologii, socjologia polityki, teoria elit, socjologia gospodarki, socjoekonomiczna teoria własności, zróżnicowanie społeczne, wykluczenie społeczne, powiązania edukacji z rynkiem pracy. Wybrane publikacje: Studium człowieka marginesu w oparciu o biografię poety ulicy – Marycha z Chwaliszewa (2014); Przemiany poznańskich władz samorządowych w latach 2002–2010. Krążenie czy reprodukcja elit? (2013); Oligarchiczny charakter partii politycznych w ujęciu Roberta Michelsa (2013); Czy śmierć klas? (2008).

Bibliografia

Angrosino Michael (2016) Badania etnograficzne i obserwacyjne. Przełożyła Maja Brzozowska-Brywczyńska. Warszawa: PWN.

Biernas Stanisław (2011) Ewaluacja w obszarze funduszy strukturalnych [w:] Katalog PTE. Warszawa: PTE.

Boyce Carolyn, Neale Palena (2006) Conducting In-Depth Interviews for Evaluation Input. Watertown: Pathfinder International.

Chase Susan E. (2009) Wywiad narracyjny. Wielość perspektyw, podejść, głosów. Przełożył Filip Schmidt [w:] Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln, red., Metody badań jakościowych. Tom 2. Warszawa: PWN, s. 15‒55.

Cheek Julianne (2009) Praktyka i polityka w badaniach jakościowych finansowanych ze źródeł zewnętrznych. Przełożyła Monika Nowicka [w:] Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln, red., Metody badań jakościowych. Tom 1. Warszawa: PWN, s. 549‒579.

Denzin Norman K., Lincoln Yvonna S. (2009) Wprowadzenie. Dziedzina i praktyka badań jakościowych. Przełożyła Monika Nowacka [w:] Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln, red., Metody badań jakościowych. Tom 1. Warszawa: PWN, s. 19‒57.

Flick Uwe (2010) Projektowanie badania jakościowego. Przełożył Paweł Tomanek. Warszawa: PWN.

Flick Uwe (2011) Jakość w badaniach jakościowych. Przełożył Paweł Tomanek. Warszawa: PWN.

Fontana Andrea, Frey James H. (2009) Wywiad. Od neutralności do politycznego zaangażowania. Przełożyła Marta Skowrońska [w:] Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln, red., Metody badań jakościowych. Tom 2. Warszawa: PWN, s. 81−129.

Galerianki (2009) reż. Rosłaniec Katarzyna. Polska.

Gerstmann Stanisław (1972) Rozmowa i wywiad w psychologii. Warszawa: PWN.

Gibbs Graham (2015) Analizowanie danych jakościowych. Przełożyła Maja Brzozowska-Brywczyńska. Warszawa: PWN.

Głowacka Maria Danuta, Kwapisz Urszula, Frankowska Anna (2011) Wybrane elementy stylu życia i problemy zdrowotne osób po 50 roku życia. „Zdrowie Publiczne”, t. 12, nr 2, s. 135‒140.

Goryńska-Bittner Barbara i in. (2012) Metodologia ewaluacji w ramach Audytu Naukowego [dostęp 27 maja 2016 r.]. Dostępny w Internecie www.http://bip.um.slupsk.pl/file/28248

Guion Lisy A. (2001) Conducting an In-depth Interview [dostęp 15 stycznia 2010 r.]. Dostępny w Internecie www.http://edis.ifas.ufl.edu

Jagieła Jarosław (2014) Recenzja Urbaniak-Zając Danuta, Kos Ewa (2013) Badania jakościowe w pedagogice. Wywiad narracyjny i obiektywna hermeneutyka. Warszawa PWN. „Pedagogika XXIII”. Częstochowa: Wydawnictwo im. Stanisława Podobińskiego Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, s. 651‒659. DOI: https://doi.org/10.16926/p.2014.23.49

Józefczyk Jarosław (2011) Perspektywy rozwoju pracy socjalnej w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Gdyni [w:] Szpunar Magdalena, red., Asystentura rodziny. Analiza efektywności specjalizacji pracy socjalnej w kontekście projektu systemowego MOPS w Gdyni „Rodzina bliżej siebie”. Gdynia, Gdańsk: Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Gdyni, Uniwersytet Gdański, s. 3‒18.

Juszczyk Stanisław (2013) Badania jakościowe w naukach społecznych. Szkice metodologiczne. Katowice: Wyd. UŚ.

Konecki Krzysztof (2000) Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana. Warszawa: PWN.

Kurzępa Jacek (2005) Młodzież pogranicza – świnki czyli o prostytucji nieletnich. Kraków: Impuls.

Kurzępa Jacek (2008) Zagrożona niewinność. Zakłócenia rozwoju seksualności współczesnej młodzieży. Kraków: Impuls.

Kurzępa Jacek (2012) Młodzi, piękne i niedrodzy… Młodzież w objęciach seksbiznesu. Kraków: Rubikon.

Kvale Steinar (2010) Prowadzenie wywiadów. Przełożyła Agata Dziuban. Warszawa: PWN.

Lofland John i in. (2009) Analiza układów społecznych. Przewodnik metodologiczny po badaniach jakościowych. Przełożyły Anna Kordasiewicz, Sylwia Urbańska, Monika Żychlińska. Warszawa: Scholar.

Mandes Sławomir (2008) Metody jakościowe w ewaluacji [w:] Olejniczak Karol, Kozak Marek, Ledzion Bartosz, red., Teoria i praktyka ewaluacji interwencji publicznych. Podręcznik akademicki. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne, s. 129‒149.

Mayntz Renate (1985) Wprowadzenie do metod socjologii empirycznej. Przełożyła Wanda Lipnik. Warszawa: PWN.

Męcfal Sylwia (2012) Problemy badań terenowych – wybrane kwestie metodologiczne, praktyczne oraz etyczne przy badaniu zjawisk „trudnych”. „Przegląd Socjologiczny”, t. 61, z. 1, s. 156‒178.

Młoda i piękna (2013) reż. Ozon François. Francja.

Nevo David (1997) Konceptualizacja ewaluacji edukacyjnej. Analityczny przegląd literatury. Przełożył Zbyszko Melosik [w:] Korporowicz Leszek, red., Ewaluacja w edukacji. Warszawa: Oficyna Naukowa, s. 51‒64.

Nowak Stefan, red. (1965) Metody badań socjologicznych. Warszawa: PWN.

Olejniczak Karol, Kozak Marek, Ledzion Bartosz, red. (2008) Teoria i praktyka ewaluacji interwencji publicznych. Podręcznik akademicki. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.

Olejniczak Karol (2008a) Wprowadzenie do zagadnień ewaluacji [w:] Olejniczak Karol, Kozak Marek, Ledzion Bartosz, red., Teoria i praktyka ewaluacji interwencji publicznych. Podręcznik akademicki. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne, s. 17‒43.

Olejniczak Karol (2008b) Ewaluacja jako proces badawczy [w:] Olejniczak Karol, Kozak Marek, Ledzion Bartosz, red., Teoria i praktyka ewaluacji interwencji publicznych. Podręcznik akademicki. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne, s. 101‒108.

Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne (2008) Standardy ewaluacji. Warszawa: PTE.

Przybyłowska Ilona (1978) Wywiad swobodny ze standaryzowaną listą poszukiwanych informacji i możliwości jego zastosowania w badaniach socjologicznych. „Przegląd Socjologiczny”, t. 30, s. 53‒68.

Silverman David (2007) Interpretacja danych jakościowych. Przełożyły Małgorzata Głowacka-Grajper, Joanna Ostrowska. Warszawa: PWN.

Silverman David (2008) Prowadzenie badań jakościowych. Przełożyła Joanna Ostrowska. Warszawa: PWN.

Sponsoring (2011) reż. Szumowska Małgorzata. Francja, Polska.

Szarfenberg Ryszard (2012) Ewaluacja organizowania i rozwoju społeczności lokalnej, czyli o odmianach i sprawności trzeciej metody pracy socjalnej [w:] Kowalczyk Jacek, red., Programy aktywności lokalnej ‒ nowa jakość pomocy społecznej? Kraków: Impuls, s. 13‒43.

Świnki (2009) reż. Gliński Robert. Polska.

Trutkowski Cezary (2008) O uwarunkowaniach stosowania metod jakościowych w badaniach społecznych i ewaluacyjnych [w:] Haber Agnieszka, Szałaj Maciej, red., Środowisko i warsztat ewaluacji. Warszawa: PARP, s. 127‒143.

Walkowiak Jerzy (1995) Metodologia nauki. Wykłady. Poznań: UAM. Tekst niepublikowany.

Pobrania

Opublikowane

2017-08-31

Numer

Dział

Artykuł

Jak cytować

Miński, Radomir. 2017. “Wywiad pogłębiony Jako Technika Badawcza. Możliwości Wykorzystania IDI W Badaniach Ewaluacyjnych”. Przegląd Socjologii Jakościowej 13 (3): 30-51. https://doi.org/10.18778/1733-8069.13.3.02.